Phẫu thuật điều trị bỏng

Hiện nay y học thế giới đang phát triển phương pháp nuôi cấy tế bào sừng, ở Việt Nam đang trong thời gian nghiên cứu bởi khá công phu và tốn kém môi trường nuôi cấy. Phương pháp này cho 1 kết quả tốt là làm tăng được diện tích lớp tế bào sừng rất lớn, chỉ trong 10 ngày từ 1cm2 da lành sẽ phát triển rộng lên 10.000cm2. Phương pháp này hiện đại, phức tạp nhưng có ích trong điều trị bỏng sâu diện rộng.
Mục lục

I. Mục đích yêu cầu:

Mục đích:

Nắm được các hình thức phẫu thuật và chỉ định phẫu thuật ở bệnh nhân bỏng trong từng thời kỳ.

Yêu cầu:

Hiểu được chỉ định và kỹ thuật ghép da trên tổ chức hạt trong bỏng và vết thương.

II. Các phẫu thuật cấp cứu điều trị bệnh nhân bỏng:

1. Rạch khía đám da hoại tử khô để khô:

- Mục đích:

 + Giải thoát phù nề, chống gây chèn ép do hoại tử gây garo.

 + Xác định độ sâu (thứ yếu)

- Chỉ định:                

 + Da hoại tử khô vòng quanh chu vi chi làm cản trở tuần hoàn.

 + Da hoại tử khô vòng quanh cổ, ngực gây cản trở động tác thở.

 + Hoại tử sâu toàn bộ khối cơ lớn đề phòng hoại thư sinh hơi.

- Kỹ thuật: Sớm, vô trùng

 + Ở chi: Ngón tay: hai đường bên

 + Mu tay: ô vuông

 + Cẳng tay: chữ chi

 + Cẳng chân: hai đường trong, ngoài cách bờ trong xương chày 1cm

 + Ở cổ ngực: Cổ: 2-3 đường dọc, ngực: kiểu bàn cờ.                     

 + Rạch tới gân hoặc qua gân đến cơ, đến khi nào tới vùng lành (rớm máu), banh rộng băng ra, vô trùng.

Khi có hoại thư sinh hơi: cắt bỏ cơ hoại tử, rửa Oxy già, tiêm Penicillin + huyết thanh chống hoại thư sinh hơi vào vùng lân cận.                                   

2. Mở khí quản:                    

Chỉ định: Suy hô hấp

- Gặp trong bỏng nặng đường hô hấp, có phù thanh  môn; nề, tắc khí đạo dẫn đến  khó thở. 

- Bít tắc đường khí đạo vì đờm dịch tiết ở các bệnh nhân bỏng nặng có biến chứng viêm phổi, sẹp phân thuỳ.           

- Bỏng đường hô hấp + nhiễm độc CO

- Suy hô hấp nặng sau phẫu thuật ở bệnh nhân bỏng.        

- Chỉ mở khi có suy hô hấp, có tính chất điều trị dự phòng ở các bệnh nhân bỏng nặng bị hôn mê sâu, để đặt ống nội khí quản gây mê mổ tiếp.           

(Chỉ tiêu suy hô hấp: pO2 < 92 mmHg; pCO2 > 42 mmHg; HbO2 89-93%)       

Kỹ thuật: Rạch Ù dưới sụn 1. Vô trùng khi làm và khi bệnh nhân thở.    

3. Thắt mạch máu:

 Trong điều trị chảy máu thứ phát vùng bị bỏng, thường gặp trong bỏng điện           

Chỉ định:

- Các bệnh nhân bị bỏng điện ở chi phải có garo đặt sẵn ở giường bệnh nhân, khi có chảy máu sẽ garo kịp thời.

- Sau đó bộc lộ mạch máu để khâu, thắt.

