MangYTe

Tin y tế hôm nay

Tin y tế

Mối liên hệ chặt chẽ giữa mức sinh, cơ cấu dân số và sự phát triển bền vững

MangYTe - Các chuyên gia về dân số, xã hội học cho hay mức sinh và cơ cấu dân số theo tuổi có mối liên hệ hết sức chặt chẽ, tác động đến phát triển bền vững.
Mục lục

Phân tích về điều này, gs nguyễn đình cử, nguyên viện trưởng viện dân số và các vấn đề xã hội, cho hay ngay ở nước ta những năm 70-80 của thế kỷ trước mức sinh còn cao (trên 4 con/1 phụ nữ) thì tỉ lệ trẻ em dưới 15 tuổi lên tới hơn 40%. tỉ lệ người cao tuổi rất thấp chỉ khoảng 5-6%. ngược lại, khi mức sinh rất thấp như nhật bản (1,3 con/1 phụ nữ) thì nhật trở thành nước siêu già (35% dân số là người cao tuổi). tỉ lệ trẻ em rất thấp, chỉ dưới 15%.

"mức sinh thấp ở một số nước có thể ảnh hưởng tới tỉ số giới tính khi sinh" - gs nguyễn đình cử nói và nêu dẫn chứng ở trung quốc với văn hóa thích con trai, và chính sách dân số một con trong thời gian dài khiến người dân lựa chọn sinh con trai. do đó, tỉ số giới tính khi sinh của đất nước hơn 1,3 tỉ dân này rất cao, thậm chí lên đến 120 bé trai/100 bé gái.

Đồng tình với quan điểm mức sinh là yếu tố quan trọng để tác động đến cơ cấu và quy mô dân số, nhưng nhìn nhận ở sự tác động của vấn đề mức sinh tới phát triển bền vững, ts nguyễn đức vinh, viện trưởng viện xã hội học, viện hàn lâm khoa học xã hội việt nam, cho hay nếu mức sinh cao thì dân số sẽ phát triển quá nhanh ảnh hưởng tiêu cực đến phát triển bền vững. ngược lại mức sinh quá thấp dẫn đến già hóa dân số quá nhanh, thậm chí dân số suy giảm cũng là một nguyên nhân dẫn đến phát triển không bền vững.

Mối liên hệ chặt chẽ giữa mức sinh, cơ cấu dân số và sự phát triển bền vững - Ảnh 1.

Tiến sĩ Nguyễn Đức Vinh, Viện trưởng Viện Xã hội học, Viện Hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam. Ảnh: Chí Cường


Theo TS Vinh, đối với nước phát triển có năng suất lao động cao, người lao động có thể nuôi được nhiều người thì già hóa sẽ đỡ gây hậu nghiêm trọng không bị quá ảnh hưởng. Nhưng với nước thu nhập thấp như ở Việt Nam thì việc già hóa sẽ ảnh hưởng rất lớn đến phát triển bền vững. Do đó dẫn đến thiếu hụt lao động và hệ lụy bất cập về an sinh xã hội cho người cao tuổi, về trẻ em cũng như xã hội nói chung.

Cũng theo TS Nguyễn Đức Vinh, theo khảo sát gần đây ở một số tỉnh, thành tỷ lệ người muốn có 2 con vẫn là phổ biến nhất (chiếm khoảng độ 2/3 số người được hỏi). Còn tỷ lệ số người muốn người trên 2 con thì khoảng gần 20% và tỷ lệ người muốn có 1 con thì khoảng trên 10%.

"Như vậy, mong muốn có 2 con tuy chiếm đa số nhưng vẫn chưa trở thành chuẩn mực của toàn xã hội", vị Tiến sĩ Xã hội học nhận định và cho rằng tỷ lệ muốn có dưới 2 con tuy thấp có thể sẽ gia tăng trong thời gian tới nếu không có sự can thiệp nào. Tỷ lệ muốn có trên 2-3 con trở nên vẫn rất đáng kể nhất là một vùng hoặc một số nhóm dân số đặc thù.

