Cây dược liệu cây Lan gấm, thạch tầm - Ludisia discolor

Theo Đông Y Lan gấm có Vị ngọt, hơi chát, tính mát, có tác dụng tư âm nhuận phế, làm mát phổi, mát máu sinh tân dịch, tiêu viêm, lọc máu. Thường dùng để chữa lao phổi, khạc ra máu, thần kinh suy nhược, chán ăn.
Mục lục

1.Hình ảnh cây Lan gấm, thạch tầm - Ludisia discolor (Ker Gawl.) A.Rich, thuộc họ Lan - Orchidaceae.

Hình ảnh cây Lan gấm, thạch tầm - Ludisia discolor (Ker Gawl.) A.Rich, thuộc họ Lan - Orchidaceae.Cây Lan gấm

Mô tả: Lan mọc sát đất, có rễ bám vào đá trông dáng như con tằm. Thân có nhiều đốt màu đỏ hay tím hồng. Lá gần tròn, bầu dục, gốc có cuống thành bẹ, màu nâu tím óng ánh có vân trắng hình mạng rất rõ, mặt dưới màu hung đỏ. Cụm hoa nằm ở ngọn thân, ít hoa, có lông dày đặc. Hoa nhỏ, màu trắng với cánh môi màu vàng hình chữ T, đỉnh chia hai thuỳ, gốc có túi. Quả nang.

Hoa tháng 7-9, có khi còn kéo dài đến dịp Tết âm lịch.

2.Thông tin mô tả Công dụng và tác dụng, Dược Liệu

Bộ phận dùng: Toàn cây - Herba Ludisiae Discoloris.

Nơi sống và thu hái: Loài của Nam Trung Quốc, Mianma, Thái Lan, Malaixia, Inđônêxia. Cây mọc bám trê các hốc sườn núi và ở đỉnh núi đá vôi nơi có mùn ẩm, từ Lào Cai, Hoà Bình, Vĩnh Phú, Hà Tây cho tới Ðắc Lắc, Lâm Ðồng, Bình Thuận, Ðồng Nai, Côn Ðảo. Cây cũng thường được trồng làm cảnh ở trong chậu với đất mùn, tơi thoáng. Trồng bằng đoạn thân có rễ. Thu hái toàn cây quanh năm, rửa sạch, dùng tươi hay phơi khô dùng dần.

Tính vị, tác dụng: Vị ngọt, hơi chát, tính mát, có tác dụng tư âm nhuận phế, làm mát phổi, mát máu sinh tân dịch, tiêu viêm, lọc máu.

Công dụng, chỉ định và phối hợp:

Ðược dùng chữa

1. Lao phổi với khạc ra máu;

2. Thần kinh suy nhược, chán ăn.

Dùng 2-10g dạng thuốc sắc.

Ðơn thuốc: - Chữa phổi kết hạch, khạc ra máu, và thần kinh suy nhược, kém ăn ít ngủ, tinh thần tiều tuỵ: Dùng Lan gấm 20-40g, Mạch môn, Huyền sâm, Ngưu tất, Quyết minh tử (sao), Hoài sơn, mỗi vị 20g sắc uống. Dân gian cũng còn dùng cây sắc uống chữa đau dạ dày.

3.Theo ông PHAN CÔNG TUÂN

Theo ông PHAN CÔNG TUÂNLan gấm - Thạch tàm

Theo chúng tôi, một số sách dược liệu ở Việt Nam gọi tên chính cây này là Thạch tầm, Thạch tằm là không chính xác, nên cải chính là Thạch tàm. Vì đây là loài lan mọc sát đất, có rễ bám vào đá (thạch 石) trông giống như con tằm (tàm 蚕).

