Phản ứng miễn dịch tiết lộ triển vọng của vaccine

Theo các nhà khoa học, một số ứng viên vaccine nCoV tạo ra phản ứng kháng thể mạnh, cho thấy vaccine có thể hình thành miễn dịch, ngăn ngừa Covid-19.
Mục lục

Cuối những năm 1980, các nhà khoa học Anh thực hiện một thí nghiệm với 15 người khỏe mạnh. Tình nguyện viên được đưa đến một căn hộ mới ở Salisbury. Đến ngày thứ ba, họ được yêu cầu khịt mũi bằng dung dịch có chứa một loại virus gây cảm lạnh thông thường. Sau đó, tình nguyện viên được đưa đi cách ly 3 tuần để theo dõi các triệu chứng.

Khoảng một năm sau, 14 tình nguyện viên quay lại để kiểm tra liệu việc tiếp xúc với virus có giúp họ miễn dịch không. Câu trả lời: có. Dù họ không có triệu chứng bệnh nhưng thực tế họ đã bị nhiễm bệnh và hệ miễn dịch của họ đã phòng chống hiệu quả.

Đó là một gợi ý ban đầu để trả lời câu hỏi đang khiến các nhà nghiên cứu, bác sĩ và chính trị gia suy nghĩ: liệu hệ miễn dịch của con người có thể chống lại nCoV lâu dài hay không?

Các nhà nghiên cứu đã tìm lại kết quả từ thí nghiệm ở Salisbury và những nghiên cứu tương tự, đồng thời tìm hiểu phản ứng miễn dịch của con người với nCoV qua thí nghiệm với động vật, nuôi cấy tế bào, cùng các kỹ thuật phân tử mới nhất.

Họ đã lập danh mục các phản ứng kháng thể và tế bào miễn dịch, xác định loại vaccine và liệu pháp nào có thể hiệu quả nhất, đồng thời thiết kế các loại vaccine và liệu pháp điều trị trong nghiên cứu trên động vật và ở người, ít nhất tạo ra các phản ứng miễn dịch ngắn hạn. Không có thí nghiệm nhanh chóng và đơn giản nào có thể xác định chắc chắn liệu miễn dịch có hiệu quả hay lâu dài. Bây giờ vẫn còn quá sớm. Reinhold Förster, một nhà miễn dịch học tại Trường Y Hannover, Đức cho biết: "Chỉ có tương lai mới có thể cho chúng ta biết được".

Các báo cáo lẻ tẻ về việc tái nhiễm - những người đã khỏi Covid-19 lại ngã bệnh và có kết quả xét nghiệm dương tính - đã khiến cộng đồng dấy lên lo ngại khả năng miễn dịch chỉ có thể tồn tại trong thời gian ngắn. Nhưng các nhà khoa học lạc quan hơn. John Wherry, một nhà miễn dịch học tại Đại học Pennsylvania ở Philadelphia cho biết đến nay, các báo cáo về việc tái nhiễm đều thiếu thông tin về các phản ứng miễn dịch của bệnh nhân đó để loại trừ các khả năng khác.

Các nhà khoa học cho biết phản ứng miễn dịch đối với nCoV cho đến nay không có gì đáng ngạc nhiên - và điều đó là tốt. "Chúng tôi đang thấy các phản ứng miễn dịch và các kháng thể trông tuyệt vời. Chúng tôi chỉ chưa biết thời gian tồn tại lâu dài của phản ứng đó. Thật không may, việc tìm hiểu này sẽ mất thời gian", Mehul Suthar, nhà nghiên cứu miễn dịch học tại Đại học Emory ở Atlanta, Georgia cho biết.

Kháng thể là ưu tiên của miễn dịch

Hệ thống miễn dịch có vô số cách để chống lại những kẻ xâm lược và ngăn chúng quay trở lại. Nó chọn lọc và lưu trữ các tế bào B - những tế bào có trí nhớ lâu dài, có thể tạo ra kháng thể và hoạt động nếu virus quay trở lại.

Một biện pháp phòng thủ khác là sử dụng các tế bào T. Tế bào này đi khắp cơ thể để tìm ra và tiêu diệt các tế bào bị nhiễm bệnh, phá vỡ khả năng nhân lên của virus. Các tế bào miễn dịch này cũng có thể tồn tại trong nhiều năm.