4. Các phẫu thuật khác:

 Nếu có bỏng kết hợp vết thương, chấn thương            

III. Các phẫu thuật về xương khớp ở bệnh nhân bỏng:

1. Cắt cụt chi: 

Chỉ định: 

- Bỏng sâu độ V toàn bộ chi (nhất là hoại tử cơ đề phòng hoại thư sinh hơi) phẫu thuật khi thoát sốc bỏng

- Khớp lớn của chi bị nhiễm trùng nặng do bỏng, là nguốn gốc của nhiễm trùng toàn thân, không thể sử dụng phẫu thuật mở bao khớp, dẫn lưu hay cắt đoạn. 

- Khi có hoại thư sinh hơi đã phát triển.

- Bỏng sâu + gãy xương lớn ngay chi đó không bảo tồn được. 

Kỹ thuật:

- Không khâu kín da (để hở cơ, khâu dưới da)

- Khi ổn định: Sửa lại kỳ II (ghép da, chuyển vạt...)       

2. Lấy bỏ hoại tử xương:

Chỉ định: 

- Khi bỏng sâu hoại tử đến xương, để rụng hoại tử thì chậm

- Xương bị lộ ra để hở quá lâu gây hoại tử thứ phát

Kỹ thuật:

Xương sọ:

- Diện nhỏ: 0,5-1 cm2  nông: để tự rụng

- Diện lớn: Khoan các lỗ, dlỗ = 5-8 mm, cách nhau 15-20 mm, Khoan đến khi chảy máu nhưng không được tới gân, thường giữa 2 lớp. Sau khi khoan sẽ mọc TCH ở các lỗ (bỏ xương chết dễ ghép da).

- Xương cứng: Đục, khoan đến vùng lành.                

IV. Phẫu thuật cắt bỏ hoại tử sớm:

1. Mục đích:

- Để loại trừ sớm hoại tử. Phòng tránh nhiễm độc, nhiễm trùng

- Ghép da phủ kín sớm tổn thương bỏng, giảm suy mòn và di chứng, điều trị tích cực, cứu sống được những bệnh nhân bỏng sâu diện rộng.           

2. Chỉ định:

Về diện bỏng:

- Bỏng sâu diện hẹp (0,5-9% diện tích cơ thể ) cắt một lần.

- Bỏng sâu diện tích lớn trên 10%: mỗi lần cắt » 10%

Thời gian: 

- Nếu diện bỏng hẹp, không sốc: cắt trong 6-12 giờ đầu

- Nếu diện bỏng rộng có sốc bỏng: chống sốc tích cực, thoát sốc ổn định mới cắt, từ ngày thứ 4 đến ngày 10. Mỗi lần cắt cách 3-7 ngày.

Tình trạng bệnh nhân:

- Toàn thân: sức khoẻ nói chung tốt (kể cả xét nghiệm)

- Tại chỗ: Hoại tử khô.

Kỹ thuật:

- Mài hoại tử: ít dùng

- Cắt tiếp tuyến từng lớp đến khi chảy máu

- Cắt toàn bộ đến cân thường dùng

Dụng cụ: dao mổ thường hoặc dao Lagrot

Gây tê (nếu diện hẹp » 1%) Mê (nếu diện rộng)

Truyền máu: Diện nhỏ, cầm máu tốt: không truyền, diện lớn cầm máu không hết: Từ 500 ml trở lên.

Sau 24- 48 giờ sẽ ghép da.

Nếu diện nhỏ: ghép da tự thân, nếu diện lớn: ghép da tự thân kết hợp với da đồng loại hoặc dị loại (gọi là kiểu Mowlem Jackson).                  

V. Phẫu thuật ghép da điều trị bỏng:

- Mục đích:

 + Để che phủ phần tổ chức đã bị khuyết da mà tự nó không có khả năng biểu mô liền kín vết thương, bỏng.

 + Không chỉ cho riêng bỏng mà các chấn thương, vết thương mất da khác, vết loét lâu liền

- Yêu cầu:

 + Nắm dược chỉ định và kỹ thuật                   

1. Nguồn lấy da:

- Da tự thân:

 + Da của chính bệnh nhân (Autogreffe) da ghép sống vĩnh viễn trên nền ghép.           

