MangYTe

Tiêu hóa hôm nay

Tiêu chảy do kháng sinh và cách chữa trị

Kháng sinh (KS) là loại thuốc đầu tay trong điều trị nhiễm khuẩn. Giống như những loại thuốc khác, KS cũng có các tác dụng phụ không mong muốn.
Mục lục
Một trong những tác dụng phụ hay gặp nhất là tiêu chảy do dùng KS, chiếm tới gần 20% số người đang phải dùng KS để điều trị.

Vì sao KS gây tiêu chảy?

Trong hệ tiêu hóa, tồn tại một quần thể vi khuẩn (VK) với rất nhiều chủng khác nhau, trong đó có VK có lợi và VK có hại. Trong quá trình song song tồn tại, nhóm VK có lợi nếu phát triển mạnh và đầy đủ sẽ kiềm chế không cho nhóm VK có hại phát triển gây bệnh. Khi dùng KS kéo dài, một số chủng VK có lợi sẽ bị ảnh hưởng.

Các VK có hại lại ít bị ảnh hưởng hơn do nhiều chủng trong số chúng có khả năng kháng kháng sinh rất mạnh. Kết quả là cân bằng giữa hai nhóm VK bị phá vỡ, nhóm VK có hại phát triển tràn lan trong đường tiêu hóa, tiết ra độc tố gây tổn thương niêm mạc ruột, kích hoạt quá trình viêm nhiễm, phù nề, xuất tiết, xuất huyết trong lòng ruột và hội chứng tiêu chảy do dùng KS phát triển mạnh mẽ.

Phần lớn tiêu chảy do KS ở mức độ nhẹ và có thể tự khỏi sau khi dừng dùng KS. Tuy nhiên, một số trường hợp biểu hiện nặng với các thương tổn viêm nhiễm phù nề ở đại tràng hay còn được gọi là viêm đại tràng giả mạc.

Có rất nhiều chủng VK có thể gây hội chứng tiêu chảy do dùng KS nhưng loại VK kỵ khí clostridium difficile là thủ phạm chính gây nên phần lớn các trường hợp viêm đại tràng giả mạc rất nặng nề trên lâm sàng. Viêm đại tràng giả mạc do C. difficile đặc biệt hay gặp ở những bệnh nhân trong các khoa hồi sức tích cực, nơi có nhiều chủng VK kháng KS và lượng KS được dùng với liều cao và kéo dài.

Các KS có thể gây tiêu chảy

Các nhóm KS thường gây tiêu chảy đơn thuần hoặc hội chứng viêm đại tràng giả mạc là nhóm cephalosporin (điển hình là cefuroxim, cefixim, cefpodoxime), clindamycin, erythromycin, penicillin, ampicillin, amoxicillin, nhóm quinolones (ciprofloxacin, levofloxacin), tetracycline (doxycycline, minocycline)...Các rối loạn có thể xuất hiện dù dùng KS đường uống hay đường tiêm.

Biểu hiện và nguy cơ của tiêu chảy do KS

tiêu chảy do KS có thể gây một chuỗi các triệu chứng, thay đổi từ nhẹ tới nặng. Sau khi dùng KS khoảng 4 - 9 ngày, bắt đầu xuất hiện các triệu chứng như sôi bụng, đau bụng, bụng trướng nhẹ, tiêu chảy nhiều lần, phân lỏng.

Các triệu chứng này thường tự khỏi trong vài ngày tới 2 tuần sau khi ngừng dùng KS. Khi sự tăng sinh VK có hại nghiêm trọng, có thể có các triệu chứng của viêm đại tràng hoặc viêm đại tràng giả mạc như: sốt cao, tiêu chảy nhiều lần, phân lỏng có máu mủ, đau và đau quặn bụng, buồn nôn, nôn mửa, mất nước.

Ngoại trừ những trường hợp nhẹ, tiêu chảy sau dùng KS nếu kéo dài sẽ gây nhiều hậu quả cho bệnh nhân như mất nước nặng, rối loạn điện giải (hạ kali máu), rối loạn cân bằng kiềm toan. Một số trường hợp gây viêm loét, thủng ruột.

tiêu chảy kéo dài cũng có thể là nguyên nhân của hội chứng phình đại tràng nhiễm độc nguyên nhân do liệt, giãn to đại tràng kèm theo viêm nhiễm, ứ đọng các chất độc trong đại tràng, thẩm lậu qua thành ruột vào máu gây nhiễm khuẩn nhiễm độc toàn cơ thể, đau bụng, sốt, thủng vỡ đại tràng.

Ðiều trị tiêu chảy do dùng KS

Với trường hợp bị tiêu chảy nhẹ, các triệu chứng sẽ hết trong vài ngày tới 2 tuần sau khi kết thúc phác đồ KS. Với trường hợp tiêu chảy nặng, cần phải dừng ngay loại KS có liên quan đến tiêu chảy. Bù đủ nước, điện giải, thăng bằng kiềm toan là việc phải được tiến hành ngay. Cấy phân, cấy máu để xác định chủng VK gây bệnh. Nếu có viêm đại tràng giả mạc, KS được lựa chọn là metronidazole hoặc vancomycin.

