Bệnh mạch máu não: Phòng ngừa từ các yếu tố nguy cơ

Ai cũng biết não là cơ quan vô cùng quan trọng, chi phối điều hành mọi hoạt động của cơ thể con người cũng như các sinh vật cấp cao.
Mục lục

Từ khi còn là bào thai trong lòng mẹ đến khi ra đời và trưởng thành, hoạt động của não liên quan mật thiết đến sức khỏe nói chung. Khi mạch máu não bình thường, não được nuôi dưỡng tốt, cơ thể của chúng ta khỏe mạnh. Khi mạch máu não bị bệnh, hoạt động của các tế bào não bị ảnh hưởng ở các mức độ khác nhau, cơ thể của chúng ta sẽ rơi vào trạng thái rối loạn do mất chỉ đạo từ não bộ.

Một trong những căn bệnh gây tử vong hàng đầu

Theo số liệu thống kê hiện nay, hàng năm, trên thế giới có từ 16 - 17 triệu người mắc tai biến mạch não và có tới 6 triệu trường hợp tử vong. Như vậy, bệnh mạch máu não là nguyên nhân phổ biến gây tử vong đứng thứ hai trên toàn cầu. Sau khi được cứu chữa qua giai đoạn cấp tính, khoảng 1/4 số bệnh nhân còn di chứng như liệt vận động, rối loạn ngôn ngữ, suy yếu trí tuệ và 1/3 mắc trầm cảm. Biểu hiện lâm sàng của tai biến mạch não là cơn đột quỵ não phần lớn do nhồi máu não (75 - 80% các trường hợp), còn lại là do chảy máu não (10 - 15% các trường hợp) và chảy máu dưới nhện (5%). Nói chung, cứ 2 giây đồng hồ lại xảy ra 1 trường hợp đột quỵ não trên thế giới và như vậy, theo GS. Raad Shakir - Chủ tịch Liên đoàn Thần kinh học Thế giới - có thể nói "đột quỵ não" là bệnh dịch của thế kỷ 21.


Bệnh lý chính của mạch máu não là huyết khối trên nền vữa xơ mạch máu.

Liên quan tới nhiều cơ chế bệnh sinh khác nhau

Bệnh mạch máu não liên quan tới nhiều cơ chế bệnh sinh khác nhau. Bệnh của động mạch lớn là nguyên nhân chủ yếu gây nhồi máu não ở các nước phát triển. Bệnh lý chính là huyết khối trên nền vữa xơ mạch máu, tuy nhiên, cũng có thể gặp các bệnh khác như bóc tách động mạch, viêm mạch và bệnh Moyamoya. Bệnh của động mạch nhỏ thường gây nhồi máu não dưới vỏ não được gọi là nhồi máu ổ khuyết. Các động mạch xuyên gắn với thương tổn này thường có biến đổi cấu trúc dạng thoái hóa mỡ - kính. Một số nguyên nhân ít gặp hơn là viêm động mạch, rối loạn đông máu, bệnh động mạch não tự thể trội kết hợp nhồi máu dưới vỏ và bệnh não chất trắng (CADASIL). Ngoài ra, còn phải kể đến đột quỵ não căn nguyên ấn hoặc nhồi máu não không rõ nguyên nhân.

Những yếu tố nguy cơ

Các yếu tố nguy cơ đối với bệnh mạch máu não là: tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, hút thuốc lá, sử dụng nhiều rượu, có bệnh tim, đái tháo đường, chế độ dinh dưỡng nghèo nàn, không hoạt động thể lực, tỉ lệ vòng bụng lớn, yếu tố tâm lý - xã hội. Ngoài ra, còn phải chú ý đến vấn đề ô nhiễm không khí và tuổi đời cao. Cần nhấn mạnh là chỉ riêng tăng huyết áp đã là yếu tố nguy cơ lớn nhất đối với đột quỵ não, có thể chiếm tới 50% các trường hợp và đồng thời cũng làm gia tăng nguy cơ chảy máu não.

Xử trí thế nào?

Trước hết, cần kịp thời phát hiện sớm các dấu hiệu như liệt mặt, liệt tay hoặc chân, hoặc liệt nhẹ nửa người, nói khó khăn, líu ríu, chóng mặt hoặc nhức đầu dữ dội xuất hiện đột ngột ở một người trước vẫn bình thường. Cần nhanh chóng vận chuyển bệnh nhân đến một cơ sở y tế gần nhất để được xử trí cấp cứu kịp thời. Không được để bệnh nhân tại nhà điều trị theo kinh nghiệm dân gian vì diễn biến của bệnh rất phức tạp, kể cả chuyên khoa sâu cũng không lường trước hết được mọi trường hợp.

