MangYTe

Tài liệu y khoa

Đa ối, thiểu ối và kết cục thai kỳ

Đa ối, thiểu ối và kết cục thai kỳ
  • Mã tin: 1791
  • Ngày đăng: 06/02/2023
  • Gian hàng: mangyte  
  • Khu vực: Hà nội
  • Giá: Liên hệ
Bài viết Đa ối, thiểu ối và kết cục thai kỳ trình bày các nội dung chính sau: mở đầu, chẩn đoán đa ối và thiểu ối, nguyên nhân, kết cục thai kỳ ở những trường hợp đa ối và thiểu ối. Mời bạn tham khảo.

Nội dung Text: Đa ối, thiểu ối và kết cục thai kỳ

1 ĐA ỐI, THIỂU ỐI VÀ KẾT CỤC THAI KỲ Bs. Nguyễn Thanh Hưng 1. Mở đầu Nước ối là dịch sinh lý quan trọng trong chuyển hóa và phát triển bình thường của thai nhi. Đa ối là tình trạng lượng nước ối nhiều hơn so với tuổi thai và làm tăng nguy cơ xảy ra các kết cục thai kỳ xấu, bao gồm: sanh non, nhau bong non và dị tật thai nhi [3],[8],[16]. Trong khi đó, thiểu ối là tình trạng lượng nước ối ít hơn so với tuổi thai, cản trở sự cử động và di chuyển bình thường của thai và dây rốn, gây ra các kết cục xấu như dị dạng thai nhi, chèn ép rốn và thậm chí gây thai chết lưu [1]. Hình 1. Một trường hợp đa ối nặng, tổng lượng nước ối lúc sanh là 5500 ml Nguồn: Cunningham FG, et al. “Hydramnios” in Willams Obst- etrics. Philadelphia: Mc Graw Hill; 2018, pp.234

2 2. Chẩn đoán 2.1. Đa ối Đa ối được chẩn đoán bằng cách quan sát lượng nước ối trên siêu âm. Đồng thuận năm 2014 của các hiệp hội sản phụ khoa, nhi khoa, chẩn đoán hình ảnh đã đưa ra tiêu chuẩn chẩn đoán đa ối và phân độ nặng của đa ối như sau [13]: • Độ sâu khoang ối lớn nhất (SDP) ≥8 cm; • Chỉ số lượng nước ối (AFI) ≥24 cm. Tổng hai khoang ối >50 cm2 và AFI >25 cm, >24 cm, >20 cm hay >18 cm là một vài ngưỡng chẩn đoán đa ối khác được đề nghị. Bảng 1. Phân độ nặng của đa ối Nhẹ Trung bình Nặng SDP 8 đến 11,9 cm 12 đến 15,9 cm ≥16 cm AFI 25 đến 30 cm 30,1 đến 35 cm >35 cm Mặc dù độ nhạy và giá trị tiên đoán dương không cao nhưng cách tiếp cận dựa trên các chỉ số định lượng vẫn là quy chuẩn hiện nay và chúng ta cũng có thể so sánh được các chỉ số này qua thời gian. 2.2. Thiểu ối Chẩn đoán thiểu ối trên các thai kỳ đơn thai: Chúng ta có thể chẩn đoán thiểu ối dựa trên các tiêu chí khách quan và chủ quan. Tuy nhiên, các tiêu chí khách quan vẫn được ưa chuộng hơn cả. Sự nghi ngờ thiểu ối có thể được đặt ra một cách chủ quan bởi các bác sĩ có nhiều kinh nghiệm và sau đó xác nhận lại bằng tiêu chuẩn vàng chẩn đoán là bơm thuốc màu vào buồng tử cung và soi ối sau đó để xác định thể tích nước ối. Chúng ta có thể dùng AFI để xác định tình trạng thiểu ối [9]. Vì bách phân vị thứ 5 của AFI trung bình là khoảng 7 cm trong suốt thai kỳ nên mốc AFI ≤5 cm sẽ là

3 ngưỡng dưới -2SD. Do đó, nhiều nghiên cứu đã chọn mốc AFI ≤5 cm là giá trị ngưỡng cắt thay vì dùng giá trị AFI theo bách phân vị để chẩn đoán thiểu ối. SDP

