Tin y tế hôm nay

Tin y tế

Cảnh báo 14 bệnh từ động vật lây nhiễm sang người

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) hiện rất quan tâm đến các bệnh từ động vật có thể lây nhiễm sang người. gây nên những tác hại, ảnh hưởng đến sức khoẻ và tính mạng của cộng đồng.
Mục lục

Thực tế, các bệnh từ những loại động vật đã và đang tồn tại ở khắp mọi nơi, chúng có thể có nguy cơ lây truyền sang người làm cho con người bị nhiễm bệnh. ngoài trách nhiệm của ngành y tế, các ngành chức năng khác có liên quan cần phối hợp để giải quyết vấn đề này có hiệu quả, nhằm góp phần chăm sóc và bảo vệ sức khỏe người dân.

14 căn bệnh sau đây đã được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo:

(Acquired immune deficiency syndrome): Bệnh này do con người bị lây nhiễm vi rút HIV (Human immunodeficiency virus) từ những giống khỉ dạng người hay khỉ giả nhân cư trú tại Trung Phi và nhiều khả năng nhất là từ tinh tinh hay vượn truyền sang người. Hiện nay có tới gần hàng chục triệu người đã chết vì bệnh AIDS.

bệnh từ động vật lây nhiễm sang ngườiHIV từ khỉ truyền sang người

(Severe acute respiratory syndrome): Đây là hội chứng suy hô hấp cấp tính nghiêm trọng. Các nhà khoa học cho rằng mầm bệnh xuất phát từ một loài chồn hương. Dịch bệnh này được phát hiện đầu tiên ở Trung Quốc do loại vi rút coronavirus gây nên vào đầu năm 2003 và đã làm cho hàng ngàn người nhiễm bệnh, trong đó có hơn 800 người bị thiệt mạng trên thế giới. Riêng 299 người tử vong là người dân ở Hồng Kông. Vào cuối năm 2019, bệnh COVID-19 trước đó gọi là nCoV (Novel coronavirus) có nghĩa chủng loại mới của coronavirus. Đây cũng là một hội chứng suy hô hấp cấp tính nặng do loại coronavirus thứ hai, viết tắt là SARS-CoV-2, xuất hiện đầu tiên tại thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc rồi lây lan nhanh chóng rộng ra nhiều nước khác trên thế giới. Thành một đại dịch với khả năng nghi ngờ có thể bệnh nhân đầu tiên phát hiện là người có tiếp xúc với động vật, ăn uống các thực phẩm từ động vật hoang dã mang mầm bệnh vi rút, khả năng là từ một loài dơi; nhưng vấn đề này đang còn được tiếp tục nghiên cứu xác định

Bệnh do muỗi Aedes aegypti và Aedes albopictus truyền bệnh. Những vụ dịch đầu tiên của căn bệnh này xuất hiện trong khoảng những năm 50 của thế kỷ trước tại Thái Lan và Philippines. Sau đó, vào những năm 70 của thế kỷ trước, có 9 quốc gia bị dịch bệnh sốt xuất huyết hoành hành. Hiện nay, theo thống kê ghi nhận có khoảng 100 quốc gia trên thế giới đã xuất hiện những trường hợp bị bệnh sốt xuất huyết.

Các nhà khoa học cho rằng, con người bị mắc bệnh sốt Ebola từ những giống khỉ dạng người thường gọi là khỉ dã nhân. Tác nhân gây bệnh có thể được lây truyền trực tiếp từ người bệnh sang người lành qua máu và các chất thải của bệnh nhân. Trong những năm 70 của thế kỷ trước, tại Sudan đã phát hiện được dịch sốt Ebola, gây tử vong chiếm tỷ lệ tới 90% tổng số các trường hợp người bị nhiễm bệnh.

Người bị nhiễm vi rút gây bệnh sốt vàng có nguồn gốc từ những con khỉ dạng người hay khỉ dã nhân cư trú tại Trung Phi, trên thực tế có nhiều khả năng hơn cả là từ con tinh tinh hoặc con vượn người. Trung gian truyền mầm bệnh vi rút là loài muỗi. Những trường hợp đầu tiên mắc bệnh sốt vàng đã được ghi nhận từ 400 năm trước. Vắc xin phòng bệnh sốt vàng đã được phát minh, sản xuất ra để sử dụng khoảng 60 năm trước.

Người bị nhiễm mầm bệnh này từ một loài chim qua trung gian của muỗi truyền bệnh. Đây là một trong những dịch bệnh sốt nguy hiểm làm cho nhiều người bị mắc bệnh và tử vong. Các trường hợp nhiễm căn bệnh này được phát hiện không chỉ ở châu Phi mà còn ở cả châu Âu, châu Á và Bắc Mỹ.

Tác nhân gây bệnh là ký sinh trùng sốt rét được lây truyền từ người bệnh sang người lành sau khi bị loài muỗi Anopheles mang mầm bệnh ký sinh trùng chích đốt máu và lây nhiễm. Theo thống kê, mỗi năm trên thế giới có khoảng 300 triệu người bị mắc bệnh sốt rét, trong đó có hơn 1 triệu người bị tử vong vì căn bệnh này.

Người bị nhiễm vi rút gây nên căn bệnh này có nguồn gốc từ loài hươu và chuột. Triệu chứng nhiễm bệnh giống như bệnh cúm thông thường, nhưng diễn biến bệnh nặng hơn rất nhiều, có thể dẫn tới viêm khớp. Tên bệnh dựa theo tên thành phố Laima ở Mỹ, nơi lần đầu tiên phát hiện ra căn bệnh này.