Tại các bệnh viện chuyên khoa về bệnh mạch máu - thần kinh, phương pháp tiêu huyết khối đường tĩnh mạch đã được ứng dụng từ 15 năm nay trên thế giới. Việc ứng dụng kỹ thuật điều trị này sử dụng chất sinh plasmin mô tái tổ hợp làm tiêu huyết khối trong lâm sàng đã thúc đẩy xây dựng các Đơn vị/Đội/Trung tâm Đột quỵ não/Trung tâm bệnh mạch máu - thần kinh. Trong trường hợp khi phương pháp này không hiệu quả vì cục máu tắc quá lớn sẽ tiến hành xử lý bằng kỹ thuật nội mạch: sử dụng một ống thông để hút cục máu tụ ra một cách an toàn. Ở nước ta, phương pháp điều trị này đã và đang được ứng dụng tại một số đơn vị, khoa, trung tâm đột quỵ não quân và dân y.

Lời khuyên của thầy thuốc

Ngoài việc chăm sóc, cứu chữa bệnh nhân bị tai biến mạch não, việc phổ biến kiến thức đột quỵ não nói riêng, bệnh mạch máu não nói chung cần được hết sức quan tâm trong công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân, đặc biệt là công tác phòng bệnh. Để phòng ngừa bệnh mạch máu não, cần chú trọng điều trị tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim (rung nhĩ) cũng như tăng cường hoạt động thể lực, bỏ thuốc lá và ngừa béo phì. Mặt khác, cần định kỳ tới kiểm tra sức khỏe tại các cơ sở y tế hoặc phòng khám chuyên khoa.

GS.TS. Lê Đức Hinh

Nguồn: Sức khỏe đời sống
Từ khóa: yếu tố, u não
1  ... Tiếp » 

Thai nhi 12 tuần tuổi: Các ngón tay của bé đã có phản xạ

Thai nhi 12 tuần tuổi: Các ngón tay của bé đã có phản xạ
Theo bác sĩ Nguyễn Hữu Trung, thai nhi 12 tuần tuổi sẽ cử động nếu bụng mẹ bị kích thích, mặc dù bạn hoàn toàn chưa cảm thấy gì.

Thai nhi 23 tuần tuổi: Làm quen với âm thanh bên ngoài bụng mẹ

Thai nhi 23 tuần tuổi: Làm quen với âm thanh bên ngoài bụng mẹ
Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Hữu Trung cho biết ở tuần thứ 23 của thai kỳ, em bé đã có thể cảm nhận được những chuyển động của cơ thể mẹ.

Thai nhi 25 tuần tuổi: Da bé bớt nhăn nheo

Thai nhi 27 tuần tuổi: Bé có thể thở được bên ngoài bụng mẹ

Thai nhi 28 tuần tuổi: Thai nhi có thể chớp mắt

Thai nhi 29 tuần tuổi: Mẹ cần bổ sung canxi

Những siêu thực phẩm đã được chứng minh là tốt nhất cho thai nhi

Những siêu thực phẩm đã được chứng minh là tốt nhất cho thai nhi
Bà bầu nên bổ sung những thực phẩm này thường xuyên để đảm bảo đủ chất cho em bé phát triển.

Cách ăn hoa quả ‘sai bét’ của mẹ bầu

Cách ăn hoa quả ‘sai bét’ của mẹ bầu
Xin mách các mẹ cách ăn hoa quả để nạp dinh dưỡng tốt nhất cho cơ thể và thai nhi.

Nước cam, thuốc bổ cho mẹ bầu

Mùa hè, bà bầu có nên ăn kem

Bà bầu nên ăn cho hai người?

3 tháng giữa: Nên và không nên ăn gì?

Tăng 18kg khi mang bầu, mẹ 9x vẫn xinh lung linh

Tăng 18kg khi mang bầu, mẹ 9x vẫn xinh lung linh
Mặc dù bụng bầu khá lớn và nặng nề nhưng Yến My vẫn muốn thực hiện được bộ ảnh bầu để làm kỷ niệm về quãng thời gian đẹp nhất trong cuộc đời người phụ nữ.

6 cách trị mụn an toàn cho làn da mẹ bầu mịn màng đón Tết

6 cách trị mụn an toàn cho làn da mẹ bầu mịn màng đón Tết
Chỉ cần những nguyên liệu có sẵn trong nhà bếp cũng giúp mẹ có thể trị mụn và có làn da mịn màng hơn.

Hot girl xinh như Tâm Tít diện nội y khoe bụng bầu 9 tháng

Bầu bí ngại gì mặc đẹp?

