Mạng y tế, vì sức khỏe cộng đồng

Phụ huynh nên thường xuyên tự vấn cách nuôi con

(MangYTe) - Theo ước tính của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), đến năm 2020, trầm cảm là căn bệnh thứ hai gây hại đến sức khỏe của con người chỉ sau tim mạch. Tại Việt Nam, trầm cảm đang ngày càng trẻ hóa.
Mục lục

Theo ước tính của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), đến năm 2020, trầm cảm là căn bệnh thứ hai gây hại đến sức khỏe của con người chỉ sau tim mạch. Tại Việt Nam, trầm cảm đang ngày càng trẻ hóa.

______________

Việt Nam có ít nhất 3 triệu thanh, thiếu niên thường xuyên có các vấn đề về sức khỏe tâm lý, tâm thần nhưng chỉ có khoảng 20% trong số đó nhận được hỗ trợ y tế và điều trị cần thiết. Điều đáng lo ngại là, nhận thức của đại bộ phận người dân về vấn đề này hiện rất thấp.

TS Đặng Hoàng Giang, người có nhiều công trình nghiên cứu về những vấn đề tâm lý của giới trẻ đã chia sẻ với Ngày Nay về chủ đề này.

Phóng viên (PV): Thưa tiến sĩ Đặng Hoàng Giang, vừa qua trên các phương tiện thông tin đại chúng, một thông tin được công bố khiến rất nhiều người cảm thấy shock, đó là có khoảng 8-29% trẻ em đang trong độ tuổi vị thành niên ở Việt Nam mắc các bệnh về sức khỏe tâm thần. Theo ông, con số này sẽ dẫn tới những hệ quả nghiêm trọng như thế nào đối với trẻ em, thanh thiếu niên VN?

TS Đặng Hoàng Giang: Các bệnh về sức khoẻ tâm thần như trầm cảm, rối loạn lo âu, rối loạn lưỡng cực, có các động tiêu cực vô cùng lớn với người bệnh, có thể ảnh hưởng nặng nề tới chất lượng cuộc sống, việc học tập, lao động, các quan hệ liên cá nhân của người bệnh, bất kể họ là thanh thiếu niên hay người lớn tuổi.

Phụ huynh nên thường xuyên tự vấn cách nuôi con - ảnh 1

Các dấu hiệu bệnh lý không được nhận biết sớm, thêm nữa, nhiều người gặp khó khăn để thừa nhận bản thân hay người thân có vấn đề tâm lý cần được can thiệp chuyên môn, dẫn tới việc rất nhiều người bệnh không nhận được sự hỗ trợ kịp thời và cần thiết, mà càng để lâu thì việc trị liệu lại càng gặp thách thức, và các hệ quả lại càng trầm trọng. Người bệnh có thể mất khả năng lao động, thậm chí thiệt mạng.

PV: Theo ông tình trạng thanh thiếu niên Việt Nam gặp các vấn đề về sức khoẻ, tâm lý xuất phát từ nguyên nhân nào? Theo hiểu biết của cá nhân tôi, hình như các bậc cha mẹ tại Việt Nam quá thiếu kiến thức trong lĩnh vực này. Hầu hết đều dạy con em mình theo truyền thống gia đình, hoặc theo cách họ học được trên mạng xã hội?

TS Đặng Hoàng Giang: Nguyên nhân của các bệnh liên quan tới rối loạn cảm xúc thường tới từ tương quan qua lại giữa các yếu tố môi trường (tuổi thơ bị bỏ rơi, bị bạo hành tinh thần hay thể xác, mất người thân, bị cô lập hay bị bắt nạt ở trường, áp lực học hành vượt ngưỡng chịu đựng) và các yếu tố sinh học và thần kinh học (gene, mất cân bằng hoá học). Do thiếu kiến thức, nhiều phụ huynh hay cho rằng các biểu hiện bệnh lý của con mình có nguyên nhân là chúng vô kỷ luật, thiếu nghị lực, lười biếng, hay là đóng kịch, làm trò.

