MangYTe

Tin y tế hôm nay

Tin y tế

Đổ mồ hôi Anh - căn bệnh chết người chưa có lời giải

Căn bệnh đổ mồ hôi Anh lây lan vào năm 1483, giết chết hàng nghìn người và biến mất không lý do sau vài chục năm hoành hành.
Mục lục

Cuối thế kỷ 15, một căn bệnh bí ẩn bùng phát tại Anh, khiến hàng nghìn người chết, gây ra nỗi kinh hoàng khắp khu vực. Căn bệnh được gọi là "Đổ mồ hôi Anh", hiện chỉ còn là một phần nhỏ được ghi chép trong lịch sử y văn. Căn bệnh lây lan thành 5 đợt, vẫn là câu hỏi lớn của y học.

Tỷ lệ tử vong của bệnh ước tính là khoảng 30% đến 50%. Nhiều bệnh nhân có các triệu chứng đầu tiên vào tối hôm trước và qua đời ngay trong sáng hôm sau. Các chuyên gia cho biết người bệnh thường sẽ qua khỏi nếu sống sót trong 24 giờ.

Bệnh chỉ giới hạn ở Anh, hiếm khi vượt qua biên giới Scotland, Wales, hoặc Ireland. Châu Âu ghi nhận một số trường hợp, nhưng không đáng kể.

Các đợt bùng phát

Đổ mồ hôi anh bùng phát thành 5 đợt chính, vào các năm 1485, 1508, 1517, 1528 và 1551. các đợt dịch trải dài trong các triều đại của ba vị vua anh thuộc hoàng gia tudor, gồm henry vii (1485–1509), henry viii (1509–547) và edward vi (1547–1553).

Đợt bùng phát đầu tiên năm 1485 có thể liên quan đến Trận Bosworth, trận đánh áp chót trong cuộc chiến Hoa hồng. Nhiều chuyên gia phỏng đoán năm 1480, lính đánh thuê từ Pháp đã mang mầm bệnh đến cuộc đảo chính của Henry VII.

Sau khi đoàn quân của Henry chiến thắng trở về London, dịch bệnh bùng phát, giết chết 15.000 người trong vòng 6 tuần. Năm 1502, Hoàng tử Arthur Tudor, con trai của Henry VII, là người thừa kế ngai vàng qua đời vài tháng trước sinh nhật lần thứ 16, có thể vì bệnh đổ mồ hôi Anh.

Tháng 11/1485, căn bệnh thuyên giảm. Đến năm 1508, nó bùng phát trở lại song không lan rộng, chỉ giới hạn ở Anh, do đó cướp đi sinh mạng của ít người hơn. Tháng 10/1508, căn bệnh tiếp tục biến mất.

Đợt dịch thứ ba xảy ra vào năm 1517, vào cuối tháng 6, chủ yếu giới hạn ở London. Các tài liệu sử học và y khoa không có nhiều thông tin về đợt bùng phát này.

Năm 1528, căn bệnh một lần nữa trở lại London, lây truyền mạnh và lan sang châu Âu, đến tận phía Đông của Nga.

Đợt dịch cuối cùng diễn ra năm 1551, mang đến nỗi kinh hoàng cho toàn nước Anh, giết chết khoảng 1.000 người. Dù vậy, mầm bệnh một lần nữa chỉ giới hạn trong nước.

"Trong thời kỳ này, tất cả các tầng lớp xã hội, từ người nghèo đến hoàng tộc đều dễ nhiễm bệnh. Nếu người thuộc tầng lớp hoàng gia và quý tộc bị bệnh quá nhiều, chính trị bị ảnh hưởng. Chứng bệnh đổ mồ hôi dường như đặc biệt lây lan ở đàn ông trẻ tuổi. Điều này rất nghiêm trọng vì họ là những tầng lớp thống trị trong tương lai", Elma Brenner, nhà sử học tại Thư viện Wellcome ở London, cho biết.

