MangYTe

Sức khỏe hôm nay

Hội chứng sundowner

Hội chứng sundowner hoặc sundowing là căn bệnh gia tăng sự lộn xộn, mất định hướng, gây suy giảm nhận thức ở người cao tuổi lúc hoàng hôn…
Mục lục
hội chứng sundowner hoặc sundowing là căn bệnh gia tăng sự lộn xộn, mất định hướng, gây suy giảm nhận thức ở người cao tuổi lúc hoàng hôn…

hội chứng sundowner là hiện tượng tâm lý có liên quan đến sự nhầm lẫn, bồn chồn ở nhóm người cao tuổi mắc bệnh sa sút trí tuệ, nhất là Alzheimer nhưng cũng thể gặp ở nhóm người mắc bệnh suy giảm trí tuệ tổng hợp. Những người mắc phải bệnh này thường xuất hiện nhiều vấn đề lạ về hành vi, nhất là lúc nhập nhoạng, nhá nhem hoặc vào lúc rạng đông. Phần lớn bệnh nhân đều có thể hiểu được hành vi của mình là bất thường, bệnh càng nặng khi trí nhớ con người càng sa sút. Theo nghiên cứu thì có từ 20 - 45% số người mắc bệnh Alzheimer mắc hội chứng sundowner.

Triệu chứng

Triệu chứng của hội chứng sundowner không giới hạn nhưng có thể bao gồm:

- Nhầm lẫn chung bắt đầu gia tăng khi ánh sáng tự nhiên mất dần và thay bằng bóng tối (như lúc nhập nhoạng tối).

- Xuất hiện tình trạng kích động, tâm tính bắt đầu thay đổi mạnh. Người bệnh bắt đầu cảm thấy khó chịu với những người xung quanh, thậm chí có thể hét lớn nhưng rất hiếm khi xảy ra.

- Mệt mỏi tâm thần và thể chất, mức độ tăng lên khi bóng tối đến gần hoặc về buổi sang khi mặt trời bắt đầu mọc. Mệt mỏi làm tăng tính khó chịu của con người.

- Xuất hiện tình trạng run rẩy khó kiểm soát, khó ngủ làm cho người buồn bực, thậm chí còn đi lang thang trong đêm, nhất là ở những người rối loạn trí nhớ ở thể nặng.

Nguyên nhân

Mặc dù khoa học đã nghiên cứu nhưng nguyên nhân cụ thể đến nay vẫn chưa hiểu rõ. Người ta mới chỉ nghĩ đến yếu tố rối loạn các nhịp ngày đêm (Circadian rhythm). Đây là các quá trình hoóc-môn và sinh lý diễn ra theo chu kỳ, bắt đầu vào buổi sáng và chấm dứt vào ban đêm. Các nhịp này kiểm soát sự bài tiết một loạt hoóc-môn quan trọng như melatonin và cortisol. Ngoài ra, người ta còn tình nghi đến quá trình gián đoạn của các nhân SCN (Suprachiasmatic nucleus) ở người bệnh Alzheimer cũng là nguyên nhân gây gián đoạn nhịp ngày đêm làm cho người bệnh mất ngủ và gây suy giảm trí nhớ. Sự nhiễu loạn các nhịp ngày đêm này đã dẫn đến các chứng bệnh nan y về thần kinh như mất trí nhớ, phản ứng chậm chạp, mất ngủ hay trầm cảm trong đó có hội chứng Sundowner.

Quản lý hội chứng sundowner

Phải nói rằng đây là căn bệnh thần kinh chứa đựng nhiều bí ẩn nên đến nay chưa hề có phương pháp điều trị dứt điểm, việc điều trị chỉ mang tính tình thế. Thậm chí có những phép điều trị chỉ phù hợp với người này còn người khác lại không có tác dụng. Theo Hiệp hội Alzheimer Mỹ (AFA) thì nên áp dụng một số thủ thuật sau:

- Nên đưa người già ra ngoài trời ở những chỗ có nắng, như phía dưới cửa sổ mái nhà và dùng đèn thắp sáng trong nhà cũng có tác dụng. Buổi sáng sớm nên đưa người bệnh ra ngoài trời để tiếp cận với ánh sáng tự nhiên.

- Khuyến khích ngủ trưa để giúp các nhịp ngày đêm của cơ thể hoạt động đúng chức năng.

- Duy trì cuộc sống vận động, năng luyện tập.

- Hạn chế đồ uống kích thích như cà phê bia rượu, nhất là trước khi đi ngủ hoặc loại bỏ hoàn toàn càng tốt.

- Nên có kế hoạch làm việc trong ban ngày khi có đủ ánh sáng tự nhiên. Nếu làm việc ban đêm nên có không gian yên tĩnh, đủ ánh sáng.

- Phòng ngủ nên có toalét để tiện đi vệ sinh ban đêm để sau đó có thể quay lại ngủ được bình thường, tránh tác động đến các nhịp ngày đêm của cơ thể gây mất ngủ.

