MangYTe

Hô hấp hôm nay

Hen suyễn, Khó thở khi tập thể dục: dấu hiệu triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán điều trị

Hen suyễn, Khó thở khi tập thể dục! Gặp bác sỹ khi: Ho, thở khò khè, khó thở, tức ngực hoặc đau ngực, mệt mỏi khi tập thể dục - vận động.
Mục lục

Định nghĩa

Nếu bị ho, thở khò khè hoặc cảm thấy hụt hơi trong và sau khi tập thể dục, có thể là các triệu chứng được gây ra khi gắng sức. Có thể tập thể dục gây ra hen suyễn, như với bệnh hen gây ra bởi những thứ khác, tập thể dục gây ra các triệu chứng hen khi đường hô hấp co thắt và sản xuất thêm chất nhờn.

Nếu tập thể dục gây ra bệnh hen, còn được gọi là tập thể dục gây ra co thắt phế quản, gắng sức có thể là điều duy nhất gây nên các triệu chứng, hoặc tập thể dục có thể chỉ là một trong một vài điều gây bệnh hen. Nhưng tập thể dục gây ra bệnh hen không có nghĩa là không nên tập thể dục. Điều trị và phòng ngừa thích hợp có thể giữ được hoạt động đúng.

Các triệu chứng

Tập thể dục gây ra các triệu chứng hen có thể bao gồm:

Ho.

Thở khò khè.

Khó thở.

Tức ngực hoặc đau.

Mệt mỏi trong khi tập luyện.

Hoạt động thể thao kém.

Tập thể dục gây ra các triệu chứng hen có thể bắt đầu vài phút sau khi  bắt đầu tập thể dục. Một số người có các triệu chứng 10 đến 15 phút sau khi hoàn thành tập luyện. Có thể có các triệu chứng trong và sau khi tập thể dục.

Cảm thấy một chút khó thở hoặc mệt mỏi khi làm việc là bình thường, đặc biệt là nếu không ở trong tình trạng khở mạnh. Nhưng với hen do gắng sức, các triệu chứng này có thể nặng hơn.

Đối với nhiều người, chỉ tập thể dục là nguyên nhân gây nên bệnh hen. Những người khác có thể bao gồm phấn hoa, lông vật nuôi và chất gây dị ứng trong không khí.

Đi khám bác sĩ nếu bị ho, thở khò khè hay bị đau ngực hoặc đau thắt trong hoặc sau khi tập thể dục. Nhiều người không nhận ra tập thể dục gây ra hen bởi vì họ nghĩ rằng đây là những phản hồi của cơ thể bình thường khi hoạt động. Đừng cho rằng các triệu chứng là ngắn hạn.

Tìm kiếm sự điều trị y tế ngay lập tức nếu các triệu chứng xấu đi. Cơn hen nặng có thể đe dọa tính mạng. Dấu hiệu của một cơn hen cần điều trị khẩn cấp bao gồm:

Khó thở hoặc thở khò khè, nhanh chóng trở nên tệ hơn.

Không cải thiện, ngay cả sau khi dùng Thu*c giãn phế quản tác dụng ngắn (chẳng hạn như một ống hít albuterol).

Khó thở vẫn tiếp tục ngay cả sau khi đã ngừng tập luyện.

Nguyên nhân

Không rõ chính xác những gì gây ra khó thở khi tập thể dục, và tại sao một số người có và những người khác thì không. Cá nhân nhạy cảm, các triệu chứng có thể được kích hoạt bằng cách làm khô hoặc làm lạnh đường hô hấp trong hơi thở mạnh.

Các yếu tố có thể kích hoạt hoặc làm bệnh hen xấu đi khi tập thể dục bao gồm:

Không khí lạnh.

Không khí khô.

Ô nhiễm không khí như hút Thu*c hoặc khói.

Phấn hoa.

Có bệnh nhiễm trùng đường hô hấp như cảm lạnh.

Hóa chất như chlorine, sơn, phân bón hay Thu*c diệt cỏ.

Phải tránh khi tập thể dục đặc biệt đã gây ra bệnh hen, các hoạt động có nhiều khả năng gây ra triệu chứng khó thở. Ví dụ, bài tập aerobic, chẳng hạn như chạy hoặc chơi bóng rổ, khúc côn cầu hay bóng đá, có nhiều khả năng gây ra các triệu chứng hơn là cử tạ, chơi golf hay đi bộ nhịp độ vừa phải. Tương tự như vậy, tập thể dục trong thời tiết lạnh cũng có thể làm tăng các triệu chứng hen bởi vì đang thở trong không khí lạnh và khô.