Người bị lây căn bệnh này do nhiễm mầm bệnh từ loài lạc đà. Bệnh đậu mùa đã được phát hiện, biết tới từ 3000 năm nay, suốt một thời gian dài được xem là nguyên nhân chính làm cho trẻ em bị tử vong. Trong số bệnh nhân bị mắc bệnh đậu mùa có không ít những nhân vật lịch sử nổi tiếng như vị vua Nga Piotr đại đế hay vua Pháp Louis XV. Theo đánh giá của các nhà sử học, vào cuối thế kỷ XIX, mỗi năm có khoảng gần 50 triệu người mắc bệnh đậu mùa. Tỷ lệ người chết vì bị bệnh đậu mùa chiếm tới 30% tổng số người nhiễm bệnh. Trường hợp nhiễm bệnh đậu mùa gần đây nhất được ghi nhận vào năm 1977.

Người bị lây nhiễm căn bệnh này có mầm bệnh từ chuột vàng. Những trường hợp bị nhiễm bệnh đậu mùa khỉ được phát hiện lần đầu vào cuối tháng 5/ 2005 ở Mỹ. Căn bệnh này có tiến triển giống như bệnh đậu mùa thông thường cho tới khi gây nên trường hợp tử vong.

Người bị nhiễm bệnh dịch hạch thường từ chuột và một số loại thú gặm nhấm khác. Tác nhân gây bệnh là mầm bệnh có ở loại bọ chét ký sinh được truyền qua vết bọ chét đốt máu. Đợt dịch hạch lớn đầu tiên được ghi nhận xảy ra vào thế kỷ thứ VI tại Vizantia, trong 50 năm đã có gần 100 triệu người chết vì dịch hạch. Thế kỷ XIV, dịch hạch đã làm chết một phần ba dân số châu Á và một nửa dân số châu Âu. Vào thế kỷ XIX lại xảy ra đợt dịch hạch toàn cầu lớn thứ ba, làm cho cư dân của 100 hải cảng trên thế giới đã bị mắc căn bệnh này. Năm 1999, dịch hạch lại bùng phát ở 14 quốc gia, chủ yếu là tại châu Phi. Gần 2,6 triệu người bị mắc dịch hạch và 212 người trong số đó đã chết.

Người bị lây nhiễm căn bệnh này từ thịt bò. Trên thế giới đã có một số trường hợp tử vong ở đối tượng những người ăn thịt bò bị nhiễm tác nhân gây bệnh, bệnh làm thương tổn nặng hệ thần kinh trung ương. Thỉnh thoảng ghi nhận được thông tin những người tử vong vì bệnh bò điên ở các nước khác nhau. Thiệt hại do căn bệnh này gây ra cho nền kinh tế châu Âu ước tính từ 60 tới 120 triệu USD.

Tác nhân gây bệnh viêm não được truyền sang cho con người từ loài chuột và những loài gặm nhấm khác. Các trung gian truyền bệnh này là loài muỗi và ve. Mỗi năm trên thế giới có khoảng từ 100 tới 200 nghìn người bị mắc bệnh viêm não, trong số đó có khoảng 10 - 15 ngàn bệnh nhân tử vong.

Đây là bệnh cúm gia cầm, một loại bệnh truyền nhiễm gây ra bởi vi rút H5N1 mà thông thường chỉ gây bệnh cho gia cầm bao gồm cả các loài chim. Tuy nhiên, vi rút cúm gia cầm cũng có thể lây truyền bệnh sang cho người, thậm chí gây tử vong. Vi rút H5N1 là một loại vi rút cúm gia cầm, gần đây đã lan truyền rộng rãi ở nhiều quốc gia trên thế giới. Ðầu năm 2004, những trường hợp nhiễm cúm A (H5N1) ở người đầu tiên đã được phát hiện tại Việt Nam và Thái Lan. Ðến năm 2005, những trường hợp bệnh cúm này ở người cũng được ghi nhận tại Campuchia, Indonesia và Trung Quốc. Tháng 1 năm 2006, các trường hợp mắc bệnh và tử vong đầu tiên ở Thổ Nhĩ Kỳ và Iraq đã được báo cáo. Tại Việt Nam vụ dịch cúm gia cầm đầu tiên đã xuất hiện ngày 06/12/2006 và kéo dài tại một số địa phương cho tới nay. Hiện nay, vi rút cúm gia cầm lan truyền rộng khắp các quốc gia trên thế giới và ít có khả năng loại vi rút này sẽ bị loại trừ trong những năm tới. Khi nào loại vi rút cúm gia cầm còn dai dẳng trong quần thể gia cầm thì vẫn còn gây ra những hiểm họa cho loài người.

Ghi nhận từ thực tiễn cho thấy, 14 bệnh từ động vật có thể lây nhiễm sang cho con người đã được who cảnh báo đối với các quốc gia trên toàn cầu. việc chủ động phòng chống các loại dịch bệnh nguy hiểm này có hiệu quả hay không còn tùy thuộc vào thái độ quyết liệt và các giải pháp cụ thể của từng quốc gia. do đó, cần phải có sự quan tâm đến vấn đề sức khỏe đã được cảnh báo.

Nguồn: Sức khỏe đời sống (https://suckhoedoisong.vn/canh-bao-14-benh-tu-dong-vat-lay-nhiem-sang-nguoi-n184411.html)
1  ... Tiếp »