Khả năng miễn dịch lâu dài có thể thay đổi theo loại virus và mức độ đáp ứng. Các nhà phát triển vaccine thường hy vọng tạo ra "khả năng ngăn ngừa nhiễm trùng", một phản ứng thông qua các kháng thể, có thể nhanh chóng ngăn chặn virus quay trở lại xâm nhập vào cơ thể. Tuy nhiên, không phải tất cả vaccine hoặc bệnh nhiễm trùng đều tạo ra kháng thể trung hòa cần thiết cho khả năng ngăn ngừa nhiễm trùng. Ví dụ, HIV hiếm khi tạo ra kháng thể trung hòa, và thực tế đến bây giờ vẫn chưa phát triển được vaccine chống lại nó.

Nhiều nhóm nghiên cứu đã nhanh chóng phân lập các kháng thể trung hòa từ những người bị nhiễm virus: hầu hết có thể tạo ra phản ứng kháng thể như vậy trong vòng vài ngày sau khi dương tính. Một số ứng cử viên vaccine chống lại nCoV tạo ra phản ứng kháng thể mạnh mẽ, đó là dấu hiệu tích cực cho thấy vaccine có thể tạo ra miễn dịch.

Các phản ứng kháng thể có xu hướng cao nhất ở những người bị nhiễm trùng nặng nhất. Những bệnh nhân Covid-19 nhẹ đôi khi tạo ra một lượng nhỏ kháng thể trung hòa. Hình thái này thường thấy với virus: nhiễm trùng càng lâu, càng nặng thì càng có nhiều khả năng tạo ra phản ứng mạnh và bền. Shane Crotty, nhà virus học tại Viện Miễn dịch học La Jolla ở California, Mỹ, cho biết đây là một trong những lý do khiến virus corona gây cảm lạnh thông thường không mang lại khả năng miễn dịch lâu dài.

Theo dõi bệnh nhân Covid-19, các nhà nghiên cứu nhận thấy lượng kháng thể đạt đỉnh điểm vài ngày sau khi bắt đầu các triệu chứng, sau đó giảm dần. Ở một số người, các kháng thể không thể phát hiện được sau khoảng ba tháng. Một số phương tiện truyền thông lớn đã đưa tin đây là sự mất khả năng miễn dịch, điều này sẽ làm phức tạp các nỗ lực vaccine. Tuy nhiên, nhiều nhà miễn dịch học nhận thấy tuyên bố đó hơi sớm. Nhà nghiên cứu Luis Barreiro tại Đại học Chicago ở Illinois, Mỹ cho rằng phản ứng hoàn toàn bình thường đối với nhiễm virus. Khi virus tấn công, nó sẽ thúc đẩy sự gia tăng của các tế bào B vốn sản sinh ra các kháng thể có khả năng nhận ra các mảnh của virus. Nhưng một khi hết nhiễm trùng, mức độ kháng thể thường giảm dần.

Để xác định mức độ quan trọng của sự suy yếu đó, các nhà nghiên cứu vẫn cần biết lượng kháng thể cần có để chống lại nCoV thành công. Mala Maini, nhà nghiên cứu miễn dịch virus tại đại học College, London, cho biết: "Ngay cả một lượng nhỏ kháng thể vẫn có thể bảo vệ được".

Họ cũng cần theo dõi nồng độ kháng thể trong thời gian dài hơn, để tìm hiểu xem liệu cuối cùng kháng thể có được giữ ở nồng độ thấp - như thường thấy trong các trường hợp nhiễm virus - hay tiếp tục giảm nhanh chóng.

Kế hoạch B và T

Ngay cả khi lượng kháng thể giảm xuống mức thấp gần như biến mất, hệ thống miễn dịch thường có kế hoạch dự phòng. Tế bào bộ nhớ B tồn tại trong tủy xương, đến khi virus quay trở lại thì trở thành tế bào plasma để sản xuất kháng thể. Dữ liệu về vai trò của tế bào B trong việc chống lại Covid-19 chưa đầy đủ - chúng khó xác định và đếm hơn kháng thể - nhưng có bằng chứng cho thấy chúng sinh sôi nảy nở, Marcus Buggert, nhà miễn dịch học tại Viện Karolinska, Stockholm, Thụy Điển cho biết. Nghiên cứu gần đây đã phát hiện ra các tế bào bộ nhớ B có khả năng tạo ra các kháng thể trung hòa, có thể nhận biết nCoV ở những bệnh nhân nhẹ đã khỏi bệnh.

Hơn nữa, khả năng miễn dịch không hoàn toàn dựa vào kháng thể. Tế bào T có thể nhận ra các tế bào bị nhiễm virus và tiêu diệt chúng, hạn chế sự lây lan của virus trong cơ thể. Giống như tế bào ghi nhớ B, tế bào T phức tạp hơn để thăm dò, so với kháng thể, nhưng các nghiên cứu thấy rằng chúng được điều động trong quá trình lây nhiễm nCoV. Một nghiên cứu gần đây khảo sát các phản ứng miễn dịch ở 36 bệnh nhân Covid-19 đã khỏi bệnh phát hiện ra các tế bào T nhận ra nCoV. Nhà miễn dịch học Danny Altmann tại Đại học Hoàng gia London cho biết: "Dường như virus rất kích thích tế bào T. Hầu hết tế bào T của mọi người đều có phản ứng rất tốt với virus".