Thậm chí khi đã được nhìn thấy chẩn đoán bệnh của nhà chuyên môn, nhiều người vẫn đòi hỏi con họ vượt qua bệnh bằng ý chí. Nhiều phụ huynh cũng phủ nhận rằng họ là một trong những tác nhân gây ra bệnh cho con mình, có thể qua việc bỏ rơi con cái về tinh thần, đánh đập, lăng nhục chúng, hay giữa cha mẹ có “quan hệ độc hại” triền miên.

Phụ huynh nên thường xuyên tự vấn cách nuôi con - ảnh 2

Trong các nỗ lực giáo dục con của mình, nhiều phụ huynh chỉ chú ý tới IQ, khả năng giải toán, tin học, tiếng Anh, mà quên đi, hoặc coi thường, đời sống tâm lý, tinh thần của đứa trẻ. Bản thân nhiều phụ huynh cũng có một tuổi thơ bị đánh đập, nhục mạ, bị bỏ đói về cảm xúc, nên giờ đây không kết nối được với con để hỗ trợ chúng xây dựng năng lực cảm xúc để vượt qua các khó khăn trong cuộc sống.

Tôi nghĩ phụ huynh chúng ta nên thường xuyên dừng lại và tự vấn là những thứ mà ta đang bắt con em phải làm (điểm tốt, trường chuyên lớp chọn, đi theo ngành được ta định hướng) là để “tốt cho chúng” hay để (nhiều khi vô thức) phục vụ cho cái sĩ diện của chúng ta, bởi chúng ta bị ám ảnh bởi cảm giác cuộc đời mình vô nghĩa, nên chúng ta “hy sinh đời bố, củng cố đời con”, hòng nếm được mùi vị của thành công.

Chúng ta quên mất, hoặc không hiểu rằng, công việc tốt, thu nhập cao, thành đạt vật chất... của đứa con cũng vô nghĩa khi cuộc đời nó được đặt trên một nền móng mục ruỗng, đó là khi nó mang theo mình những tổn thương tâm lý, những đói khát tinh thần. Sẽ có một lúc nào đó, khi nó đã trưởng thành, đã lớn, đã già, nó sẽ phải trả giá về cái đó, cái mà bố mẹ nó đã gây ra.

Phụ huynh nên thường xuyên tự vấn cách nuôi con - ảnh 3

TS Đặng Hoàng Giang: Theo quan sát của tôi, so với thế hệ trước, các vấn đề về sức khoẻ tâm thần đã được cộng đồng, các nhà quản lý, các nhà giáo dục chú ý hơn, tuy nhiên mặt bằng nhận thức và kiến thức chung còn vô cùng thấp.

PV: Theo ông, việc thiếu kiến thức nuôi dạy con cái của những bậc phụ huynh Việt Nam hiện có đang được các cơ quan chức năng, Chính phủ, bộ ngành... nhận diện một cách chính xác để thay đổi, cải thiện? Hay bây giờ, tại thời điểm này, vấn đề này mới gây chú ý?

Chúng ta cần nhiều nỗ lực hơn nữa của các trường học, các mạng lưới phụ huynh, của truyền thông, để phá băng, sao cho việc nói về sức khoẻ tâm thần cũng được coi là tự nhiên như nói về việc trẻ bị béo phì hay dậy thì sớm.

Phụ huynh nên thường xuyên tự vấn cách nuôi con - ảnh 4

PV: Thanh thiếu niên stress, trầm cảm có phải vấn nạn toàn cầu? Trên truyền thông cũng đã đề cập đến nạn tự tử của những người trẻ tuổi Nhật Bản, Hàn Quốc?

TS Đặng Hoàng Giang: Những vấn đề chúng ta đang nói tới không chỉ tồn tại ở Việt Nam, mà còn ở tất cả các quốc gia khác. Điểm khác nhau là các quốc gia phát triển thường có hạ tầng y tế, các hệ thống hỗ trợ tốt hơn rất nhiều để chăm sóc người bệnh và can thiệp kịp thời. Không có những điều đó, những tổn hại sẽ còn lớn hơn rất nhiều.