Để giúp ngăn ngừa tiêu chảy do dùng KS hoặc giảm mức độ nặng của bệnh, cần lưu ý: Chỉ dùng KS khi thật cần thiết và có chỉ định của thầy thuốc. Nên nhớ rằng, KS không có tác dụng trong nhiễm virut như cảm lạnh và cúm. Dùng KS chính xác theo đơn, không tăng liều, dùng gộp cả liều bỏ lỡ hoặc dùng thuốc lâu hơn đơn bác sĩ kê. Không tự ý dùng thuốc chống tiêu chảy. Các thuốc này có thể cản trở khả năng loại bỏ độc tố của cơ thể và gây biến chứng. Sau khi khỏi bệnh, nên tránh dùng loại KS đã gây tiêu chảy trước đó.

Bệnh nhân bị tiêu chảy do dùng KS nên thực hiện thay đổi chế độ ăn có thể làm giảm triệu chứng: Chia thành nhiều bữa nhỏ trong ngày thay cho 2 hoặc 3 bữa lớn. Các khẩu phần nhỏ sẽ tiêu hóa dễ hơn. Ăn thực phẩm mềm, thức ăn lỏng, dễ tiêu hóa như gạo, khoai tây, sữa chua và chuối. Nên tránh ăn nhiều chất xơ và các chất lên men mạnh cũng như các gia vị gây kích thích đường tiêu hóa như ớt, hạt tiêu... Uống nhiều nước. Tránh đồ uống có carbon, nước ép cam quýt, rượu và đồ uống có caffein như cà phê, chè và coca vì có thể làm cho triệu chứng nặng hơn.

Mangyte.vn
Theo DS. Đức Hạnh - Sức khỏe và Đời sống
Nguồn: Internet

Chủ đề liên quan:

kháng sinh tiêu chảy
  • Thuốc kháng sinh làm tăng bệnh sốt rét?

    Thuốc kháng sinh làm tăng bệnh sốt rét?
    Sốt rét là bệnh gây nên bởi ký sinh trùng Plasmodium truyền từ người sang người, nhưng gần đây các nhà khoa học còn phát hiện thuốc kháng sinh có đóng góp không nhỏ làm tăng lây truyền bệnh sốt rét.
  • Bạc giúp kháng sinh hiệu quả gấp 1.000 lần

    Bạc giúp kháng sinh hiệu quả gấp 1.000 lần
    Một nghiên cứu mới đây của Mỹ cho biết, thêm bạc vào kháng sinh giúp làm tăng hiệu quả của thuốc trong điều trị các bệnh nhiễm khuẩn lên gấp từ 10 - 1.000 lần.
  • Cây ổi chữa tiêu chảy

    Cây ổi chữa tiêu chảy
    Nghiên cứu dược lý cho thấy dịch chiết từ các bộ phận của cây ổi đều có khả năng kháng khuẩn, làm se niêm mạc và cầm đi tiêu lỏng.
  • Sử dụng thuốc kháng sinh

    Sử dụng thuốc kháng sinh
    Ở người cao tuổi (NCT), các cơ quan chức năng quan trọng của cơ thể như ruột, tim, gan, thận... đều đã bị suy yếu nên sự hấp thu, phân bố, chuyển hóa, đào thải của thuốc kháng sinh vào cơ thể đã bị thay đổi. Do đó, việc dùng kháng sinh cần phải đặc biệt lưu ý.
  • Người cao tuổi nên dùng kháng sinh như thế nào?

    Người cao tuổi nên dùng kháng sinh như thế nào?
    Trong suốt cuộc đời của một người cao tuổi (NCT) có thể có ít nhất là một lần hoặc nhiều lần bị nhiễm khuẩn dù nặng hay nhẹ. Và mỗi một lần bị nhiễm khuẩn như vậy có thể đã được dùng một loại kháng sinh nào đó,
  • Có cần sử dụng kháng sinh khi bị chắp mắt?

    Có cần sử dụng kháng sinh khi bị chắp mắt?
    Chắp là một u hạt xuất phát từ tuyến của sụn mi bị bít tắc. Chất bã ứ đọng xâm nhập các mô lân cận và gây viêm hạt mạn tính. Chắp rất thường gặp và có nhiều dạng.
  • Nếu có thai mà bị sưng amidan thì dùng kháng sinh nào là an toàn?

    Nếu có thai mà bị sưng amidan thì dùng kháng sinh nào là an toàn?
    (Mangyte) - Em thấy cổ họng đau nhưng chưa dám uống thuốc vì phải chờ kết quả xem có thai hay không.
  • Không dùng kháng sinh trị đau họng quá 7 ngày

    Không dùng kháng sinh trị đau họng quá 7 ngày
    Nếu đã đau họng do nhiễm khuẩn, bạn phải dùng kháng sinh nhưng không nên quá 7 ngày, để tránh gây ra hiện tượng vi khuẩn nhờn thuốc về sau.
  • Trẻ bị tiêu chảy: Mẹo dân gian không cần dùng thuốc

    Trẻ bị tiêu chảy: Mẹo dân gian không cần dùng thuốc
    Trẻ bị tiêu chảy khiến cha mẹ lo lắng. Không ít cha mẹ đã ra ngay hiệu thuốc để mua kháng sinh cho con chữa bệnh. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng, nếu phát hiện sớm, kháng sinh không phải là liều thuốc hiệu quả nhất.
  • Bài thuốc trị tiêu chảy cấp do nhiễm khuẩn

    Bài thuốc trị tiêu chảy cấp do nhiễm khuẩn
    Mangyte -Tiêu chảy là một triệu chứng do nhiều nguyên nhân gây ra, được miêu tả trong phạm vi chứng tiết tả của Đông y.
1  ... Tiếp » 
Tải ứng dụng Mạng Y Tế trên CH PLAY