Nhưng đừng để điều đó ngăn cản. Với điều trị thích hợp, có thể làm các hoạt động aerobic cường độ cao và tập luyện ở thời tiết lạnh mà không có triệu chứng hen.

Yếu tố nguy cơ

Tập thể dục gây ra bệnh hen có thể xảy ra ở bất kỳ độ tuổi và các hoạt động nào, nhưng một số người có nhiều khả năng được chẩn đoán hơn những người khác. Những yếu tố làm tăng nguy cơ bao gồm:

Đã có bệnh hen gây ra bởi những thứ khác.

Có sốt hay hoặc dị ứng thứ khác.

Có lịch sử gia đình, chẳng hạn như cha mẹ hoặc anh chị em với bệnh hen.

Sống trong khu vực đô thị lớn, đặc biệt là nội thành, có thể tăng tiếp xúc với không khí ô nhiễm.

Hút Thu*c hoặc tiếp xúc với khói Thu*c.

Tiếp xúc với nghề nghiệp gây ra, chẳng hạn như hoá chất sử dụng trong nông nghiệp và làm tóc, trong sơn thép, nhựa và sản xuất điện tử.

Đang thừa cân (béo phì).

Tham gia các môn thể thao mùa đông như trượt băng, khúc côn cầu trên băng, trượt tuyết.

Là một đứa trẻ, trẻ em nói chung nguy cơ hơn so với người lớn,

Các biến chứng

Hen bao gồm cả tập thể dục gây ra hen, và có thể gây ra một số biến chứng. Điều trị đúng cách có thể giúp tránh chúng. Biến chứng hen có thể bao gồm:

Hoạt động thể thao kém.

Thường thu hẹp đường hô hấp (ống phế quản), gây khó thở.

Khẩn cấp và nhập viện do cơn hen trầm trọng.

Các xét nghiệm và chẩn đoán

Bác sĩ có lẽ sẽ bắt đầu bằng cách thực hiện khám bao gồm tai, mũi, họng và ngực và có thể yêu cầu một số câu hỏi.

Có thể cần một hoặc nhiều xét nghiệm để xem những gì đang xảy ra, và để đảm bảo rằng các triệu chứng không được gây ra bởi một cái gì đó khác với bệnh hen do tập thể dục. Nếu có bệnh hen, bác sĩ có thể chỉ định làm các xét nghiệm để xác định phổi đang làm việc như thế nào và nếu có điều gì khác hơn là tập thể dục cũng gây ra các triệu chứng.

Tuy nhiên, thử nghiệm rộng rãi không phải luôn luôn cần thiết để chẩn đoán hen do tập thể dục. Bác sĩ có thể cho một ống Thu*c để thử trước khi tập thể dục. Nếu nó hoạt động, có thể có bệnh suyễn. Đối với nhiều người bị bệnh hen tập thể dục, dùng một hoặc hai nhát albuterol hoặc Thu*c hít khác trước khi tập thể dục là đủ để làm giảm triệu chứng.

Loại trừ các vấn đề khác

Nếu không rõ ràng nhừng gì gây ra các triệu chứng của bệnh hen, bác sĩ có thể làm các xét nghiệm để xem liệu các triệu chứng có thể là do cái gì khác. Các vấn đề sức khỏe mà có thể giống tập thể dục gây ra bệnh hen bao gồm:

Bệnh tim hoặc suy tim.

Phổi.

Phản ứng phụ của Thu*c nhất định.

Tắc nghẽn đường hô hấp.

Rối loạn chức năng dây thanh âm.

Sốt hoặc dị ứng khác.

Xét nghiệm chức năng phổi

Để xem phổi làm việc như thế nào, và để xem liệu có dấu hiệu của bệnh hen hay không, có thể cần xét nghiệm chức năng phổi có thể bao gồm:

Đo phế dung. Kiểm tra này là thử nghiệm ưa thích để chẩn đoán hen. Trong 10 - 15 phút kiểm tra, hít thở sâu và thở ra một cách mạnh vào một ống nối với máy được gọi là một phế dung kế. Nếu số phép đo dưới mức bình thường một người theo tuổi tác và giới tính, đường thông khí có thể bị cản trở. Đây là một dấu hiệu chính của bệnh hen. Bác sĩ có thể yêu cầu  hít một loại Thu*c giãn phế quản được sử dụng trong điều trị bệnh hen để mở đường hô hấp. Sau đó, làm lại bài kiểm tra đo phế dung. Nếu hơi thở cải thiện đáng kể, có khả năng có bệnh hen.