- Da đồng loại:

 + Da cùng loài người có tác dụng che phủ tạm thời (chống thoát huyết tương, chống vi khuẩn xâm nhập, kích thích nền phát triển tổ chức hạt, chống các tác động từ ngoài: đau đớn...) thường lấy: da thai nhi bị chết, da người lớn bị chết đột tử, tai nạn... (da thai nhi tốt hơn) lấy dự trữ để 24 giờ sẽ ghép.

- Da dị loài:

 + Thường lấy da ếch, da lợn (tươi hoặc được bảo quản khô) có tác dụng che phủ tạm thời.

- Màng sinh học:

 + Màng nhau thai tươi, bảo quản khô                    

2. Cách ghép: Có 2 cách 

Mảnh da ghép hoàn toàn tách khỏi nơi lấy:

   Cách sống: sống nhờ dinh dưỡng thẩm thấu từ nền tiếp lên. Ngaỳ một và hai sống bằng thẩm thấu, ngày 3 ---> xuất hiện các mầm mao mạch phát triển về phía mảnh ghép. Ngày thứ 5 ----> sự sống của mảnh ghép do mạch máu đảm nhiệm.           

Độ dày mảnh ghép: Tuỳ chiều dày mà chia ra các loại

 - Mỏng: 0,1-0,25 mm gồm thượng bì

 - Dày trung bình: 0,3-0,5 mm gồm thượng bì và một phần trung bì.

 - Dày: 0,6-10 mm gồm thượng bì và cả trung bì   

3. Nuôi cấy tế bào sừng:

   Hiện nay y học thế giới đang phát triển phương pháp nuôi cấy tế bào sừng, ở Việt Nam đang trong thời gian nghiên cứu bởi khá công phu và tốn kém môi trường nuôi cấy. Phương pháp này cho 1 kết quả tốt là làm tăng được diện tích lớp tế bào sừng rất lớn, chỉ trong 10 ngày từ 1cm2 da lành sẽ phát triển rộng lên 10.000cm2. Phương pháp này hiện đại, phức tạp nhưng có ích trong điều trị bỏng sâu diện rộng.

4. Vấn đề vi phẫu thuật:            

  Phương pháp này kết hợp giữa 2 loại mảnh rời tự do và có cuống nuôi.

Nguồn: Sức khỏe toàn dân (http://suckhoetoandan.vn/p/5c24460476801b6483720a28)
1  ... Tiếp » 

sơ cứu bầm tím mắt

sơ cứu bầm tím mắt
Thường do chấn thương chảy máu dưới da, hầu hết không nghiêm trọng, chăm sóc y tế ngay nếu nhìn đôi, nhìn mờ, đau nặng, chảy máu

Viêm gân bánh chè gây đau đầu gối phải làm thế nào?

Viêm gân bánh chè gây đau đầu gối phải làm thế nào?
Viêm gân bánh chè là tình trạng quá tải ở khớp gối do quá trình vận động liên tục hoặc cũng có thể do các nguyên nhân như chấn thương khớp gối,...

Bị đau đầu gối nhưng không sưng – Cảnh giác các bệnh này

Bị đau đầu gối nhưng không sưng – Cảnh giác các bệnh này
Đau đầu gối nhưng không sưng không chỉ là do nguyên nhân cơ học mà đôi khi còn là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý cơ xương khớp cần sớm can thiệp điều trị...

Bị đau đầu gối mỗi khi co chân – Nguyên nhân và cách trị

Ngồi xổm hoặc đứng lên ngồi xuống bị đau đầu gối là bị gì ?

Đau đầu gối khi leo cầu thang: Bạn nên cẩn trọng với dấu hiệu này

8 cách trị đau đầu gối tại nhà không cần dùng thuốc kháng sinh

Uống bao nhiêu nước mỗi ngày là đủ cho một cơ thể khỏe mạnh? Lời giải đáp của các chuyên gia thực sự hữu ích trong những ngày hè nóng bỏng rát

6 thời điểm tim dễ bị tổn thương nhất: Hãy cẩn trọng để tránh những cơn đột quỵ bất ngờ