Theo Cây thuốc và động vật làm thuốc ở Việt Nam (Viện Dược liệu, tập 2), Thạch tàm là cây thảo ký sinh. Thân mềm mọng nước, phần dưới mọc bò, bén rễ ở các mấu, phần trên mọc đứng cao 15-25cm, hơi có lông. Lá mọc so le, hình bầu dục hoặc hình trứng, dài 4-7cm, rộng 2,5-3cm, gốc tròn, đầu hơi nhọn, mặt trên màu xanh lục, đôi khi màu tía, mặt dưới màu hồng tím, gân chính 3-5, hình cung; cuống lá dài, có bẹ ở gốc. Cụm hoa mọc ở ngọn thân thành bông dài 3-8cm, có lông dày đặc; lá bắc màu nâu vàng; hoa màu trắng; lá đài lưng dính liền với cánh hoa thành mũ có 3 răng, lá đài bên rời nhau; cánh môi màu vàng hình chữ T, cột dài bằng bao phấn; bầu có lông. Quả nang.

Về sinh thái, Thạch tàm là cây đặc biệt ưa ẩm và ưa bóng, thường mọc rải rác hoặc thành đám nhỏ lẫn trong lớp thảm mục hoặc ở hốc đá, dưới tán rừng kín thường xanh ẩm, ở độ cao 700-1.500m. Cũng thường được trồng làm cảnh. Lá và thân thường có màu tía hay đỏ nâu giúp cho cây vẫn có thể quang hợp được trong điều kiện ánh sáng yếu.

Về phân bố, theo Từ điển cây thuốc Việt Nam (bộ mới, tập 2), Thạch tàm có ở Lào Cai, Vĩnh Phúc, Hà Nội, Hòa Bình, Thừa Thiên-Huế, Đà Nẵng, Quảng Nam, Khánh Hòa, Đăk Lăk, Lâm Đồng, Ninh Thuận, Đồng Nai, Bà Rịa-Vũng Tàu. Còn có ở Mianma, Trung Quốc, Thái Lan, Malaysia, Indonesia.

Để làm thuốc, người ta thu hái toàn cây quanh năm, dùng tươi hay phơi khô dùng dần.

Theo Đông y, Thạch tàm có vị nhạt, hơi chát, tính mát; có tác dụng tư âm nhuận phế, kiện tỳ, an thần, làm mát phổi, mát máu, sinh tân dịch, tiêu viêm, lọc máu. Thường dùng để chữa lao phổi, khạc ra máu, thần kinh suy nhược, chán ăn. Liều dùng dược liệu khô 3-9g, tươi 10-20g, dạng thuốc sắc.
Đơn thuốc:

- Đau dạ dày: Thạch tàm 20 sắc uống.

- Chữa phổi kết hạch, khạc ra máu, thần kinh suy nhược, kém ăn, ít ngủ, tinh thần tiều tụy: Thạch tàm, Mạch môn, Huyền sâm, Ngưu tất, Quyết minh tử (sao), Hoài sơn, mỗi vị 20g, sắc uống.
- Chữa viêm phế quản, ho: Thạch tàm, Lan củ dây (Bulbophylum concinnum), Ngọc trúc, Bách bộ, mỗi vị 20g, sắc uống.

Cần lưu ý, Thạch tàm hay Lan gấm và một số loài khác có hình thái tương tự như Lan kim tuyến (Anoectochilus setaceus) vốn là những loài có trữ lượng ít ở Việt Nam. Những năm gần đây chúng bị khai thác khắp các vùng núi cả ở miền Bắc lẫn trong Nam để bán qua biên giới. Hành động khai thác ồ ạt, thiếu kiểm soát, đã đẩy những loài này đến chỗ hiếm gặp, thậm chí có nguy cơ bị tuyệt chủng. Do đó vấn đề bảo vệ, bảo tồn, nghiên cứu nhân giống, nuôi trồng các cây thuốc quý này cần được các ngành, các cấp đặc biệt quan tâm.

Hiện nay ngoài cây “Sâm đá” là Thạch tàm – Lan gấm nói trong bài này, cũng từ phía Bắc có một loài cây khác cũng được gọi “Sâm đá” với nhiều huyền thoại ngoa truyền, sẽ được chúng tôi đề cập trong một bài viết khác.