Tập thể dục gắng sức. Thử nghiệm này được sử dụng để xem ảnh hưởng đến chức năng phổi thế nào. Với thử nghiệm này, bác sĩ có thể làm thử nghiệm chức năng phổi trước và sau khi tập thể dục. Tập thể dục thường được thực hiện sáu đến tám phút trên máy chạy bộ. Đối với các vận động viên, thực hiện các bài kiểm tra đôi khi được thực hiện trong môi trường thể thao.

Đo lưu lượng đỉnh. Để xác định xem có bệnh hen, và phổi làm việc như thế nào, bác sĩ có thể yêu cầu thực hiện đo lưu lượng đỉnh.

Đo Nitric oxide. Thử nghiệm này được sử dụng để xem có bao nhiêu khí oxit nitric trong hơi thở. Oxit nitric nồng độ cao là một dấu hiệu của bệnh hen.

Thử nghiệm Methacholine. Trong thử nghiệm methacholine, hít một lượng nhỏ methacholine để xem nó có gây ra các triệu chứng hen. Chức năng phổi được kiểm tra trước và sau khi dùng methacholine, xem nó ảnh hưởng đến khả năng thở bao nhiêu. Kiểm tra cũng có thể được thực hiện bằng cách sử dụng khí lạnh hoặc histamine. Các xét nghiệm này chỉ được thực hiện tại các phòng khám chuyên khoa.

Xét nghiệm dị ứng da. Trong thử nghiệm trên da, chích dị ứng với chất chiết xuất tinh khiết và quan sát những dấu hiệu của phản ứng dị ứng. Các xét nghiệm này có thể hữu ích để xem liệu có một phản ứng đối với những thứ khác hơn là tập thể dục, chẳng hạn như lông động vật, nấm mốc, mạt bụi hoặc cao su.

Phương pháp điều trị và Thu*c

Đối với nhiều người, một vài nhát từ một ống Thu*c cứu trợ nhanh trước khi tập thể dục là đủ để kiểm soát các triệu chứng hen. Các Thu*c giãn phế quản - albuterol, nhanh chóng mở đường hô hấp và có thể giúp kiểm soát các triệu chứng trong nhiều giờ.

Tuy nhiên, một số người cũng cần phải uống Thu*c bổ sung để kiểm soát các triệu chứng hen. Có thể cần kiểm soát Thu*c hàng ngày lâu dài nếu có các triệu chứng hen thường xuyên khi không tập thể dục, hoặc nếu sử dụng một loại Thu*c trước khi tập thể dục để giữ các triệu chứng dưới sự kiểm soát.

Kiểm soát Thu*c dài hạn

Trong hầu hết trường hợp, các Thu*c này cần phải dùng mỗi ngày. Các loại Thu*c kiểm soát dài hạn bao gồm:

Hít corticosteroid. Những Thu*c này bao gồm fluticasone (Flovent Diskus, Flovent HFA), budesonide (Pulmicort Flexhaler), mometasone (Asmanex), triamcinolone (Azmacort), flunisolide (Aerobid), beclomethasone (Qvar) và những loại khác. Nó là những loại phổ biến nhất theo quy định của Thu*c hen. Có thể cần phải sử dụng các loại Thu*c này trong vài ngày đến vài tuần trước khi đạt được lợi ích tối đa. Không giống như corticosteroid uống, các Thu*c corticosteroid hít có nguy cơ tương đối thấp của các tác dụng phụ và nói chung là an toàn cho sử dụng lâu dài.

Leukotriene. Các Thu*c uống bao gồm montelukast (Singulair), zafirlukast (Accolate) và zileuton. Chúng giúp ngăn ngừa các triệu chứng hen đến 24 giờ. Trong trường hợp hiếm, các Thu*c này có liên quan đến phản ứng tâm lý, chẳng hạn như kích động, gây hấn, ảo giác, trầm cảm và suy nghĩ Tu tu. Tìm kiếm sự tư vấn y tế ngay lập tức cho bất kỳ phản ứng bất thường.

Theophylline. Đây là Thu*c viên hàng ngày để giúp giữ cho đường thở mở (Thu*c giãn phế quản). Theophylline thư giãn các cơ xung quanh đường dẫn khí làm cho việc thở dễ dàng hơn. Bây giờ nó không được sử dụng thường ngày như trong những năm qua.

