Phòng ngừa rối loạn phân ly ở trẻ

Trường hợp 9 em học sinh tiểu học điểm trường Nà Bản (xã Xuân Lạc, huyện Chợ Đồn, Bắc Kạn) bỗng nhiên ngất rồi tỉnh, nhảy nhót, nói năng linh tinh…
Mục lục

mà theo các chuyên gia của Bệnh viện Nhi Trung ương là do căn bệnh rối loạn phân ly, khiến dư luận, đặc biệt là các bậc phụ huynh khá lo lắng. Vậy cần làm gì để phòng ngừa bệnh này cho trẻ?

Rối loạn phân ly là gì?

Các rối loạn phân ly là rối loạn tâm thần có đặc điểm chủ yếu là rối loạn các chức năng về ý thức, trí nhớ, bản sắc, nhận thức về môi trường và vận động, có thể xuất hiện đột ngột, từ từ và tiến triển nhất thời hay mạn tính.

Tỷ lệ người mắc các rối loạn này chiếm dưới 0,3-0,5% dân số. Nó thường phát sinh ở tuổi trẻ, nữ nhiều hơn nam. Trong các điều kiện không thuận lợi về tinh thần cũng như thể chất, các rối loạn này có thể phát thành “dịch” trong một tập thể lớn. Điều đó lý giải vì sao mà 9 em học sinh tiểu học ở Bắc Kạn có những biểu hiện như nhau. Ở nước ta, các rối loạn này đã phát triển có tính chất tập thể trong các đội nữ thanh niên xung phong ở Quảng Bình năm 1968. Biểu hiện cụ thể là có khoảng 30-50% nữ thanh niên trong đội xuất hiện các cơn rối loạn phân ly như cơn khóc, cơn cười, cơn kêu la tập thể làm rúng động cả một khu rừng trong điều kiện chiến tranh ác liệt. Trong vài năm trở lại đây, hiện tượng này cũng đã xuất hiện rải rác ở các học sinh nữ trung học phổ thông ở một số tỉnh nước ta, tuy nhiên đây là lần đầu tiên chúng ta gặp ở lứa tuổi tiểu học.


Các hoạt động ngoại khóa giúp các em cân bằng về tâm lý (ảnh minh họa).

Biểu hiện và nguyên nhân

Biểu hiện rối loạn phân ly: Biểu hiện triệu chứng lâm sàng của các rối loạn phân ly vô cùng đa dạng, có thể là triệu chứng cơ thể, các triệu chứng về thần kinh, tâm thần, có thể giống với triệu chứng của các loại bệnh khác nhau nhưng lại chẳng giống bệnh nào. Đặc điểm lâm sàng thể hiện ở các rối loạn kịch phát như các cơn lớn giống cơn co giật động kinh, cơn ngất, biểu hiện run hay cơn vận động bất thường giống như múa vờn, cơn ngáp, cơn nấc, quên đột ngột; các rối loạn kéo dài như rối loạn vận động - co cứng cơ như liệt chức năng, ví dụ chứng mất đứng - mất đi, các rối loạn cảm giác hay giác quan như mù, điếc, mất nói... rối loạn nội tạng như co thắt thực quản, nôn, đau... đặc biệt là các rối loạn tâm thần như rối loạn trí nhớ, quên hoàn toàn một thời kỳ trong đời hay quên những sự kiện riêng lẻ...

Mặc dù các ca rối loạn phân ly thường gặp ở người trưởng thành, song nó vẫn được phát hiện ở trẻ em và thanh thiếu niên. Các biểu hiện thân thể được tìm thấy như chán ăn, nôn, đau bụng, đau đầu, co thắt, khóc nức, rối loạn giấc ngủ. Các nhà chuyên môn gọi là các “cơn thần kinh” như kêu khóc, ngã và lăn lộn, hưng phấn vận động. Ở trẻ em lớn hơn, có thể gặp các rối loạn như mất nói hoàn toàn, ức chế trong học tập với rối loạn ghi nhớ, quên từng phần từng khu vực, giảm chú ý, mất tiếng, các rối loạn giác quan, đi tập tễnh, liệt, đau ở các phần khác của thân thể. Cần lưu ý rằng chứng đau càng được củng cố khi được người lớn dỗ dành, cho quà và khó điều trị vì được xem như cách để gây chú ý và kiếm lời (đáp ứng, dỗ dành). Các rối loạn phân ly ở thanh thiếu niên gần giống với các rối loạn phân ly ở người lớn. Cần cảnh giác với các ý tưởng tự sát hay gặp ở thanh thiếu niên gái.