PV: Nhiều người cho rằng, sự phát triển quá mức của những thiết bị giải trí đa phương tiện, mạng xã hội... khiến trẻ em càng dễ gặp những “biến chứng” về sức khoẻ tâm lý? Ông có nhận định như thế nào về vấn đề này? Làm thế nào để trẻ em “chung sống” với điện thoại, mạng xã hội một cách an toàn?

TS Đặng Hoàng Giang: Tôi không thấy ai nói rằng lướt Facebook gây ra trầm cảm. Mặt khác, người lớn chúng ta cũng đang nghiện mạng xã hội, nghiện rượu, nghiện shopping, nên trẻ em có nghiện game, nghiện mạng xã hội cũng là dễ hiểu. Chúng lao vào những cái đó bởi trong cuộc sống chúng không nhận được sự chú ý, quan tâm, yêu thương, tôn trọng từ gia đình.

Phụ huynh nên thường xuyên tự vấn cách nuôi con - ảnh 5

Trong nhiều trường hợp, nhóm bạn chơi game hoặc hâm mộ ngôi sao nhạc Hàn của một đứa trẻ là điều duy nhất khiến nó còn có một nơi chốn để thuộc về, và qua đó, ở lại với cuộc sống. Để thanh thiếu niên ít chơi game, ít dùng mạng xã hội hơn, hãy tạo ra một môi trường gia đình ấm áp, nuôi dưỡng cả về thể chất lẫn tinh thần, nơi bố mẹ tôn trọng chúng, tôn trọng nhau và vững vàng, tự tại với bản thân.

PV: Được biết ông đang thực hiện những dự án truyền thông liên quan đến vấn đề tình trạng trầm cảm của thanh thiếu niên tại VN? Ông có thể chia sẻ đôi chút về dự án này và những kỳ vọng của ông về sự thay đổi nhận thức của cộng đồng về vấn đề này?

Phụ huynh nên thường xuyên tự vấn cách nuôi con - ảnh 6

TS Đặng Hoàng Giang: Tôi đang quan tâm tới chủ đề rối loạn cảm xúc, không chỉ ở thanh thiếu niên, mà ở tất cả các nhóm người, lứa tuổi. Dù là phụ nữ sau sinh, doanh nhân hay người già, khi bị trầm cảm hay rối loạn lo âu, họ cũng gặp phải các vấn đề tương tự từ người thân và xã hội, như đã trao đổi bên trên.

Mời các bạn mong muốn chia sẻ các trải nghiệm của mình để giúp đỡ cộng đồng liên lạc với tôi qua email: giang.dang@gmail.com. Tôi sẽ lắng nghe không phán xét và giữ kín danh tính của người kể.
Tôi đang tiếp tục tìm các cá nhân sẵn sàng chia sẻ câu chuyện của mình để qua đó chúng ta hiểu hơn về thế giới của họ, về họ cần gì, chúng ta có thể làm gì cho họ và cho chính bản thân và người thân của chúng ta.

PV: Xin cảm ơn ông!

Đừng nghĩ cho con vào trường quốc tế là “nhẹ gánh”

Để tránh cho con em mình ít phải đối mặt với những áp lực về thành tích học tập tại các trường công lập, kỳ vọng con sẽ phát triển nhanh... Nhiều bậc cha mẹ đã cho con em mình theo học tại các trường quốc tế tại Việt Nam.

Tuy nhiên, theo chuyên gia tâm lý Nguyễn Cao Minh, tại các ngôi trường này, trẻ em cũng vẫn gặp các vấn đề về tâm lý, sức khỏe tâm thần giống như khi theo học tại trường công lập.

Ông Minh lý giải, đó là sự khác biết về văn hóa giữa bố mẹ và con cái, sự mẫu thuẫn về giá trị và lối sống. Khi học trong trường quốc tế, các giá trị được coi trọng như: sự riêng tư cá nhân, coi trọng sự hạnh phúc và vui vẻ của cá nhân hơn là tập trung hoàn toàn vào việc học chạy theo thành tích, tôn trọng kỉ luật và nhất quán.

