Mạng y tế, vì sức khỏe cộng đồng

Viêm amidan và các biến chứng

Viêm amidan là tổn thương viêm nhiễm cấp hoặc mạn tính tuyến amidan do vi khuẩn hoặc virut gây ra.
Mục lục
Viêm amidan là tổn thương viêm nhiễm cấp hoặc mạn tính tuyến amidan do vi khuẩn hoặc virut gây ra. Bệnh gây nhiều biến chứng nguy hiểm như áp-xe amidan, viêm tấy quanh amidan, viêm phế quản, viêm xoang, áp-xe thành bên họng, viêm thận, viêm khớp, viêm tim, nhiễm khuẩn huyết.

Do đâu bị viêm amidan?

Có nhiều nguyên nhân gây viêm amidal: do bị lạnh, các vi khuẩn và virut có sẵn ở mũi họng gây bệnh khi cơ thể suy giảm sức đề kháng; sau các bệnh nhiễm khuẩn ở đường hô hấp trên như cúm, sởi, ho gà..., vi khuẩn gây bệnh thường gặp là liên cầu, tụ cầu, đặc biệt nguy hiểm là liên cầu tan huyết nhóm A; do tạng bạch huyết: một số trẻ có tổ chức bạch huyết phát triển rất mạnh, nhiều hạch ở cổ, ở họng quá phát rất dễ bị viêm nhiễm, tạo điều kiện thuận lợi gây ra viêm amidan; do cấu trúc của amidan: có nhiều khe hốc, là nơi vi khuẩn dễ trú ẩn và phát triển. Mặt khác, amidan nằm ở giao điểm của đường ăn và đường thở, là cửa ngõ cho vi khuẩn, virut xâm nhập gây bệnh. Viêm amidan cấp

Viêm amidan cấp là tổn thương viêm sung huyết và xuất tiết hoặc viêm mủ của tuyến amidan khẩu cái, thường do virut hoặc vi khuẩn gây nên. Nếu do virut gây bệnh thì thường là nhẹ; trái lại nếu do vi khuẩn thì bệnh nặng, đặc biệt là do liên cầu tan huyết β nhóm A thì càng nặng. Bệnh rất hay gặp ở trẻ em và thiếu niên.

Triệu chứng gồm: khởi bệnh đột ngột với cảm giác rét và gai rét rồi sốt 38 - 39oC; hội chứng nhiễm khuẩn, người mệt mỏi, nhức đầu, chán ăn, nước tiểu đỏ. Bệnh nhân nuốt đau, nuốt vướng; có cảm giác khô rát và nóng ở trong họng, ở vị trí amidan; đau họng, đau nhói lên tai, đau tăng lên khi nuốt và khi ho. Khó thở, thở khò khè, ngáy to. Khi viêm nhiễm lan xuống thanh khí phế quản, gây ho từng cơn có đờm nhầy, khàn tiếng và đau tức ngực. Khám thấy môi khô, lưỡi trắng bẩn. Nếu do virut gây bệnh thì toàn bộ niêm mạc họng đỏ rực và xuất tiết trong, amidan sưng to và đỏ, các tổ chức bạch huyết thành sau họng cũng sưng to và đỏ. Có thể kèm theo các triệu chứng chảy mũi, ho, khàn tiếng, viêm kết mạc. Hạch dưới góc hàm không sưng to. Nếu do vi khuẩn gây bệnh thì amidan sưng to và đỏ, trên bề mặt có những chấm mủ trắng hoặc mảng bựa trắng. Hạch dưới góc hàm sưng đau. Tuy nhiên, việc phân biệt viêm amidan do virut và vi khuẩn như trên chỉ có tính chất tương đối, vì một viêm amidan do virut có thể có những triệu chứng lâm sàng giống viêm amidan do vi khuẩn và ngược lại.