- Nên đi khám bệnh định kỳ để phát hiện ra những vấn đề nan y về sức khỏe. Dựa vào tình hình bệnh tật cụ thể bác sĩ có thể kê đơn dùng một số loại thuốc như thuốc chống trầm cảm (Antidepressants) hay còn gọi là thuốc ức chế tái nắm bắt serotonin (SSRIs), nó có thể làm giảm trầm cảm và hội chứng sundowners như Prozac, Paxil, Zoloft. Thuốc ổn định tâm trạng như lithium, valproic acid.

Các loại thuốc ức chế Cholinesterase như Aricept, Exelon và Razadyne và cuối cùng là dùng Haldol, một loại thuốc thần kinh có tác dụng rất tốt trong việc trị hội chứng sundowners.

KHẮC NAM

Theo WMD/MC - 7/2012

Nguồn: Internet

Chủ đề liên quan:

hội chứng
  • Trẻ được cưng chiều - Hội chứng “con vua”

    Trẻ được cưng chiều - Hội chứng “con vua”
    Nhõng nhẽo cũng còn tùy tuổi. Nếu cha mẹ không điều chỉnh, trẻ hình thành thói quen, lâu dần, mắc phải hội chứng “con vua”.
  • Ăn gì khi bị hội chứng ruột kích thích?

    Ăn gì khi bị hội chứng ruột kích thích?
    Hội chứng ruột kích thích (HCRKT) là bệnh rất hay gặp ở người trưởng thành nhưng ít được phát hiện.
  • Mắc hội chứng Marfan có nên mang thai?

    Mắc hội chứng Marfan có nên mang thai?
    Hội chứng Marfan là một trong những bệnh di truyền về mô liên kết phổ biến nhất. Bệnh do gen trội tạo nên nguy cơ mắc bệnh từ bố mẹ bị bệnh lên đến 50%.
  • Hội chứng Sheehan và nguy cơ thiếu máu sau sinh

    Hội chứng Sheehan và nguy cơ thiếu máu sau sinh
    Đối với người phụ nữ, những nguy cơ của quá trình thai sản có thể hiện hữu ngay trước mắt như các tai biến sản khoa, bệnh lý tim mạch, gan mật... nhưng cũng có những thương tổn âm thầm xuất hiện rất lâu sau cuộc sinh nở với hậu quả hết sức nặng nề. Đó là hội chứng Sheehan, còn được gọi là suy tuyến yên sau đẻ.
  • Hội chứng HELLP: Gặp ít nhưng tử vong nhiều

    Hội chứng HELLP: Gặp ít nhưng tử vong nhiều
    Hội chứng HELLP (viết tắt của cụm từ syndrome of hemolysis, elevated liver enzymes and low platelets), là một hội chứng đặc trưng bởi các triệu chứng tán huyết, tăng men gan và giảm tiểu cầu.
  • Hội chứng hít ối phân su

    Hội chứng hít ối phân su
    Hội chứng hít ối phân su (MAS) có thể xảy ra trước, trong hoặc sau khi sinh, do trẻ hít nước ối có chứa phân su, làm tắc nghẽn đường thở một phần hay hoàn toàn, gây rối loạn sự trao đổi khí ở phổi và suy hô hấp nặng.
  • Cách chăm trẻ mắc hội chứng thận hư

    Cách chăm trẻ mắc hội chứng thận hư
    Hội chứng thận hư tiên phát đơn thuần là một bệnh mạn tính phải dùng thuốc kéo dài, chế độ dinh dưỡng rất quan trọng để tránh tình trạng kiêng khem không hợp lý dẫn đến rối loạn điện giải và suy dinh dưỡng.
  • Phụ nữ mắc hội chứng ruột kích thích dễ cáu giận vô cớ

    Phụ nữ mắc hội chứng ruột kích thích dễ cáu giận vô cớ
    Theo các thống kê y tế, hội chứng ruột kích thích dễ mắc ở phụ nữ gấp 2 lần so với nam giới. Đặc biệt, hội chứng này có liên hệ chặt chẽ với sự căng thẳng thần kinh...
  • Phát hiện và chữa trị hội chứng ruột kích thích

    Phát hiện và chữa trị hội chứng ruột kích thích
    Hội chứng ruột kích thích (HCRKT) gặp ở khoảng từ 10 - 20% người trưởng thành, nhưng chỉ có 5 - 7% các trường hợp được chẩn đoán.
  • Hội chứng tiền đình

    Hội chứng tiền đình
    Tiền đình là một bộ phận quan trọng của tai (ốc tiền đình), có vai trò giữ thăng bằng tư thế và các phối hợp khác của cơ thể như cử động mắt, đầu và thân mình.
1  ... Tiếp » 
Tải ứng dụng Mạng Y Tế trên CH PLAY