Triển vọng vaccine

Các nghiên cứu tế bào T cũng đang tập trung vào khả năng phản ứng chéo, trong đó các tế bào T vốn nhận ra các virus corona khác cũng nhận ra nCoV. Kết quả cho thấy có thể có một số miễn dịch chéo lâu dài giữa các virus corona cảm lạnh và nCoV. Đây có thể là một phần nguyên nhân gây ra sự khác biệt về mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng Covid-19 giữa các bệnh nhân.

Bài học kinh nghiệm từ các loại virus khác cũng đưa ra những lý do để lạc quan rằng khả năng miễn dịch đối với nCoV sẽ lâu dài. Tế bào T chống lại virus gây ra SARS đã được tìm thấy ở những bệnh nhân từng nhiễm bệnh 17 năm trước. Ngoài ra, nCoV dường như không đột biến nhanh như virus cúm. Virus cúm thay đổi thường xuyên đến mức chúng ta cần phải tiêm phòng mới mỗi năm.

Thí nghiệm tại Salisbury trước đây dù cho thấy ít dấu hiệu hy vọng về việc ngăn ngừa nhiễm trùng đối với virus corona gây cảm lạnh thông thường, nhưng cũng cho thấy rằng khả năng miễn dịch có thể đủ mạnh để giảm hoặc thậm chí loại bỏ các triệu chứng. Ngăn ngừa nhiễm trùng đối với Covid-19 sẽ là lý tưởng, vì sẽ làm giảm nguy cơ lây nhiễm trên diện rộng ở những người có các triệu chứng tối thiểu. Nhưng tại thời điểm này, "một loại vaccine có thể làm giảm tỷ lệ tử vong vẫn có thể hữu ích", Alessandro Sette, một nhà miễn dịch học cũng tại Viện Miễn dịch học La Jolla, Mỹ cho biết.

Nhìn chung, tác động đa dạng, đôi khi tàn phá của nCoV đối với cơ thể và khả năng dễ lây lan đã khiến nó trở thành một kẻ thù bất thường. "Tuy nhiên, cho đến nay, phản ứng của hệ thống miễn dịch đối với virus này không có nhiều bất ngờ, báo hiệu cho khả năng miễn dịch lâu dài", Luis Barreiro cho biết.

Kim Ánh (Theo Nature)

Nguồn: Vnexpress (https://vnexpress.net/vaccine/phan-ung-mien-dich-tiet-lo-trien-vong-cua-vaccine-4149035.html)
1  ... Tiếp » 

Sách y học: Sách y học được vinh danh

Sách y học: Sách y học được vinh danh
Lễ trao giải Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ 3 - 2020 vừa được tổ chức trọng thể tại Hà Nội, thêm một “mùa vàng bội thu” khi vinh danh nhiều tác giả, dịch giả và các đơn vị xuất bản tại Việt Nam.

Dầu tràm Huế trước thực trạng hàng giả, kém chất lượng

Dầu tràm Huế trước thực trạng hàng giả, kém chất lượng
Thực trạng tinh dầu tràm kém chất lượng, hàng giả, hàng pha trộn hóa chất đang trà trộn, khiến uy tín của tinh dầu tràm Huế bị ảnh hưởng, nhiều khách hàng dè dặt và e ngại.

Cây thuốc việt nam, cách trồng, thu hái chế biến và phương pháp trị bệnh ban đầu của Tác giả Lương Y Lê Trần Đức

Sách mới: Hạnh phúc không nằm trong ví

Trường Cao đẳng Y Dược Hà Nội mở lớp chui tại Hải Phòng

Thông tin cần biết về tuyển sinh vào trường Đại học Y Hà Nội năm 2019

Giảng viên là bác sĩ chuyên khoa II sẽ được công nhận tương đương tiến sĩ

Dự kiến học lực giỏi lớp 12 mới được xét tuyển ngành Y

Thông tin tuyển sinh các trường khối ngành y, dược năm 2018

Điều kiện kinh doanh thực phẩm chức năng mới nhất, cá nhân hết thời bán thực phẩm chức năng

Giới thiệu về tiêu chuẩn GMP trên Thực phẩm, Dược phẩm, Mỹ phẩm...