Bầu bí ngại gì đi biển

Mách mẹ chọn đồ bầu an toàn, tiết kiệm

Dạy bé chúc Tết ông bà bằng những bài thơ hay ngộ nghĩnh

Dạy bé chúc Tết ông bà bằng những bài thơ hay ngộ nghĩnh
Gia đình sẽ vui vẻ, tràn ngập tiếng cười nhờ những câu chúc tết bi bô của trẻ thơ. Những bài thơ chúc Tết ông bà giúp bé dễ nhớ, dễ thuộc hơn việc bạn dạy bé các câu chúc tết thông thường rất nhiều.

Các bài thơ và đồng dao hay cho bé 2 tuổi

Các bài thơ và đồng dao hay cho bé 2 tuổi
2 tuổi là thời kỳ bé đang hoàn thiện khả năng về ngôn ngữ. Đây cũng là giai đoạn bé có trí nhớ cực tốt, khả năng tiếp thu rất cao. Các bài thơ hay cho bé 2 tuổi sẽ hỗ trợ bé rất nhiều trong giai đoạn này.

Những bài thơ hay cho bé 4 tuổi

Chùm thơ hay cho bé 3 tuổi

Sinh con gái mùa xuân, mẹ nên xem những cái tên thanh nhã sau

Sinh con gái mùa xuân, mẹ nên xem những cái tên thanh nhã sau
Những bé gái sinh vào mùa xuân sẽ mang trong mình tinh hoa của đất trời, linh khí và sức sống mạnh mẽ.

Sinh con năm 2017 nên đặt tên gì?

Sinh con năm 2017 nên đặt tên gì?
Em bé sinh năm 2017 âm lịch là năm Đinh Dậu, người thuộc mệnh Hỏa, con trai là cung Khẩn Thủy, con gái là cung Cấn Thổ. Vì vậy khi đặt tên cho con cũng cần chú ý đến yếu tố phong thủy nhé!

Đặt tên cho con gái hợp mệnh theo Ngũ hành

Tên tiếng Anh hay mẹ nên đặt cho bé gái

Những tên ở nhà cho con được bố mẹ chuộng nhất 2016

30 tên đẹp cực hiếm cho bé trai đang hot năm 2016

Chuẩn bị trước mang thai cho cả vợ chồng

Chuẩn bị trước mang thai cho cả vợ chồng
Chồng cần ăn uống đủ dưỡng chất, tránh mặc đồ bó sát, ngồi quá lâu, ngâm mình trong bồn tắm hơi... Vợ ngưng thuốc tránh thai, tháo vòng, rút que cấy…

Chuẩn bị trước khi mang thai của mẹ thông thái

Chuẩn bị trước khi mang thai của mẹ thông thái
Chuẩn bị trước khi mang thai là bước đầu tiên xây dựng nền móng vững chãi và kiên cố cho thai kỳ. Mẹ có khỏe hay không, thai nhi sẽ phát triển toàn diện? Tất cả đều nhờ vào bước căn bản này. Nghe mẹ thông thai mách các bí quyết chuẩn bị hữu ích nhé!

Chuẩn bị tâm lý trước khi mang thai

Covid-19 đã chấm dứt vận may của quốc gia may mắn nhất thế giới như thế nào?

Covid-19 đã chấm dứt vận may của quốc gia may mắn nhất thế giới như thế nào?
Được mệnh danh là 'quốc gia may mắn', Australia đã 'tận hưởng' đà tăng trưởng kinh tế dài kỷ lục, không gặp bất kỳ sự gián đoạn nào. Đây là điều chưa từng diễn ra đối với các quốc gia phát triển. Tuy nhiên, các nhà kinh tế dự báo rằng đại dịch Covid-19 sẽ gây ra hậu quả chưa từng có, không như những cuộc khủng hoảng diễn ra trong 3 thập kỷ vừa qua: đó là đẩy nền kinh tế Australia rơi vào suy thoái.

Mở cửa công viên giải trí hậu COVID-19: Không la hét khi chơi cảm giác mạnh

Mở cửa công viên giải trí hậu COVID-19: Không la hét khi chơi cảm giác mạnh
Những du khách muốn tận hưởng các trò chơi cảm giác mạnh tại Nhật Bản sẽ sớm được ngồi tàu lượn khi các công viên giải trí trên khắp cả nước bắt đầu rục rịch mở cửa trở lại.

Vừa mới chào đời, bé gái đã khiến các bác sĩ kinh ngạc khi có đến 2 cái miệng trên mặt - bệnh lý vô cùng hiếm gặp

Cách hơn 100km, bác sĩ vẫn cứu bé 23 ngày tuổi vượt bệnh hiểm nghèo

3 triệu chứng nguy hiểm cần tới viện gấp nếu ốm sốt trong những ngày nóng nắng

Mắc kẹt vì Covid-19, du học sinh Việt Nam tại Nhật ngủ vùi để tránh xài tiền