Viêm amidan mạn tính

Viêm amidan mạn tính là tình trạng viêm đi viêm lại tuyến amidan. Do sự phản ứng của cơ thể làm amidan to ra, đó là thể quá phát: 2 amidan to vượt qua hai trụ trước và sau, có khi gần chạm vào nhau ở đường giữa; niêm mạc họng đỏ nhẹ, trụ trước đỏ sẫm; trong các hốc có thể có mủ trắng. Ngược lại ở người lớn tuổi, viêm đi viêm lại lại làm amidan xơ teo đi. Hai amidan nhỏ, bề mặt không nhẵn mà gồ ghề, lỗ chỗ, chằng chịt những xơ trắng; bề mặt amidan có những chấm mủ nhỏ; trụ trước, trụ sau dày và đỏ sẫm; ấn vào amidan có thể thấy mủ chảy ra từ các hốc. Bệnh nhân hay sốt vặt; cảm giác ngứa vướng và rát trong họng, nuốt vướng, thỉnh thoảng phải khạc nhổ do xuất tiết. Hơi thở hôi do chất mủ chứa trong các hốc của amidan. Bệnh nhân thường ho khan từng cơn nhất là về buổi sáng khi mới ngủ dậy. Giọng nói mất trong, thỉnh thoảng khàn nhẹ. Nếu amidan viêm mạn tính quá phát có thể thở khò khè, đêm ngủ ngáy to. Nếu amidan quá to có thể gây khó nuốt, khó thở, đặc biệt có thể gây ngưng thở khi ngủ ở trẻ nhỏ.

các biến chứng

Viêm amidan có thể gây ra nhiều biến chứng: tại chỗ, áp-xe amidan, viêm tấy quanh amidan... Biến chứng gần: viêm thanh khí phế quản, viêm mũi, viêm xoang, viêm tai giữa, viêm tấy hạch dưới hàm, viêm tấy, áp-xe thành bên họng. Biến chứng xa: viêm thận, viêm khớp, viêm tim, nhiễm khuẩn huyết. Biến chứng toàn thân: hội chứng ngưng thở khi ngủ ở trẻ nhỏ; amidan quá lớn gây khó nuốt, khó thở, khó phát âm.

Phương pháp điều trị

Đối với viêm amidan cấp: dùng kháng sinh có hoạt phổ rộng, nhưng tốt nhất theo kháng sinh đồ. Điều trị triệu chứng: dùng các thuốc kháng viêm, giảm đau, hạ sốt, thuốc làm lỏng chất nhầy, giảm ho. Tại chỗ dùng nước muối sinh lý 9%o nhỏ mũi, súc họng, hoặc dùng các dung dịch sát khuẩn. Bệnh nhân cần được nằm nghỉ, ăn thức ăn dễ tiêu, giàu dinh dưỡng, uống nước đầy đủ. Viêm amidan mạn tính: phẫu thuật cắt amidan.

Biện pháp phòng bệnh

Viêm amidan là một bệnh thường gặp, gây các biến chứng nguy hiểm, vì vậy việc phòng bệnh rất quan trọng. Các biện pháp phòng bệnh hiệu quả gồm: tránh bị lạnh bằng việc quàng khăn, mặc ấm; không uống nước đá, ăn kem khi trời lạnh hoặc cơ thể đang yếu vì dễ mắc bệnh. Giữ vệ sinh răng miệng, mũi bằng việc đánh răng, súc miệng bằng nước muối sinh lý để tránh các viêm nhiễm. Đeo khẩu trang khi ra đường hay khi đến nơi đông người để tránh hít phải khói, bụi, mầm bệnh gây viêm hầu họng, amidan. Khám và điều trị tích cực các bệnh tai - mũi - họng, răng - hàm - mặt. Nâng cao sức đề kháng của cơ thể bằng việc rèn luyện thân thể, dinh dưỡng hợp lý, tránh bị nhiễm lạnh.

ThS. Nguyễn Thế Minh

Nguồn: Internet
Từ khóa: viêm amidan

Chủ đề liên quan:

amidan biến chứng viêm amidan
1  ... Tiếp » 

sơ cứu bầm tím mắt

sơ cứu bầm tím mắt
Thường do chấn thương chảy máu dưới da, hầu hết không nghiêm trọng, chăm sóc y tế ngay nếu nhìn đôi, nhìn mờ, đau nặng, chảy máu

Viêm gân bánh chè gây đau đầu gối phải làm thế nào?

Viêm gân bánh chè gây đau đầu gối phải làm thế nào?
Viêm gân bánh chè là tình trạng quá tải ở khớp gối do quá trình vận động liên tục hoặc cũng có thể do các nguyên nhân như chấn thương khớp gối,...

Bị đau đầu gối nhưng không sưng – Cảnh giác các bệnh này

Bị đau đầu gối nhưng không sưng – Cảnh giác các bệnh này
Đau đầu gối nhưng không sưng không chỉ là do nguyên nhân cơ học mà đôi khi còn là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý cơ xương khớp cần sớm can thiệp điều trị...

Bị đau đầu gối mỗi khi co chân – Nguyên nhân và cách trị

Ngồi xổm hoặc đứng lên ngồi xuống bị đau đầu gối là bị gì ?

