MangYTe

Sức khỏe và đời sống hôm nay

Sức khỏe và đời sống

Nỗi lo sa sút trí tuệ ở người lớn tuổi

Sa sút trí tuệ (SSTT) là một nhóm các rối loạn nhận thức đặc trưng bởi giảm trí nhớ, khó khăn trong việc diễn đạt ngôn ngữ, hoạt động, nhận diện đồ vật và rối loạn chức năng thực hiện, khả năng lập kế hoạch, tổ chức… Bệnh SSTT gây ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống của người bệnh, tạo gánh nặng cho gia đình và xã hội.
Mục lục

Khi phát hiện, bệnh đã nặng

Dáng vẻ mệt mỏi khi phải chăm mẹ tại Khoa Lão - Chăm sóc giảm nhẹ Bệnh viện (BV) Đại học Y Dược TPHCM, chị Trần Thị Hương (ngụ Bình Chánh, TPHCM) buồn bã: “Các bác sĩ chẩn đoán mẹ tôi mắc SSTT, anh chị em trong nhà phải thay phiên nhau chăm sóc, không dám rời bà nửa bước, sợ bà lẫn quá bỏ đi lung tung”… Trước đó, BV cũng tiếp nhận điều trị cho bà N.T.N. (84 tuổi, ngụ tại Tiền Giang), nhập viện vì cơ thể suy kiệt. Theo lời kể của người nhà bệnh nhân, bà N. rất hay quên, khó khăn trong sinh hoạt hàng ngày và thường không dám ra ngoài một mình vì sợ bị ám hại. Bà N. ăn kém dần, không biết cách nhai thức ăn, không cảm giác đói, dẫn đến tình trạng suy kiệt và phải nhập viện cấp cứu. Tại Khoa Lão - Chăm sóc giảm nhẹ, các bác sĩ chẩn đoán bà N. bị SSTT giai đoạn trung bình và tiến hành điều trị kháng sinh đủ liều, tập các bài tập nhận thức, vận động.

Tiến sĩ - bác sĩ Thân Hà Ngọc Thể, Trưởng khoa Lão - Chăm sóc giảm nhẹ BV Đại học Y Dược TPHCM, cho biết nguyên nhân gây SSTT bao gồm di truyền, ảnh hưởng từ các bệnh lý (như bệnh Alzheimer, đột quỵ não, Parkinson…) và lạm dụng Thu*c trong thời gian dài, đặc biệt là nhóm Thu*c an thần, Thu*c chống trầm cảm. Bệnh thường xuất hiện ở đối tượng người cao tuổi nhưng hay bị bỏ sót, nếu có phát hiện thì thường là khi đã bước vào giai đoạn trung bình hoặc đã nặng. Hiện có tới 75% trường hợp bệnh diễn tiến âm thầm trước khi được phát hiện. Do đó, việc nhận biết và phòng tránh những nguyên nhân gây bệnh là điều rất quan trọng, giúp giảm những ảnh hưởng xấu của bệnh gây ra.

Cần hiểu đúng để điều trị sớm

Theo các chuyên gia y tế, SSTT không chỉ xảy ra ở người già (và không phải ai già cũng bị bệnh), thậm chí có những trường hợp mới 50 tuổi cũng mắc. Triệu chứng của bệnh rất đa dạng, tùy vào từng giai đoạn bệnh. Ở giai đoạn nhẹ, triệu chứng nổi bật nhất là suy giảm trí nhớ ngắn hạn, có những thay đổi tính tình như trở nên khó tính hơn, dễ nóng giận và kích động. Ở giai đoạn trung bình, người bệnh bắt đầu biểu lộ những khó khăn trong sinh hoạt hàng ngày như tắm rửa, mặc quần áo, vệ sinh cá nhân; mất khả năng tiếp thu những thông tin mới, bị rối loạn định hướng về không gian và thời gian; các rối loạn hành vi trở nên nặng nề hơn, người bệnh hoang tưởng bị ám hại, trở nên nghi kỵ những người xung quanh hoặc vô cớ tấn công người khác. Ở giai đoạn nặng, người bệnh mất toàn bộ khả năng độc lập trong sinh hoạt thường ngày, hoàn toàn lệ thuộc vào người chăm sóc do mất trí nhớ, không còn nhận biết được người thân trong gia đình, mất khả năng đi lại.

Nhiều người khi thấy có biểu hiện suy giảm trí nhớ là nghĩ đến dấu hiệu do tuổi tác, nên bỏ qua cơ hội khám và điều trị. Chính vì vậy, đa phần người bệnh nhập viện đều ở giai đoạn muộn. Cùng với việc sử dụng Thu*c để điều trị các triệu chứng nhận thức, rối loạn hành vi tâm thần, việc chăm sóc người bệnh đúng cách, tập luyện chức năng nhận thức cũng góp phần quan trọng trong việc khôi phục nhận thức, nâng cao chất lượng sống cho người bệnh. Ngoài ra, cần phải chú ý điều trị tốt các bệnh đi kèm như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, Parkinson… khi điều trị cho người bệnh SSTT.
Bác sĩ Thân Hà Ngọc Thể cho biết, tình trạng SSTT có thể được cải thiện nếu phát hiện sớm và can thiệp đúng cách, do đó cần nâng cao sự hiểu biết cũng như cách phòng ngừa trong cộng đồng. Đối với người cao tuổi, nên ăn uống cân bằng, đủ chất, tránh những thực phẩm chứa nhiều mỡ, đường và muối; tăng cường luyện tập thể thao, tham gia các hoạt động giao tiếp xã hội; luôn sống vui vẻ, lạc quan; chơi các trò chơi trí tuệ cùng con cháu…