Bức họa Henry VII trao quyền hành cho Henry VIII. Ảnh: VCG Wilson

Bức họa Henry VII trao quyền hành cho Henry VIII. Ảnh: VCG Wilson

Triệu chứng

Bệnh đổ mồ hôi anh khởi phát nhanh chóng và không có dấu hiệu báo trước, thường biểu hiện vào ban đêm hoặc sáng sớm. các triệu chứng đầu tiên là ớn lạnh và run rẩy, tiếp theo là sốt cao, suy nhược cơ thể. bệnh nhân thường bị đổ mồ hôi, phát ban.

Giai đoạn ớn lạnh có thể kéo dài từ nửa tiếng đến ba giờ, sau đó tới giai đoạn nóng bức cơ thể và đổ mồ hôi. Mồ hôi tiết nhiều và không rõ nguyên nhân. Người bệnh có cảm giác nóng, nhức đầu, mê sảng, mạch nhanh và khát dữ dội.

Trong giai đoạn cuối, bệnh nhân kiệt sức và suy sụp tổng thể, thường buồn ngủ. Diễn biến bệnh rất dữ dội, đôi khi gây tử vong trong vòng vài giờ. Nhiều người tử vong ở giai đoạn cuối.

Tỷ lệ tử vong khác nhau ở các tài liệu, song hầu hết ghi nhận từ 30% đến 50%. Một số văn bản y khoa khác cho biết nguy cơ tử vong lên tới 80-90%. Lý do có sự khác biệt này là trình độ chuyên môn của bác sĩ thời kỳ đó.

Theo tiến sĩ thomas le forestier, thời gian ủ bệnh đổ mồ hôi anh là từ một đến 29 ngày, đôi khi lên tới 44 ngày.

Giải mã bí ẩn

Trong giai đoạn căn bệnh bùng phát, bác sĩ và các chuyên gia đương thời không biết rõ nguyên nhân và đường lây truyền. trái ngược với hầu hết đợt dịch thời trung cổ, đổ mồ hôi anh không tấn công người già, trẻ nhỏ, mà lây lan chủ yếu ở thanh thiếu niên, trung niên, đặc biệt là nam giới giàu có, ở tầng lớp thượng lưu.

Để giải mã bí ẩn, vào năm 2002, các nhà khoa học đã khai quật thi thể của Vua Arthur ở Nhà thờ Worcester. Tuy nhiên, họ không thể tìm ra bất cứ manh mối nào.

Một số người phỏng đoán bệnh lây lan do những thay đổi ở xã hội anh sau khi cuộc chiến hoa hồng kết thúc. khi ấy, khí hậu mát mẻ, sự thịnh vượng của đất nước và việc mở rộng xây dựng đã tạo điều kiện cho chuột phát triển.

"Vào thời điểm đó, mọi thứ đang thay đổi. Người ta bắt đầu chặt phá rừng trên quy mô lớn. Theo phỏng đoán của tôi, một loại virus trong rừng đã lây lan sang người", Yosi Rimmer, nhà sử học y khoa tại Maccabi Health Services ở Haifa, Israel, cho biết.

Một số nhà khoa học cho rằng triệu chứng của đổ mồ hôi anh giống với đại dịch cúm năm 1918, cũng lây lan thành từng đợt trong hai năm và sau đó biến mất. dù vậy, hầu hết chuyên gia không tin rằng hai căn bệnh này là một. nhiều người nhận định đổ mồ hôi anh chính là bệnh than hoặc bệnh lao.

Thục Linh (Theo Discover Magazine, NIH)

Nguồn: Vnexpress (https://vnexpress.net/do-mo-hoi-anh-can-benh-chet-nguoi-chua-co-loi-giai-4513223.html)
  • Những trường hợp không nên dùng Thuốc aspirin

    Những trường hợp không nên dùng Thuốc aspirin
    Aspirin (acid acetylsalicylic) là một trong những Thuốc có trong Danh mục Thuốc thiết yếu và Danh mục Thuốc chữa bệnh chủ yếu sử dụng tại các cơ sở khám chữa bệnh ở nước ta.
  • Ai không được dùng Hydrocortison bôi ngoài da?