Nguồn: Y dược học
1  ... Tiếp » 

Ngon như cơm bố nấu - 9X khoe loạt mâm cơm hấp dẫn và ông bố quốc dân khiến ai cũng ngưỡng mộ

Ngon như cơm bố nấu - 9X khoe loạt mâm cơm hấp dẫn và ông bố quốc dân khiến ai cũng ngưỡng mộ
Nếu như chúng ta đã quá quen với hình ảnh những người phụ nữ ở trong bếp thì câu chuyện một ông bố thường xuyên vào bếp mà Chuyên mục Ăn ngon Khéo tay chia sẻ dưới đây chắc hẳn sẽ khiến bạn cảm thấy bất ngờ.

Muốn giảm 3cm vòng eo chỉ trong 2 tuần thì chị em chớ bỏ qua món miến trộn ăn trưa nhé!

Muốn giảm 3cm vòng eo chỉ trong 2 tuần thì chị em chớ bỏ qua món miến trộn ăn trưa nhé!
Miến trộn cùng thịt bò và các loại rau củ ăn vừa ngon lại thanh nhẹ và ít calo nên vô cùng phù hợp cho kế hoạch giảm cân của bạn.

Muốn đã khát, mát ruột lại có làn da mịn mượt trong mùa hè này hãy pha 2 loại nước uống bằng thứ quả đâu đâu cũng bán

Bảo quản rau củ quả tươi rói với 6 mẹo cực hay

Dùng nồi chiên không dầu nướng gà giòn rụm cực ngon

Những món ngon níu chân du khách ở Hội An

Phổi phi công Anh hồi phục gần 60%, có thêm nhiều cơ hội sống

Phổi phi công Anh hồi phục gần 60%, có thêm nhiều cơ hội sống
- Nam phi công người Anh tiếp tục hồi phục thần kỳ, phổi đã hồi phục gần 60% giúp bệnh nhân có thêm nhiều cơ hội sống.

WHO cảnh báo làn sóng Covid-19 thứ 2 vô cùng hủy diệt

WHO cảnh báo làn sóng Covid-19 thứ 2 vô cùng hủy diệt
Covid-19 có nguy cơ tái diễn nếu những nước đang thoát khỏi làn sóng dịch bệnh đầu tiên không thận trọng khi nới lỏng các hạn chế.

Việt Nam chỉ còn 26 bệnh nhân Covid-19 đang điều trị

Video phi công Anh tự cầm ly uống nước

Bệnh nhân 19 nhiễm Covid-19 nặng nhất miền Bắc xuất viện

Tin tức Covid-19 ngày 3/6: Thủ đô Nhật phát đi cảnh báo khẩn

Ngon như cơm bố nấu - 9X khoe loạt mâm cơm hấp dẫn và ông bố quốc dân khiến ai cũng ngưỡng mộ

Ngon như cơm bố nấu - 9X khoe loạt mâm cơm hấp dẫn và ông bố quốc dân khiến ai cũng ngưỡng mộ
Nếu như chúng ta đã quá quen với hình ảnh những người phụ nữ ở trong bếp thì câu chuyện một ông bố thường xuyên vào bếp mà Chuyên mục Ăn ngon Khéo tay chia sẻ dưới đây chắc hẳn sẽ khiến bạn cảm thấy bất ngờ.

Muốn giảm 3cm vòng eo chỉ trong 2 tuần thì chị em chớ bỏ qua món miến trộn ăn trưa nhé!

Muốn giảm 3cm vòng eo chỉ trong 2 tuần thì chị em chớ bỏ qua món miến trộn ăn trưa nhé!
Miến trộn cùng thịt bò và các loại rau củ ăn vừa ngon lại thanh nhẹ và ít calo nên vô cùng phù hợp cho kế hoạch giảm cân của bạn.

Muốn đã khát, mát ruột lại có làn da mịn mượt trong mùa hè này hãy pha 2 loại nước uống bằng thứ quả đâu đâu cũng bán

Bảo quản rau củ quả tươi rói với 6 mẹo cực hay

Dùng nồi chiên không dầu nướng gà giòn rụm cực ngon

Những món ngon níu chân du khách ở Hội An