Trong khi đó, không phải bậc phụ huynh nào cũng hiểu và chấp nhận các giá trị phương tây như vậy. Nhiều bậc cha mẹ vẫn ứng xử với con theo kiểu truyền thống Việt Nam, tức là có đánh mắng, có cho roi cho vọt mới là thương con. Chính vì vậy nhiều cháu bị bị “sốc” giữa hai môi trường sống, sinh hoạt đối lập nhau.

Nhiều năm nhận tư vấn, giải quyết các vấn đề tâm lý cho trẻ, ông Minh cho biết đã nhận được rất nhiều yêu cầu tư vấn, hỗ trợ từ các học sinh tới từ những trường quốc tế.

Chuyên gia Nguyễn Cao Minh cũng chia sẻ nguyên tắc khi đồng hành cùng trẻ em, đó là: Tình yêu, sự nhất quán và an toàn.

Tại sao cần “học thuộc” các nguyên tắc này. Vì dạy trẻ, đồng hành cùng trẻ thì không thể thiếu sự yêu thương. Nhiều người yêu nhưng luôn đánh mắng, quát nạt. Trẻ không cần và không “hấp thụ” được tình yêu như vậy.

Sự nhất quán là gì? Nhất quán có nghĩa là nói gì làm đấy và những gì đã nói thì tương đối thống nhất với nhau. Nhất quán có nghĩa là có qui tắc rõ ràng và thực hiện theo qui tắc đó. Điều này giúp trẻ biết điều gì sẽ xảy ra dựa trên các hành động của mình.

Và cuối cùng hãy cho trẻ thấy, ở bên bạn, chúngluôn cảm nhận rõ sự an toàn, không phấp phỏng lo sợ, bất an, hồihộp. Có như vậy, các con mới chia sẻ, cởi mở và các giãi bày những vấn đề tâm lý chúng đang gặp phải. Từ sự chia sẻ này, chúng ta mới có thể hiểu, giúp con vững vàng trên hành trình hoàn thiện bản thân mình.

Bài: Việt Hoàng

Thiết kế: Thúy Hà

Nguồn: Ngày nay (https://ngaynay.vn/special-today/phu-huynh-nen-thuong-xuyen-tu-van-cach-nuoi-con-181241.html)
1  ... Tiếp » 

Câu chuyện thu hút 27 nghìn like của cô giáo mất chồng đột ngột: Giọt nước mắt không rơi nổi ngày biết tin nhưng phía sau là thời gian dài đằng đẵng, đau thấu tâm can

Câu chuyện thu hút 27 nghìn like của cô giáo mất chồng đột ngột: Giọt nước mắt không rơi nổi ngày biết tin nhưng phía sau là thời gian dài đằng đẵng, đau thấu tâm can
Nói chung mình chưa thấy tình yêu nào hoàn hảo như tình yêu của mình. Mình yêu chồng từ năm 17 tuổi. Anh là người đầu tiên, duy nhất mình yêu cho đến bây giờ, cô gái kể.

Sát ngày cưới, tình cũ của chú rể khiêu khích ăn lại đồ thừa, cô dâu bình tĩnh dẹp loạn khiến kẻ thứ 3 phải nể mà rút lui

Sát ngày cưới, tình cũ của chú rể khiêu khích ăn lại đồ thừa, cô dâu bình tĩnh dẹp loạn khiến kẻ thứ 3 phải nể mà rút lui
Sắp đến giờ lên xe hoa, Ngọc bỗng nhận được tin nhắn lạ. Đọc xong, gương mặt chị biến sắc. Nhưng ngay sau đó Ngọc lấy lại bình tĩnh, nhắn 1 dòng cho kẻ đầu dây bên kia.

Kéo người đi đánh ghen nhưng vấp phải màn phản công không tưởng từ kẻ thứ ba, song cái kết cuối dành cho gã trai lăng nhăng thật xứng đáng

Cái vợ không thể thương nổi!