Các chuyên gia y tế khuyến cáo cần chăm sóc, điều trị SSTT khi có 10 biểu hiện: giảm trí nhớ làm rối loạn cuộc sống hàng ngày; khó khăn trong việc giải quyết vấn đề; khó khăn trong hoàn thành các nhiệm vụ quen thuộc; nhầm lẫn về thời gian và không gian; khó nhận biết về hình ảnh trực quan và mối quan hệ trong không gian; phát sinh vấn đề mới với từ ngữ khi viết, đọc; đặt nhầm chỗ các đồ vật và mất khả năng nhớ lại các bước để tìm lại đồ; giảm khả năng phán đoán hoặc ra quyết định; thu mình khỏi công việc hoặc hoạt động xã hội; thay đổi cảm xúc và nhân cách.

Hưởng ứng Ngày SSTT thế giới 21-9, BV Đại học Y Dược TPHCM tổ chức kiểm tra sinh hiệu đường huyết, đánh giá các hoạt động chức năng cơ bản và sinh hoạt hàng ngày, thực hiện các test tầm soát rối loạn trí nhớ nhận thức. Thời gian từ 7 giờ đến 11 giờ 30, ngày 22-9-2019, tại tầng trệt khu A, BV Đại học Y Dược TPHCM (215 Hồng Bàng, quận 5).

Tại Việt Nam, thống kê của Hội bệnh Alzheimer và rối loạn thần kinh nhận thức cho thấy, hiện có khoảng 500.000 người cao tuổi mắc SSTT, chiếm khoảng 4,8% - 5% dân số.

THÀNH AN

Mạng Y Tế
Nguồn: Sài gòn giải phóng (http://www.sggp.org.vn/noi-lo-sa-sut-tri-tue-o-nguoi-lon-tuoi-619958.html)

Tin cùng nội dung

  • Tiểu ra máu ở người cao tuổi
    Ở người có tuổi trên 45, tiểu ra máu là triệu chứng khởi đầu của một chấn thương hoặc một bệnh ở thận - tiết niệu, đặc biệt là bệnh ung thư đang xảy đến trong cơ thể người bệnh.
  • Bệnh trĩ ở người cao tuổi
    Một số nghề do phải ngồi lâu, đứng lâu như thợ may, thợ đứng máy, làm nghề đánh máy vi tính... cũng có nguy cơ mắc bệnh trĩ.
  • Nội soi vá mạch máu dạ dày ở người bị nhồi máu cơ tim
    Loét dạ dày là bịnh rất thường gặp, nguyên nhân chủ yếu là do nhiễm vi khuẩn H.Pylori trong dạ dày và do sử dụng các Thu*c giảm đau chống viêm.
  • Làm gì để giúp trẻ chậm phát triển trí tuệ
    Chậm phát triển trí tuệ (CPTTT) là một khiếm khuyết của sự phát triển trí não.Trẻ có hoạt động trí tuệ dưới mức trung bình, hạn chế về kỹ năng thích ứng và khuyết tật xuất hiện trước 18 tuổi.
  • Sa sút trí tuệ Dementia
    Sa sút trí tuệ là căn bệnh gồm nhiều triệu chứng khác nhau, ảnh hưởng đến trí tuệ và năng lực xã hội. Giảm trí nhớ rất hay gặp trong sa sút trí tuệ
  • Lập kế hoạch cho tương lai sau khi được chẩn đoán sa sút trí tuệ
    Nếu bạn hoặc một thành viên gia đình đã được chẩn đoán bệnh sa sút trí tuệ, điều quan trọng là bắt đầu lập kế hoạch cho tương lai. Hãy bàn bạc các vấn đề dưới đây với gia đình.
  • Chăm sóc người thân bị Sa sút trí tuệ
    Nếu người thân của bạn vẫn còn trong giai đoạn đầu của bệnh sa sút trí tuệ, có thể họ chưa cần nhiều sự chăm sóc. Điều tốt nhất bạn có thể làm ở giai đoạn này là tìm hiểu về bệnh sa sút trí tuệ.
  • Thể dục và người lớn tuổi
    Tập thể dục là an toàn đối với hầu hết người trên 65 tuổi. Ngay cả những bệnh nhân có bệnh mạn tính như bệnh tim, cao huyết áp, tiểu đường và viêm khớp cũng có thể tập thể dục một cách an toàn
  • Ngăn ngừa suy dinh dưỡng ở người cao tuổi
    Suy dinh dưỡng là khi cơ thể bạn không nhận được đủ chất dinh dưỡng từ các loại thực phẩm bạn ăn để hoạt động tốt. Chất dinh dưỡng bao gồm chất béo, tinh bột, chất đạm, vitamin và các khoáng chất. Những chất này cung cấp năng lượng cho cơ thể của bạn. Chúng giúp cơ thể phát triển, sửa chữa mô và điều hòa các quá trình sống.
  • Nhiễm trùng virus Papilloma (HPV) ở người
    Virus papilloma ở người (HPV) là một loại virus có thể lây truyền từ người này sang người khác qua tiếp xúc da với da.
Tải ứng dụng Mạng Y Tế trên CH PLAY