Tất cả các cơ sở sản xuất TPCN và thực phẩm bảo vệ sức khỏe phải đạt tiêu chuẩn GMP, từ 1/7/2019

Bài thuốc Đông y trị dứt điểm chứng đau nửa đầu

Bài thuốc Đông y trị dứt điểm chứng đau nửa đầu
Đau nửa đầu thuộc loại bệnh lý đau đầu do căn nguyên mạch, có đặc điểm bệnh lý cơ bản là: đau nửa đầu từng cơn, như có tiếng động thình thịch ở một hoặc 2 bên thái dương. Bệnh nhân có thể kèm theo các triệu cứng như: chóng mặt, buồn nôn thậm chí ghê sợ tiếng động, ánh sáng. Bệnh nếu không được điều trị kịp thời có thể để lại những hậu quả nghiêm trọng như giảm sút thể lực và trí nhớ, không thể tập trung khi làm việc…

Trường đại học y khoa Phạm Ngọc Thạch

Trường đại học y khoa Phạm Ngọc Thạch
Bồi dưỡng, đào tạo nâng cao trình độ đội ngũ nhân lực y tế, từng bước triển khai đào tạo các loại hình sau đại học như Bác sĩ Chuyên khoa cấp I, cấp II, Nội trú, Thạc sĩ và Tiến sĩ.

VATM - Học viện Y Dược học cổ truyền Việt Nam

Trường Đại học Y tế Công cộng

Trường Đại học Y Hải Phòng

Đại học Y khoa Thái Bình

Đại học Y khoa Vinh

Trường Đại học Y Dược Cần Thơ

Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh

Đại học y Hà Nội

Trường Đại học Kỹ thuật Y tế Hải Dương

Trường đại học Dược Hà Nội

Viêm da dị ứng (Eczema)

Viêm da dị ứng (Eczema)
Sần sùi, mảng màu đỏ thường là không dày và phân định ranh giới riêng biệt của bệnh vẩy nến ảnh hưởng đến khuôn mặt, cổ và thân trên

U sắc tố (melanoma) ác tính

U sắc tố (melanoma) ác tính
Trong khi bề mặt khối u ác tính lan truyền phần lớn là một bệnh của người da trắng, người thuộc các chủng tộc khác vẫn có nguy cơ này và các loại khác của các khối u ác tính

Rối loạn sắc tố da (nốt ruồi, bớt, tàn nhang) lành tính

Nguyên tắc của trị liệu da liễu

Giai đoạn cuối đời của bệnh nhân

Điều trị đau không dùng thuốc và diễn biến cuối đời

Chiến lược sử dụng thuốc giảm đau

Đau ở giai đoạn cuối đời

Nguyên tắc quản lý đau

Loét áp lực do tỳ đè

Phòng ngừa khi dùng thuốc ở người cao tuổi

Khiếm thính ở người cao tuổi

Cách làm vịt quay trộn măng

Cách làm vịt quay trộn măng
Ướp gia vị với muối tiêu, đường, mật ong, ngũ vị hương, để khoảng 3 giờ cho ngấm gia vị Xối mỡ hay cho vào lò nướng chín vàng

Cách làm cút tiềm ngũ quả

Cách làm cút tiềm ngũ quả
Tiếp tục đun nhỏ lửa khoảng 15 phút, cho nấm đông cô, củ năng, táo tàu vào, nấu đến khi cút mềm, cho kim châm, đậu bo bo vào

Cách làm lưỡi vịt rang muối

Cách làm bún khô xào giòn

Cách làm cá cuốn bún

Cách làm vịt nấu chao

Cách làm gỏi bầu cá lóc nướng

Cách làm cá tai tượng chiên xù

Cách làm ếch xào lá cách

Cách làm canh chua bông so đũa cá rô đồng

Cách làm thịt luộc giầm tương

Cách làm chuối xốt caramen

Lựa chọn ti vi tốt và phù hợp nhất

Lựa chọn ti vi tốt và phù hợp nhất
Trước khi sự ra đời của HD, điều quan trọng là phải ngồi đủ xa từ truyền hình mà không cảm nhận được chấm hình ảnh. Với bộ HDTV ngày nay, tuy nhiên, vấn đề lớn hơn là kích thước của căn phòng của bạn.

Lựa chọn bếp ga, bếp từ hay bếp điện

Lựa chọn bếp ga, bếp từ hay bếp điện
Bếp điện với cuộn làm nóng dễ dàng thay thế không tốn kém nhiều. Bếp điện loại mới đắt tiền một chút và sửa chữa khó hơn, nhưng rất dễ dàng làm sạch vì nó chỉ là một bề mặt phẳng.

Tiêu chuẩn chọn lò vi sóng phù hợp tốt nhất

Lựa chọn nồi cơm điện tốt và phù hợp