Nguyên nhân của rối loạn phân ly: Nguyên nhân chủ yếu của các rối loạn phân ly là các chấn thương tâm lý hoặc hoàn cảnh xung đột. Đó là những chấn thương gây cảm xúc mạnh như lo sợ cao độ, tức giận quá mức, thất vọng nặng nề... Các rối loạn này có xu hướng phát sinh một thời gian ngắn sau khi chấn thương nhưng đôi khi rất khó nhận ra nguyên nhân chấn thương do tái phát nhiều lần. Các nhân tố thuận lợi thúc đẩy rối loạn phân ly phải kể đến trước hết là những người có loại hình thần kinh yếu, thiếu tự chủ, thiếu kiềm chế, thích được chiều chuộng, phô trương, tinh thần chịu đựng khó khăn kém.

Biện pháp hỗ trợ và phòng ngừa

Liệu pháp tâm lý được coi là liệu pháp có hiệu quả nhất trong việc điều trị rối loạn phân ly. Việc nâng đỡ tâm lý, lắng nghe giao tiếp giúp bệnh nhân kiểm soát được các hành vi là hết sức quan trọng. Ngoài ra, liệu pháp hóa dược như một số thuốc chống trầm cảm, lo âu có thể dùng để phụ trợ liệu pháp tâm lý. Vì các rối loạn phân ly có các rối loạn giống như tất cả các bệnh nên cần được chẩn đoán một cách cẩn thận và chặt chẽ. Cụ thể là cần phát hiện các sang chấn tâm lý và quan hệ thời gian giữa sang chấn và sự xuất hiện các rối loạn. Tiếp theo, cần khám xét, thăm dò tiền sử cá nhân và gia đình, hội chẩn chuyên khoa để loại trừ các bệnh thần kinh, bệnh nội khoa, bệnh tai mũi họng. Ngoài ra, cần tìm hiểu các nét tính cách như thích phô trương, thích chiều chuộng, khả năng chịu đựng kém, dễ bị ám thị ở bệnh nhân.

Xã hội hiện đại với nhịp sống hối hả, vội vã, những áp lực của cuộc sống như học tập, kinh tế, con cái, bệnh tật... là không thể tránh khỏi. Vì vậy, việc chăm lo đến đời sống tinh thần và sức khỏe tinh thần là điều hết sức quan trọng. Để phòng ngừa rối loạn phân ly nói riêng và các rối loạn tâm lý khác như stress, lo âu, trầm cảm, chúng ta cần thực hiện một lối sống khoa học và lành mạnh.

Đối với trẻ nhỏ, cần hỗ trợ giáo dục trẻ hình thành và phát triển trở thành một nhân cách tự chủ độc lập, phát triển hài hòa về thể chất và trí tuệ.

Đối với thanh thiếu niên, gia đình và nhà trường cần quan tâm, động viên, chia sẻ, giảm tải áp lực học tập cũng như tạo mối quan hệ tích cực giữa cha mẹ và con cái, giữa giáo viên và học sinh.

Bên cạnh việc cung cấp các kiến thức học tập, nhà trường cần triển khai và rèn luyện cho học sinh các tri thức, kỹ năng trong đời sống, cần tổ chức các hoạt động ngoại khóa sôi nổi. Ngoài ra, các trường học cần có những nhà tâm lý học đường phối hợp với các giáo viên để phát hiện hỗ trợ, nâng đỡ kịp thời cho trường hợp học sinh có biểu hiện tâm lý khác lạ.

Một thực trạng nữa là hiện nay, sự phát triển của công nghệ thông tin kéo theo vô vàn những hệ lụy của nó khiến trẻ “nghiện” điện tử, điện thoại, ipad... Điều này ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý của trẻ như ngại giao tiếp, mất ngủ, lo âu, biểu hiện hành vi hung tính, dễ nổi nóng... Do vậy, gia đình cần thảo luận với con trẻ để thống nhất thời gian sử dụng các phương tiện công nghệ này.

ThS. tâm lý Nguyễn Như Phương

Nguồn: Sức khỏe đời sống
Từ khóa: phòng ngừa
1  ... Tiếp » 

Thai nhi 12 tuần tuổi: Các ngón tay của bé đã có phản xạ

Thai nhi 12 tuần tuổi: Các ngón tay của bé đã có phản xạ
Theo bác sĩ Nguyễn Hữu Trung, thai nhi 12 tuần tuổi sẽ cử động nếu bụng mẹ bị kích thích, mặc dù bạn hoàn toàn chưa cảm thấy gì.

Thai nhi 23 tuần tuổi: Làm quen với âm thanh bên ngoài bụng mẹ

Thai nhi 23 tuần tuổi: Làm quen với âm thanh bên ngoài bụng mẹ
Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Hữu Trung cho biết ở tuần thứ 23 của thai kỳ, em bé đã có thể cảm nhận được những chuyển động của cơ thể mẹ.