Nóng trên mạng xã hội: Thảm khốc điện giật làm 3 người chết

Ngay ngày đầu tiên về nhà chồng, tôi đã sốc vô cùng khi chứng kiến màn đối thoại thường ngày của bố mẹ chồng

Lộ sự thật gây sốc vụ cha bị tố bạo hành, đánh gãy chân con 2 tháng tuổi

Tăng cường kiểm soát, phòng chống sốt xuất huyết

Sơ cứu bắn hóa chất vào mắt

Sơ cứu bắn hóa chất vào mắt
Ngay lập tức cho nước chảy qua mắt, chỉ sử dụng nước sạch hoặc nước muối 0,9 phần trăm, loại bỏ kính áp tròng, đừng trà mắt, sau đó tìm sự chăm sóc y tế

Xử trí khi bị hóa chất bắn vào mắt

Xử trí khi bị hóa chất bắn vào mắt
Trong sinh hoạt hàng ngày, đôi khi bạn hoặc người thân bị hóa chất bắn vào mắt, ngay khi phát hiện, cần thực hiện ngay những bước sau đây:

Sơ cấp cứu khi bị bỏng hóa chất

Sơ cấp cứu khi bị bỏng hóa chất
Đưa nạn nhân ra khỏi tác nhân gây bỏng, loại bỏ quần áo hay đồ trang sức dính hóa chất, tưới nước rửa sạch vùng da bỏng... sau đó chuyển ngay đến bệnh viện cấp cứu.

Sơ cứu chấn thương đầu

Sơ cứu chấn thương đầu
Hầu hết liên quan đến thương tích mà không cần nắm viện, Nếu nghiêm trọng, không di chuyển trừ khi cần thiết và tránh di chuyển cổ, làm dừng chảy máu

Cách sơ cứu người bị chấn thương sọ não

Cách sơ cứu người bị chấn thương sọ não
Não là một cơ quan mềm và yếu ớt. Một tác động mạnh vào đầu có thể gây tổn thương não hoặc tủy sống, ngay cả khi không có dấu hiệu bị thương ở da đầu hoặc mặt.

10 cách làm dịu vết da cháy nắng nhanh chóng

10 cách làm dịu vết da cháy nắng nhanh chóng
Dùng sữa bôi lên da, tắm với bột yến mạch, làm lạnh gel lô hội là những cách đơn giản giúp bạn nhanh chóng làm dịu vết cháy nắng.

Sơ cứu cháy nắng

Sơ cứu cháy nắng
Dấu hiệu và triệu chứng xuất hiện trong vòng vài giờ tiếp xúc, gây đau, tấy đỏ, Khám bác sỹ nếu có mụn nước, phát ban, ngứa hoặc sốt

Sơ cứu chuột rút

Sơ cứu chuột rút
Gây đau đớn do co thắt cơ bắp không tự nguyện, không đủ dịch cơ thể thường góp phần gây chuột rút, gọi bác sỹ nếu chuột rút kéo dài hơn một giờ hoặc lâu hơn

Cách xử trí khi bị chuột rút

Cách xử trí khi bị chuột rút
Chuột rút là tình trạng co thắt cơ đột ngột, gây đau dữ dội ở một bắp thịt thường là co cơ do lạnh hay hoạt động quá sức, làm cho bệnh nhân không tiếp tục cử động được nữa. Vậy phải xử lý như thế nào khi bị chuột rút để giảm đau nhanh chóng và hiệu quả?

Sơ cứu côn trùng cắn

Sơ cứu côn trùng cắn
Hầu hết các phản ứng với côn trùng cắn đều nhẹ, Một phản ứng chậm trễ có thể gây ra sốt, phát ban, đau khớp và sưng hạch, gọi bác sỹ nếu khó thở, tim đập nhanh, choáng

Xử trí khi bị côn trùng đốt

Xử trí khi bị côn trùng đốt
Rửa vùng bị đốt bằng xà phòng và nước. Không nên cố kéo ngòi ra vì có thể khiến nọc độc giải phóng nhiều hơn. Nhập viện khi có biểu hiện khó thở, sưng môi hoặc họng, choáng, ngất...