Nếu chồng không làm được 5 điều này khi bạn mang thai, chứng tỏ bạn đã cưới nhầm người

3 ‘điểm yếu chí mạng’ của đàn ông, phụ nữ thông minh chớ dại sờ vào kẻo tan cửa nát nhà

Muốn quyết định ở bên một chàng trai hay không, có 4 điểm con gái nhất định phải nhìn rõ

Chồng mua nhà 3 tỷ ngày tân gia vợ nhất quyết không tới, khi hiểu nguyên do lại chính ở mình anh mới sững sờ “hóa đá”

Về ra mắt nhà bạn trai, cô gái bị chính anh người yêu sai vặt như con và màn đáp trả khiến anh ta trở tay không kịp nhưng vẫn gây nên tranh cãi

Bị chồng lừa ly hôn dù anh ta ngoại tình, cô vợ bàng hoàng nhận ra chân lý: Có một kiểu đàn ông tha thứ cho họ chính là mở cái bẫy cho chính mình

Chồng lương 50 triệu/tháng, ai cũng xuýt xoa khen tôi vớ bở

Bị gia đình ép đi phá thai, người vợ được cứu như trong phim

Cảnh báo 5 món ăn vặt rẻ bèo, có mặt ở khắp nơi mà trẻ nhỏ rất nghiện nhưng có thể là tác nhân gây ung thư cực mạnh cha mẹ cần hạn chế cho con ăn

Cảnh báo 5 món ăn vặt rẻ bèo, có mặt ở khắp nơi mà trẻ nhỏ rất nghiện nhưng có thể là tác nhân gây ung thư cực mạnh cha mẹ cần hạn chế cho con ăn
Theo bác sĩ Xiao Mei, phó trưởng khoa tiêu hóa, bệnh viện tỉnh An Huy (Trung Quốc): Ăn vặt là một trong những nguyên nhân khiến trẻ béo phì, tăng gánh nặng cho dạ dày, sinh bệnh và cuối cùng dẫn đến ung thư.

Tam thất có làm khả năng nam giới yếu đi không?

7 vị trí trên cơ thể bị ngứa hãy đến thăm khám bác sĩ ngay

WHO đặc biệt lo sợ đợt lây nhiễm mới của đại dịch COVID-19

Hotgirl 10x lột xác ngoạn mục, từ cục mỡ di động thành cô gái vạn người mê

Thiếu niên nôn ra máu, đi ngoài phân đen suốt 3 tuần, bác sĩ kiểm tra khắp người không phát hiện ra bệnh, đến khi bảo há miệng ra thì nguyên nhân mới phơi bày

2 loại thớt phải thay mới ngay kẻo gan thận tổn thương, ung thư ác tính gõ cửa

Bỗng dưng thấy bàn chân thay đổi theo 3 cách này, coi chừng bệnh ung thư đang phát triển trong cơ thể, cần lập tức đi khám

2 việc tuyệt đối không được làm sau khi tắm xong kẻo trụy tim, đột quỵ

Rộ tin có ca mắc Covid-19 trong cộng đồng, Sở Y tế Đà Nẵng nói gì?

7 thói quen gây ung thư cổ tử cung, chị em vô tư làm hàng ngày mà không biết

Xào rau đừng cho trực tiếp vào chảo, thêm những bước này đảm bảo rau luôn xanh, giòn

Xào rau đừng cho trực tiếp vào chảo, thêm những bước này đảm bảo rau luôn xanh, giòn
Rau xào là món ăn được nhiều người ưa thích bởi hương vị đậm đà, lại có chút giòn giòn, thơm nức. Thế nhưng, xào rau để được xanh và giòn lại không phải là việc đơn giản. Bởi rất nhiều chị em thường xuyên làm các món rau xào vẫn khiến rau bị thâm xỉn, không xanh thậm chí còn bị mềm, nhũn. Dưới đây là bí quyết để món rau xào luôn có màu xanh đẹp mắt và giòn ngon.