Mối liên hệ chặt chẽ giữa mức sinh, cơ cấu dân số và sự phát triển bền vững - Ảnh 2.

Một buổi truyền thông, nói chuyện với chị em do Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh Hưng Yên tổ chức Ảnh: VT


"Tuy nhiên giữa việc mong muốn và hiện thực hóa là khoảng cách đáng kể bởi do các tác động kinh tế xã hội", ông nói. Trong điều kiện hiện nay thì người dân Việt Nam sinh ít hơn số con mong muốn một chút. Nếu các điều kiện cản trở gia tăng thì nhiều khả năng số con mong muốn và số con sẽ tiếp tục giảm.

Mức sinh có quan hệ chặt chẽ với quá trình hiện đại hóa, phát triển kinh tế xã hội nói chung, vì vậy những tỉnh thành đô thị, công nghiệp hóa cao hơn thường có mức sinh thấp hơn so với những vùng chậm phát triển hơn. Việt Nam có khác biệt đáng kể về mức độ phát triển kinh tế xã hội lẫn mức sống giữa các tỉnh thành vùng miền nên dẫn đến sự khác biệt về mức sinh như vậy.

Ngoài ra thì yếu tố văn hóa cũng đóng vai trò quan trọng, chẳng hạn số tỉnh đồng bằng sông Hồng, Bắc Trung bộ tuy mức sống không phải quá thấp nhưng giá trị con cái vẫn rất quan trọng nên mức sinh cao hơn các vùng khác. "Điều đặc biệt ở đồng bằng sông Cửu Long có mức sinh thấp thì chúng tôi vẫn chưa có nghiên cứu cụ thể. Nhiều khả năng sự tác động của các vùng xung quanh ảnh hưởng đến vùng này dẫn đến thay đổi về định hướng giá trị sớm hơn so với mức độ phát triển kinh tế xã hội cho nên mức sinh khá thấp" - TS Vinh cho hay.

"trên thế giới, quỹ dân số liên hợp quốc (unfpa) đã có tổng kết 8 bài học thành công trong lĩnh vực giảm sinh và được nhiều nước trong đó có nước ta áp dụng trong những năm trước đây. nhiều nước có mức sinh đã xuống thấp trong một thời gian dài, đã tiến hành chương trình nâng mức sinh lên nhưng bài học chung rút ra là chưa có nước nào thành công trong việc đưa mức sinh tăng trở lại khi mức sinh đã xuống quá thấp. còn việc duy trì mức sinh thay thế hiện nay chưa có nước nào trước việt nam thực hiện nên chúng ta cũng chưa có được cơ hội để học tập kinh nghiệm từ những nước đó.

chúng ta sẽ phải vừa làm vừa nghiên cứu rút kinh nghiệm. việc chúng ta thực hiện chương trình duy trì mức sinh thay thế là để tránh tình huống mức sinh sẽ giảm xuống quá thấp không nâng lên được dẫn đến suy giảm dân số, già hóa dân số quá nhanh… như các nước đã đi trước chúng ta gặp phải".

(Ông Nguyễn Văn Tân, nguyên Phó Tổng cục trưởng phụ trách Tổng cục Dân số)

Q.An

Nguồn: Gia đình (http://giadinh.net.vn/dan-so/moi-lien-he-chat-che-giua-muc-sinh-co-cau-dan-so-va-su-phat-trien-ben-vung-20201214173653362.htm)
  • Lịch sử phát triển của vi sinh vật học

    Lịch sử phát triển của vi sinh vật học
    Gần đây những kỹ thuật tổng hợp gen, tháo ghép gen làm cho công nghệ sinh học trở thành một lực lượng sản xuất mũi nhọn của nền kinh tế thế giới
  • Top dưỡng chất vàng giúp phát triển chiều cao vượt trội