Đau đầu gối khi leo cầu thang: Bạn nên cẩn trọng với dấu hiệu này

8 cách trị đau đầu gối tại nhà không cần dùng thuốc kháng sinh

Sơ cứu bắn hóa chất vào mắt

Sơ cứu bắn hóa chất vào mắt
Ngay lập tức cho nước chảy qua mắt, chỉ sử dụng nước sạch hoặc nước muối 0,9 phần trăm, loại bỏ kính áp tròng, đừng trà mắt, sau đó tìm sự chăm sóc y tế

Xử trí khi bị hóa chất bắn vào mắt

Xử trí khi bị hóa chất bắn vào mắt
Trong sinh hoạt hàng ngày, đôi khi bạn hoặc người thân bị hóa chất bắn vào mắt, ngay khi phát hiện, cần thực hiện ngay những bước sau đây:

Uống bao nhiêu nước mỗi ngày là đủ cho một cơ thể khỏe mạnh? Lời giải đáp của các chuyên gia thực sự hữu ích trong những ngày hè nóng bỏng rát

Uống bao nhiêu nước mỗi ngày là đủ cho một cơ thể khỏe mạnh? Lời giải đáp của các chuyên gia thực sự hữu ích trong những ngày hè nóng bỏng rát
Nước là nguồn sống cực kỳ quan trọng với tất cả chúng ta, vì vậy hãy cung cấp đủ nước để có một cơ thể khỏe mạnh, nhưng uống bao nhiêu nước là đủ?

Bỏng điện

Bỏng do lạnh.

Phẫu thuật điều trị bỏng

Điều trị shock bỏng

Sơ cấp cứu khi bị bỏng hóa chất

Sơ cấp cứu khi bị bỏng hóa chất
Đưa nạn nhân ra khỏi tác nhân gây bỏng, loại bỏ quần áo hay đồ trang sức dính hóa chất, tưới nước rửa sạch vùng da bỏng... sau đó chuyển ngay đến bệnh viện cấp cứu.

Sơ cứu chấn thương đầu

Sơ cứu chấn thương đầu
Hầu hết liên quan đến thương tích mà không cần nắm viện, Nếu nghiêm trọng, không di chuyển trừ khi cần thiết và tránh di chuyển cổ, làm dừng chảy máu

Cách sơ cứu người bị chấn thương sọ não

Cách sơ cứu người bị chấn thương sọ não
Não là một cơ quan mềm và yếu ớt. Một tác động mạnh vào đầu có thể gây tổn thương não hoặc tủy sống, ngay cả khi không có dấu hiệu bị thương ở da đầu hoặc mặt.

10 cách làm dịu vết da cháy nắng nhanh chóng

10 cách làm dịu vết da cháy nắng nhanh chóng
Dùng sữa bôi lên da, tắm với bột yến mạch, làm lạnh gel lô hội là những cách đơn giản giúp bạn nhanh chóng làm dịu vết cháy nắng.

Sơ cứu cháy nắng

Sơ cứu cháy nắng
Dấu hiệu và triệu chứng xuất hiện trong vòng vài giờ tiếp xúc, gây đau, tấy đỏ, Khám bác sỹ nếu có mụn nước, phát ban, ngứa hoặc sốt

Sơ cứu chuột rút

Sơ cứu chuột rút
Gây đau đớn do co thắt cơ bắp không tự nguyện, không đủ dịch cơ thể thường góp phần gây chuột rút, gọi bác sỹ nếu chuột rút kéo dài hơn một giờ hoặc lâu hơn

Cách xử trí khi bị chuột rút

Cách xử trí khi bị chuột rút
Chuột rút là tình trạng co thắt cơ đột ngột, gây đau dữ dội ở một bắp thịt thường là co cơ do lạnh hay hoạt động quá sức, làm cho bệnh nhân không tiếp tục cử động được nữa. Vậy phải xử lý như thế nào khi bị chuột rút để giảm đau nhanh chóng và hiệu quả?

Sơ cứu côn trùng cắn

Sơ cứu côn trùng cắn
Hầu hết các phản ứng với côn trùng cắn đều nhẹ, Một phản ứng chậm trễ có thể gây ra sốt, phát ban, đau khớp và sưng hạch, gọi bác sỹ nếu khó thở, tim đập nhanh, choáng

Xử trí khi bị côn trùng đốt

Xử trí khi bị côn trùng đốt
Rửa vùng bị đốt bằng xà phòng và nước. Không nên cố kéo ngòi ra vì có thể khiến nọc độc giải phóng nhiều hơn. Nhập viện khi có biểu hiện khó thở, sưng môi hoặc họng, choáng, ngất...