Thai nhi 25 tuần tuổi: Da bé bớt nhăn nheo

Thai nhi 27 tuần tuổi: Bé có thể thở được bên ngoài bụng mẹ

Thai nhi 28 tuần tuổi: Thai nhi có thể chớp mắt

Thai nhi 29 tuần tuổi: Mẹ cần bổ sung canxi

Những siêu thực phẩm đã được chứng minh là tốt nhất cho thai nhi

Những siêu thực phẩm đã được chứng minh là tốt nhất cho thai nhi
Bà bầu nên bổ sung những thực phẩm này thường xuyên để đảm bảo đủ chất cho em bé phát triển.

Cách ăn hoa quả ‘sai bét’ của mẹ bầu

Cách ăn hoa quả ‘sai bét’ của mẹ bầu
Xin mách các mẹ cách ăn hoa quả để nạp dinh dưỡng tốt nhất cho cơ thể và thai nhi.

Nước cam, thuốc bổ cho mẹ bầu

Mùa hè, bà bầu có nên ăn kem

Bà bầu nên ăn cho hai người?

3 tháng giữa: Nên và không nên ăn gì?

Tăng 18kg khi mang bầu, mẹ 9x vẫn xinh lung linh

Tăng 18kg khi mang bầu, mẹ 9x vẫn xinh lung linh
Mặc dù bụng bầu khá lớn và nặng nề nhưng Yến My vẫn muốn thực hiện được bộ ảnh bầu để làm kỷ niệm về quãng thời gian đẹp nhất trong cuộc đời người phụ nữ.

6 cách trị mụn an toàn cho làn da mẹ bầu mịn màng đón Tết

6 cách trị mụn an toàn cho làn da mẹ bầu mịn màng đón Tết
Chỉ cần những nguyên liệu có sẵn trong nhà bếp cũng giúp mẹ có thể trị mụn và có làn da mịn màng hơn.

Hot girl xinh như Tâm Tít diện nội y khoe bụng bầu 9 tháng

Bầu bí ngại gì mặc đẹp?

Bầu bí ngại gì đi biển

Mách mẹ chọn đồ bầu an toàn, tiết kiệm

Dạy bé chúc Tết ông bà bằng những bài thơ hay ngộ nghĩnh

Dạy bé chúc Tết ông bà bằng những bài thơ hay ngộ nghĩnh
Gia đình sẽ vui vẻ, tràn ngập tiếng cười nhờ những câu chúc tết bi bô của trẻ thơ. Những bài thơ chúc Tết ông bà giúp bé dễ nhớ, dễ thuộc hơn việc bạn dạy bé các câu chúc tết thông thường rất nhiều.

Các bài thơ và đồng dao hay cho bé 2 tuổi

Các bài thơ và đồng dao hay cho bé 2 tuổi
2 tuổi là thời kỳ bé đang hoàn thiện khả năng về ngôn ngữ. Đây cũng là giai đoạn bé có trí nhớ cực tốt, khả năng tiếp thu rất cao. Các bài thơ hay cho bé 2 tuổi sẽ hỗ trợ bé rất nhiều trong giai đoạn này.

Những bài thơ hay cho bé 4 tuổi

Chùm thơ hay cho bé 3 tuổi

Sinh con gái mùa xuân, mẹ nên xem những cái tên thanh nhã sau

Sinh con gái mùa xuân, mẹ nên xem những cái tên thanh nhã sau
Những bé gái sinh vào mùa xuân sẽ mang trong mình tinh hoa của đất trời, linh khí và sức sống mạnh mẽ.

Sinh con năm 2017 nên đặt tên gì?

Sinh con năm 2017 nên đặt tên gì?
Em bé sinh năm 2017 âm lịch là năm Đinh Dậu, người thuộc mệnh Hỏa, con trai là cung Khẩn Thủy, con gái là cung Cấn Thổ. Vì vậy khi đặt tên cho con cũng cần chú ý đến yếu tố phong thủy nhé!

Đặt tên cho con gái hợp mệnh theo Ngũ hành

Tên tiếng Anh hay mẹ nên đặt cho bé gái

Những tên ở nhà cho con được bố mẹ chuộng nhất 2016

30 tên đẹp cực hiếm cho bé trai đang hot năm 2016

Chuẩn bị trước mang thai cho cả vợ chồng

Chuẩn bị trước mang thai cho cả vợ chồng
Chồng cần ăn uống đủ dưỡng chất, tránh mặc đồ bó sát, ngồi quá lâu, ngâm mình trong bồn tắm hơi... Vợ ngưng thuốc tránh thai, tháo vòng, rút que cấy…

Chuẩn bị trước khi mang thai của mẹ thông thái

Chuẩn bị trước khi mang thai của mẹ thông thái
Chuẩn bị trước khi mang thai là bước đầu tiên xây dựng nền móng vững chãi và kiên cố cho thai kỳ. Mẹ có khỏe hay không, thai nhi sẽ phát triển toàn diện? Tất cả đều nhờ vào bước căn bản này. Nghe mẹ thông thai mách các bí quyết chuẩn bị hữu ích nhé!

Chuẩn bị tâm lý trước khi mang thai