    Top dưỡng chất vàng giúp phát triển chiều cao vượt trội
    Để con phát triển chiều cao tối ưu, mẹ cần bổ sung đúng và đủ những dưỡng chất cần thiết. Cùng lắng nghe Chuyên gia dinh dưỡng tư vấn về những dưỡng chất vàng giúp phát triển chiều cao vượt trội.
  • An toàn và phát triển bền vững là tiêu chí sống còn của Pharvina

    An toàn và phát triển bền vững là tiêu chí sống còn của Pharvina
    Sự kiện “Ngày môi trường Xanh quốc gia 2018” đã khép lại với lễ phát động và tuyên dương các doanh nghiệp vì môi trường. Công ty Cổ phần Dược phẩm Pharvina là đơn vị dược duy nhất được vinh danh tại sự kiện với tiêu chí An toàn và phát triển bền vững vì sức khỏe cộng đồng.
  • Hà Nội: Đẩy mạnh kiểm soát mức tăng dân số

    Hà Nội: Đẩy mạnh kiểm soát mức tăng dân số
    Trung bình mỗi năm dân số Thủ đô dự kiến tăng thêm khoảng 200.000 người, tương đương một huyện lớn. Dân số Hà Nội tăng nhanh ở cả nội thành và ngoại thành, nhưng tăng mạnh nhất là ở những quận có các khu đô thị mới.
  • Phát triển nanomedicine trị bệnh đường hô hấp

    Phát triển nanomedicine trị bệnh đường hô hấp
    Công nghệ nano đưa ra cách tiếp cận mới trong điều trị các bệnh hô hấp.
  • Australia phát triển thành công loại thuốc mới ru ngủ tế bào ung thư

    Australia phát triển thành công loại thuốc mới ru ngủ tế bào ung thư
    Các nhà khoa học Australia đã có một bước tiến lớn trong nỗ lực nghiên cứu cách chữa trị căn bệnh ung thư với việc phát hiện ra một loại thuốc mới có thể đưa các tế bào ung thư ở động vật vào tình trạng “ngủ vĩnh viễn”.
  • Tuổi dậy thì, “núi đôi” phát triển thế nào?

    Tuổi dậy thì, “núi đôi” phát triển thế nào?
    Ngực của người phụ nữ có rất nhiều hình dáng và kích thước khác nhau. Không có một tiêu chuẩn nào cho hình dáng và kích thước bầu ngực.
  • Khi nào không nên thụ thai?

    Khi nào không nên thụ thai?
    Mang thai và làm mẹ là thiên chức quý giá của phụ nữ. Để một đứa trẻ sinh ra được khỏe mạnh và phát triển tốt, người mẹ cần trang bị cho mình những kiến thức cơ bản về thai nghén, tránh xảy ra những điều ngoài mong đợi trong quá trình mang thai và sinh con.
  • Sự phát triển của thai nhi trong tuần thứ 14

    Sự phát triển của thai nhi trong tuần thứ 14
    Bé yêu của Bạn sẽ có một bộ tóc dầy tuyệt đẹp hay chỉ là vài sợi lưa thưa trên chiếc đầu nhẵn thít? Vào tuần này, tóc trên đầu của bé, bao gồm cả lông mày, đã bắt đầu phát triển.
  • 10 cách giúp trẻ 12-24 tháng tuổi phát triển vận động

    10 cách giúp trẻ 12-24 tháng tuổi phát triển vận động
    Sự phát triển vận động có vai trò quan trọng trong sự phát triển toàn diện của mỗi đứa trẻ và điều này bắt đầu từ giai đoạn sơ sinh. Tùy từng giai đoạn mà trẻ đạt đến những cột mốc phát triển như tự biết ngồi, tự đứng, tự biết đi…Giúp trẻ từ 1-2 tuổi vận động đòi hỏi các bậc bố mẹ phải kiên nhẫn, đôi khi phải vui đùa cùng với trẻ. Sau đây là những bài tập giúp trẻ phát triển vận động.
1  ... Tiếp » 
Tải ứng dụng Mạng Y Tế trên CH PLAY