Beta agonist (LABAs). Những loại Thu*c hít bao gồm salmeterol (Serevent Diskus) và formoterol (Foradil Aerolizer). Dùng 30 phút trước khi tập thể dục, tác dụng kéo dài Thu*c chủ vận beta có thể ngăn ngừa các triệu chứng của bệnh hen do gắng sức cho đến 12 giờ. Tuy nhiên, Nó đã liên kết với các cơn hen nặng. LABAs luôn cần được sử dụng chỉ khi kết hợp với corticosteroid hít.

Thu*c hít kết hợp chẳng hạn như fluticasone và salmeterol (Advair Diskus) và budesonide và formoterol (Symbicort). Những Thu*c này có chứa LABA cùng với một corticosteroid. Giống như những Thu*c LABA, các Thu*c này có thể làm tăng nguy cơ của một cơn hen trầm trọng và cần phải được sử dụng cẩn thận.

Thu*c giảm nhanh

Còn được gọi là Thu*c cứu hộ, Thu*c cứu trợ nhanh được sử dụng khi cần thiết để nhanh chóng giảm triệu chứng ngắn hạn trong cơn hen - hoặc trước khi tập thể dục nếu bác sĩ đề nghị. Các loại Thu*c giảm nhanh bao gồm:

Dẫn xuất ngắn beta agonist. Những Thu*c này bao gồm các Thu*c giãn phế quản hít albuterol (ProAir HFA, Ventolin HFA…), levalbuterol (Xopenex HFA) và pirbuterol (Maxair Autohaler). Đối với hầu hết mọi người, một đến hai nhát xịt Thu*c albuterol hay Thu*c hít chủ vận beta 10 đến 15 phút trước khi tập thể dục là đủ để ngăn ngừa các triệu chứng đến bốn giờ. Những loại Thu*c giãn phế quản hít vào có thể nhanh chóng dễ dàng giảm triệu chứng trong một cơn hen.

Ipratropium (Atrovent). Bác sĩ có thể kê toa Thu*c hít này để cứu trợ ngay lập tức các triệu chứng. Giống như các Thu*c giãn phế quản khác, ipratropium thư giãn đường hô hấp, làm cho nó dễ dàng hơn để thở. Ipratropium chủ yếu dùng cho viêm phế quản mãn tính và bệnh khí phế thũng, nhưng đôi khi được dùng để điều trị cơn hen.

Corticosteroid tiêm tĩnh mạch và uống. Những Thu*c này làm giảm viêm đường hô hấp gây ra bởi bệnh hen nặng. Ví dụ như prednisone và methylprednisolone. Nó có thể gây ra tác dụng phụ nghiêm trọng khi được sử dụng lâu dài, do đó chúng chỉ được sử dụng để điều trị triệu chứng hen nghiêm trọng trên cơ sở ngắn hạn.

Điều trị dị ứng gây ra bệnh hen

Nếu bệnh hen được kích hoạt hoặc trở nên tồi tệ do dị ứng, có thể hưởng lợi từ điều trị dị ứng, bao gồm:

Omalizumab (Xolair). Thu*c này đặc biệt cho những người có bệnh dị ứng và hen. Nó làm giảm phản ứng của hệ miễn dịch gây dị ứng, chẳng hạn như phấn hoa, mạt bụi hoặc lông vật nuôi. Xolair được phân phối bằng cách tiêm mỗi 2 - 4 tuần.

Thu*c dị ứng. Chúng bao gồm Thu*c kháng histamin đường uống và xịt mũi và Thu*c thông mũi cũng như cromolyn, corticosteroid và Thu*c xịt mũi ipratropium.

Miễn dịch liệu pháp. Miễn dịch liệu pháp thường được tiêm một tuần một lần cho một vài tháng, sau đó mỗi tháng một lần trong thời gian 3 - 5 năm. Theo thời gian, dần dần hệ thống miễn dịch giảm phản ứng với dị nguyên cụ thể.

Không chỉ dựa vào Thu*c giảm nhanh

Nếu đã được quy định Thu*c kiểm soát hen lâu dài - như corticosteroid dạng hít,  không cần phải sử dụng cứu trợ nhanh dạng hít thường xuyên hơn bác sĩ đề nghị. Ghi lại bao nhiêu nhát sử dụng mỗi tuần. Nếu thường xuyên cần phải sử dụng cứu trợ nhanh dạng hít, gặp bác sĩ. Có lẽ cần phải điều chỉnh Thu*c kiểm soát dài hạn.

Phòng chống

Không có cách nào để tránh tập thể dục gây ra hen. Nhưng có thể thực hiện các bước để giữ cho các triệu chứng được kiểm soát:

Làm ấm 15 phút trước khi tập luyện vất vả.