Không cần mật ong, chanh đào đem chưng với thứ này cũng trị ho cực hiệu quả

Không cần mật ong, chanh đào đem chưng với thứ này cũng trị ho cực hiệu quả
Nước chanh đào chưng đường phèn không chỉ có tác dụng trị ho cho bé rất tốt mà còn làm đẹp da chị em phụ nữ.

Cách làm bánh quy lưỡi mèo nhanh gọn, thơm ngon

Một rừng lợi ích nếu ăn chuối mỗi ngày

Cách nấu vịt om sấu khoai sọ siêu ngon chuẩn vị Bắc

Chấm thịt lợn luộc không cần nước mắm, pha nước chấm này vừa ngon làm lại nhanh

Làm gì để chiến thắng bệnh ung thư vú?

Cách nấu cari dê Ấn Độ siêu ngon, càng ăn càng thèm

Bài học cậu bé 5 bị đỉa ký sinh trong cổ họng, ăn chín uống sôi là điều nên làm

Bộ Y tế khuyến cáo cách phòng dịch bệnh mùa mưa lũ

Bộ Y tế hướng dẫn cách xử lý nước sinh hoạt trong mùa mưa lũ

Làm gì để giúp con kiểm soát tốt hành vi của mình

Sỏi thận - tiết niệu có hay tái phát?

Sỏi thận - tiết niệu có hay tái phát?
(HNMCT) - Hỏi: Tôi mắc sỏi thận - tiết niệu. Xin hỏi bác sĩ, bệnh của tôi có thể chữa khỏi? Và sau khi chữa liệu bệnh có dễ tái phát? Tôi rất hay khát nước và có thói quen uống nước pha với bia để giải khát, liệu việc này có gây hại cho thận hay không? Đỗ Minh Công (phường Dịch Vọng Hậu, quận Cầu Giấy, Hà Nội)

Thêm 12 ca mắc Covid-19 khi nhập cảnh, Việt Nam ghi nhận 1.160 ca

Thêm 12 ca mắc Covid-19 khi nhập cảnh, Việt Nam ghi nhận 1.160 ca
(HNMO) - Tính từ 6h đến 18h ngày 24-10, nước ta ghi nhận 12 ca mắc mới, đều là các ca nhập cảnh được cách ly ngay.

Thánh ăn Yang Soo Bin khoe bức ảnh eo thon dáng gọn mềm mại, truyền cảm hứng mạnh mẽ cho hội chị em thừa cân

Bức xúc khách đến ăn buffet no nê rồi bảo nhau chuồn mất, nhân viên ngồi khóc nức nở vì không đủ 5,2 triệu đồng đền bù

Câu chuyện thu hút 27 nghìn like của cô giáo mất chồng đột ngột: Giọt nước mắt không rơi nổi ngày biết tin nhưng phía sau là thời gian dài đằng đẵng, đau thấu tâm can

2 việc tưởng chừng quá tầm thường nhưng lại là điểm chung mà những người sống thọ đều có

Bộ trưởng Trần Hồng Hà: Không khuyến khích phát triển thủy điện nhỏ bằng mọi giá

Xuất hiện áp thấp nhiệt đới mới khả năng mạnh thành bão

Là phụ nữ thì đừng quên ăn 12 loại thực phẩm này ít nhất 1 lần mỗi tuần, tác dụng thần kỳ của chúng khiến ai cũng bất ngờ

Mỗi tối đi ngủ đều đặt bát muối ở góc phòng ngủ, cạnh cửa ra vào hoặc bên cạnh cửa sổ, sáng hôm sau bạn chắc chắn sẽ bất ngờ

Bị chồng lừa ly hôn dù anh ta ngoại tình, cô vợ bàng hoàng nhận ra chân lý: Có một kiểu đàn ông tha thứ cho họ chính là mở cái bẫy cho chính mình

Về ra mắt nhà bạn trai, cô gái bị chính anh người yêu sai vặt như con và màn đáp trả khiến anh ta trở tay không kịp nhưng vẫn gây nên tranh cãi