4 đường, đa thai hay các yếu tố chưa rõ nguyên nhân thường liên quan với những ca đa ối nhẹ. 3.2. Thiểu ối Các tình trạng liên quan với thiểu ối được liệt kê ở Bảng 2 [1]. Các nguyên nhân thiểu ối thường khác nhau tùy vào tình trạng nặng và thời gian xuất hiện trong thai kỳ. Phần lớn các trường hợp thường có lượng nước ối ở ngưỡng giáp ranh giữa bình thường và bất thường, thường xuất hiện ở tam cá nguyệt thứ ba và thường không có nguyên nhân cụ thể. Bảng 2. Các nguyên nhân thiểu ối Nguyên nhân từ mẹ • Các tình trạng nội khoa hoặc sản khoa gây suy tuần hoàn tử cung – nhau (ví dụ TSG, THA mạn, bệnh lý collagen mạch máu, bệnh thận, ưu huyết khối) • Do thuốc (ví dụ thuốc ức chế men chuyển, ức chế tổng hợp prostaglandin, trastuzumab) Nguyên nhân từ bánh nhau • Nhau bong non • Truyền máu song thai (song thai gây hệ quả đa ối – thiểu ối) • Huyết khối hay nhồi máu bánh nhau Nguyên nhân từ thai nhi • Bất thường NST • Các bất thường di truyền, đặc biệt các tình trạng gây giảm sản xuất nước tiểu • Thai chậm tăng trưởng • Thai kỳ thất bại • Thai quá ngày • Vỡ ối Không rõ nguyên nhân 4. Kết cục thai kỳ 4.1. Kết cục thai kỳ ở những trường hợp đa ối

5 Nhiều trường hợp đa ối vô căn thường tự hồi phục, đặc biệt là những trường hợp đa ối nhẹ [3],[10]. Tuy nhiên, đa ối thường làm tăng nguy cơ xảy ra các kết cục thai kỳ xấu cũng như nguy cơ xảy ra các bất thường hình thái học [5],[15]: • Suy hô hấp ở thai phụ; • Chuyển dạ sanh non và sanh non, ối vỡ non; • Ngôi thai bất thường; • Thai khổng lồ (có khả năng gây đẻ khó do kẹt vai); • Sa dây rốn; • Nhau bong non kèm theo ối vỡ non; • Kéo dài giai đoạn 2 chuyển dạ; • Đờ tử cung sau sanh. Các biến chứng này làm gia tăng nguy cơ phải mổ lấy thai và trẻ sau sanh có nguy cơ phải nằm hồi sức tích cực. 4.2. Kết cục thai kỳ ở những trường hợp thiểu ối [2] Thiểu ối thường làm tăng nguy cơ xảy ra các kết cục thai kỳ xấu. Các trẻ được sanh từ thai kỳ có thiểu ối thường có tỉ lệ bị dị dạng chi nhiều hơn so với các trẻ sanh từ thai kỳ có AFI >5 cm. Và cho dù trẻ sanh ra không bị dị dạng chi thì tỉ lệ thai chết lưu, thai chậm tăng trưởng trong tử cung, sanh non, suy thai và hội chứng viêm phổi hít phân su cũng cao hơn ở những thai kỳ thiểu ối. Nếu thiểu ối xảy ra trước tuần thứ 20-22 của tam cá nguyệt thứ hai thì thiểu sản phổi ở thai nhi là một tình trạng cần phải lưu ý. Ở những thai kỳ có tình trạng này, nguyên nhân gây thiểu ối là yếu tố chính giúp tiên lượng kết cục thai kỳ. Nếu thiểu ối nặng là do bất thường thận thai nhi thì tiên lượng của thai kỳ hết sức dè dặt. Nếu tình trạng tụ máu sau nhau và nhau bong non mạn đủ nặng để gây thiểu ối thì thường sẽ kèm theo tình trạng thai chậm tăng trưởng trong tử cung và tiên lượng trong trường hợp này cũng khá thấp.