    Ai không được dùng Hydrocortison bôi ngoài da?
    Hydrocortison là một trong những Thu*c thiết yếu được dùng trong các cơ sở khám chữa bệnh tuyến y tế cơ sở và cũng là Thu*c được bán khá phổ biến trong các nhà Thu*c, hiệu Thu*c.
  • Testosterone nội sinh – chìa khoá sức khoẻ của phái mạnh

    Testosterone nội sinh – chìa khoá sức khoẻ của phái mạnh
    Trong nỗ lực tìm tòi, nghiên cứu những phương cách giúp chăm sóc sức khỏe S*nh l*, sinh sản nam giới, lịch sử ngành nam học Việt Nam và thế giới đã gặp nhau ở luận điểm quan trọng, đó là về Testosterone nội sinh.
  • Cho con bú sữa mẹ ở ngày đầu chào đời

    Cho con bú sữa mẹ ở ngày đầu chào đời
    Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng hoàn hảo nhất lại dễ tiêu hóa, dễ hấp thu giúp trẻ phát triển toàn diện thể chất, tinh thần và trí tuệ.
  • Phát hiện ung thư bằng phương pháp chẩn đoán mô bệnh học tự động

    Phát hiện ung thư bằng phương pháp chẩn đoán mô bệnh học tự động
    Phương pháp này giúp giảm thiểu các bước xét nghiệm thủ công, từ đó giảm thiểu rủi ro sai sót, rút ngắn thời gian chẩn đoán.
  • Chứng bệnh lạ khiến cô bé 4 tuổi thèm ăn mọi thứ

    Chứng bệnh lạ khiến cô bé 4 tuổi thèm ăn mọi thứ
    Cô bé 4 tuổi sống tại thị trấn March (hạt Cambridgeshire, Anh) mắc phải một chứng bệnh lạ: Thèm ăn những thứ không phải là thức ăn bao gồm tấm lót thảm trải nhà hay nệm của ghế sofa và thậm chí cả cát...
  • Chúng ta đã sẵn sàng đối mặt với đại dịch toàn cầu?

    Chúng ta đã sẵn sàng đối mặt với đại dịch toàn cầu?
    Dù muốn hay không thế giới vẫn phải sẵn sàng để đương đầu với các đại dịch. Hiện nay, hàng trăm bệnh lây nhiễm vẫn đang hoành hành khắp hành tinh ở cả nông thôn và thành thị
  • 10 bệnh đừng vội tin “bác sĩ” Google

    10 bệnh đừng vội tin “bác sĩ” Google
    Ngày nay, chúng ta rất dễ dàng tìm kiếm trên mạng, những thông tin và lời khuyên về sức khỏe, và cũng không có gì đáng ngạc nhiên, khi nhiều người mắc phải “căn bệnh” có tên là cyberchondria, thuật ngữ mô tả, khi ai đó tự nghiên cứu các triệu chứng sức khỏe của mình trên mạng, tự cho rằng tình trạng của mình rất nguy kịch, sau đó tự chẩn đoán bệnh cho mình và thường là chẩn đoán sai.
  • Bệnh lạ khiến trẻ sinh ra có 1 mắt

    Bệnh lạ khiến trẻ sinh ra có 1 mắt
    Tại Ấn Độ, một đứa trẻ được sinh ra chỉ có một mắt ở giữa mặt, nguyên nhân là do một căn bệnh di truyền hiếm gặp.
  • Xét nghiệm tổng phân tích tế bào máu và phết máu

    Xét nghiệm tổng phân tích tế bào máu và phết máu
    Xét nghiệm tổng phân tích tế bào máu có thể được sử dụng để phát hiện bệnh thiếu máu và một số bệnh liên quan đến máu khác. Phết máu là xét nghiệm được thực hiện bằng cách quan sát các tế bào máu dưới kính hiển vi.
1 Tiếp » 
Tải ứng dụng Mạng Y Tế trên CH PLAY