Làm tốt nhất để tránh cảm lạnh và các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp. Không làm bài tập vất vả khi có lạnh.

Chọn môi trường ẩm để tập luyện, chẳng hạn như đường bên cạnh hồ nước hay phòng tập thể dục với một hồ bơi trong nhà.

Tránh các chất gây dị ứng khi tập thể dục nếu nó làm trầm trọng thêm các triệu chứng. Ví dụ như ô nhiễm không khí, phấn hoa hoặc lông vật nuôi.

Hãy học cách hít thở bằng mũi để sưởi ấm không khí trước khi nó đi vào phổi.

Giữ cho miệng và mũi bằng khẩu trang trong khi tập luyện trong thời tiết lạnh.

Không nên tránh tập thể dục bởi vì có bệnh hen. Tập luyện tốt có thể giảm triệu chứng hen trong thời gian dài.

Thành viên Dieutri.vn

Nguồn: Internet.
Mạng Y Tế
Nguồn: Điều trị (https://www.dieutri.vn/hohap/hen-suyen-kho-tho-khi-tap-the-duc/)

Tin cùng nội dung

  • 7 dấu hiệu bạn mặc sai cỡ áo ngực
    Người đối diện có thể thấy rõ cúp áo ngực mấp mô sau lớp áo phông của bạn; luôn thấy có vết lằn áo trên da, dây áo hay bị rơi khỏi vai... là lúc bạn nên thay áo lót.
  • Tự điều trị cao huyết áp
    Cao huyết áp là một chứng bệnh về tim mạch của người cao tuổi, nhất là hiện nay chế độ ăn uống đầy đủ, số người béo phì xuất hiện nhiều. Bệnh này là một trong những nguyên nhân dẫn đến đột quỵ và để lại nhiều di chứng nặng nề.
  • Điều trị cao huyết áp không dùng Thuốc
    Trong các phương pháp điều trị bệnh cao HA, bên cạnh việc dùng Thuốc có những phương pháp mang tính cổ truyền có thể giúp mọi người phòng ngừa và điều trị tốt bệnh này.
  • Hỗ trợ điều trị viêm bàng quang
    Viêm bàng quang, niệu đạo là một bệnh lý rất thường gặp với các triệu chứng sốt, đau tức bụng dưới, táo bón, đái dắt, đái khó, đái buốt, đái đục hoặc có mủ,…
  • Điều trị ra mồ hôi trộm bằng y học cổ truyền
    Đối với YHCT, ra mồ hôi trộm hay còn gọi là chứng Đạo hãn, nguyên nhân phần lớn do âm huyết không đầy đủ hoặc hoạt động công năng của khí bị cản trở. Bài viết cung cấp các thể điển hình của đạo hãn và một số phương pháp chữa trị.
  • Thể dục và người lớn tuổi
    Tập thể dục là an toàn đối với hầu hết người trên 65 tuổi. Ngay cả những bệnh nhân có bệnh mạn tính như bệnh tim, cao huyết áp, tiểu đường và viêm khớp cũng có thể tập thể dục một cách an toàn
  • Thể dục khi mang thai: Cách để có sức khỏe tốt trong thai kỳ
    Tập thể dục giúp bạn cảm thấy khỏe khoắn và duy trì cân nặng của mình. Tập luyện còn có thể giúp giảm bớt hoặc ngăn chặn sự khó chịu trong thời gian mang thai. Nó cũng có thể giúp bạn có thêm năng lượng và chuẩn bị cơ thể bạn vào chuyển dạ bằng cách tăng khả năng chịu đựng và sức mạnh cơ bắp. Nếu không mắc bệnh lý nghiêm trọng và đang có một thai kỳ không biến chứng, thường thì tập thể dục là an toàn.
  • Chẩn đoán tiền sản: chọc ối và sinh thiết gai nhau
    Chẩn đoán tiền sản là một số xét nghiệm giúp cho bác sĩ biết trước khi sinh thai của bạn có bị một số bệnh lý hay không (thường gặp là hội chứng Down). Chẩn đoán tiền sản gồm chọc ối và sinh thiết gai nhau giúp phát hiện ra những rối loạn di truyền trước sinh.
  • Chăm sóc răng miệng trong điều trị ung thư
    Điều trị ung thư ảnh hưởng đến tất cả bộ phận của cơ thể, trong đó có răng miệng.
  • Mười Triệu Chứng Nha Khoa Phổ Biến Nhất
    Những triệu chứng bệnh nha khoa phổ biến.
Tải ứng dụng Mạng Y Tế trên CH PLAY