6 Hình 2. Phổi thai nhi với kích thước bình thường (hình trên) khi so sánh với thiểu sản phổi (hình dưới) ở những thai nhi có cùng tuổi thai Nguồn: Cunningham FG, et al. “Oligohydramnios” in Willams Obstetrics. Philadelphia: Mc Graw Hill; 2018, pp.237. TÀI LIỆU THAM KHẢO 1. Beloosesky R, Ross MG. Oligohydramnios [cited on 22rd September 2018]. Available from: https://www.uptodate.com/contents/oligohydramnios?search=o ligohydramnios&source=search_result&selectedTitle=1~126&usage_type=def ault&display_rank=1. 2. Cunningham FG, et al. “Oligohydramnios” in Willams Obstetrics. Philadelphia: Mc Graw Hill; 2018, pp.236-238.

7 3. Golan A, Wolman I, Sagi J, Yovel I, David MP. Persistence of polyhydramnios during pregnancy-its significance and correlation with maternal and fetal complications. Gynecol Obstet Invest. 1994;37(1):18. 4. Harding R, Bocking AD, Sigger JN, Wickham PJ. Composition and volume of fluid swallowed by fetal sheep. Q J Exp Physiol. 1984;69(3):487. 5. Karahanoglu E, Ozdemirci S, Esinler D, Fadıloglu E, et al. Intrapartum, postpartum characteristics and early neonatal outcomes of idiopathic polyhydramnios. J Obstet Gynaecol. 2016;36(6):710. Epub 2016 Feb 29. 6. Kehl S, Schelkle A, Thomas A, Puhl A, et al. Single deepest vertical pocket or amniotic fluid index as evaluation test for predicting adverse pregnancy outcome (SAFE trial): a multicenter, open-label, randomized controlled trial. Ultrasound Obstet Gynecol. 2016;47(6):674. 7. Magann EF, Doherty DA, Ennen CS, Chauhan SP, et al. The ultrasound estimation of amniotic fluid volume in diamniotic twin pregnancies and prediction of peripartum outcomes. Am J Obstet Gynecol. 2007;196(6):570.e1. 8. Many A, Hill LM, Lazebnik N, Martin JG. The association between polyhydramnios and preterm delivery. Obstet Gynecol. 1995;86(3):389. 9. Moore TR, Cayle JE. The amniotic fluid index in normal human pregnancy. Am J Obstet Gynecol. 1990;162(5):1168. 10. Odibo IN, Newville TM, Ounpraseuth ST, Dixon M, et al. Idiopathic polyhydramnios: persistence across gestation and impact on pregnancy outcomes. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol. 2016;199:175. Epub 2016 Feb 21. 11. Pritchard JA. Deglutition by normal and anencephalic fetuses. Obstet Gynecol. 1965;25:289. 12. Pritchard JA. Fetal swallowing and amniotic fluid volume. Obstet Gynecol. 1966;28(5):606.

8 13. Reddy UM, Abuhamad AZ, Levine D, Saade GR, Fetal Imaging Workshop Invited Participants. Fetal imaging: executive summary of a joint Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development, Society for Maternal-Fetal Medicine, American Institute of Ultrasound in Medicine, American College of Obstetricians and Gynecologists, American College of Radiology, Society for Pediatric Radiology, and Society of Radiologists in Ultrasound Fetal Imaging workshop. Obstet Gynecol. 2014;123(5):1070. 14. Reddy UM, Abuhamad AZ, Levine D, Saade GR, Fetal Imaging Workshop Invited Participants. Fetal imaging: executive summary of a joint Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development, Society for Maternal-Fetal Medicine, American Institute of Ultrasound in Medicine, American College of Obstetricians and Gynecologists, American College of Radiology, Society for Pediatric Radiology, and Society of Radiologists in Ultrasound Fetal Imaging workshop. Obstet Gynecol. 2014;123(5):1070. 15. Ross MG, Brace RA, National Institute of Child Health and Development Workshop Participants. National Institute of Child Health and Development Conference summary: amniotic fluid biology--basic and clinical aspects. J Matern Fetal Med. 2001 Feb;10(1):2-19. 16. Smith CV, Plambeck RD, Rayburn WF, Albaugh KJ. Relation of mild idiopathic polyhydramnios to perinatal outcome. Obstet Gynecol. 1992;79(3):387. View publication stats

Mạng Y Tế
Nguồn: https://tailieu.vn/doc/da-oi-thieu-oi-va-ket-cuc-thai-ky-2546964.html
Tải ứng dụng Mạng Y Tế trên CH PLAY