MangYTe

Tài liệu y khoa

Đồng nhiễm vi khuẩn gây viêm phổi nặng mắc phải tại cộng đồng ở trẻ em

Đồng nhiễm vi khuẩn gây viêm phổi nặng mắc phải tại cộng đồng ở trẻ em
  • Mã tin: 536
  • Ngày đăng: 04/02/2023
  • Gian hàng: mangyte  
  • Khu vực: Hà nội
  • Giá: Liên hệ
Bài viết với mục tiêu xác định tỷ lệ đồng nhiễm vi khuẩn, các tác nhân vi sinh được phát hiện qua kỹ thuật RT - PCR. Mời các bạn cùng tham khảo bài viết để nắm chi tiết hơn nội dung nghiên cứu.

Nội dung Text: Đồng nhiễm vi khuẩn gây viêm phổi nặng mắc phải tại cộng đồng ở trẻ em

TẠP CHÍ NGHIÊN CỨU Y HỌC ĐỒNG NHIỄM VI KHUẨN GÂY VIÊM PHỔI NẶNG MẮC PHẢI TẠI CỘNG ĐỒNG Ở TRẺ EM Trần Quang Khải1,2,*, Nguyễn Thị Diệu Thúy2, Trần Đỗ Hùng1, Phạm Hùng Vân3 1 Trường Đại học Y Dược Cần Thơ, 2 Trường Đại học Y Hà Nội, 3 Viện Nghiên cứu Gen và Miễn dịch Quốc tế Viêm phổi là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tử vong ở trẻ dưới 5 tuổi. Từ trước đến nay, vi rút là nguyên nhân phổ biến nhất gây viêm phổi mắc phải tại cộng đồng ở trẻ em. Đồng nhiễm vi khuẩn là vấn đề được quan tâm nhiều vì tác động của nó đến định hướng điều trị cho các nhà lâm sàng. Real - time PCR (RT - PCR) là một xét nghiệm hiện đại giúp phát hiện nhiều tác nhân mới, đặc biệt đồng nhiễm vi khuẩn. Chúng tôi sử dụng kỹ thuật RT - PCR nhằm xác định nguyên nhân gây viêm phổi nặng. Qua phân tích 95 trẻ ghi nhận tỷ lệ PCR dương tính là 90,5%. Đồng nhiễm vi rút - vi khuẩn chiếm tỷ lệ cao nhất (43,1%), kế đến đồng nhiễm vi khuẩn - vi khuẩn (33,7%), đơn nhiễm vi rút 7,4%, đơn nhiễm vi khuẩn 6,3%, còn lại 9,5% không phân lập được. Trong nhóm đồng nhiễm, có sự tham gia của năm loài vi khuẩn sau theo thứ tự giảm dần Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae, MRSA, Moraxella catarrhalis và Mycoplasma pneumoniae. Do đó, lựa chọn kháng sinh trong điều trị viêm phổi nặng nên tập trung vào các vi khuẩn này. Từ khóa: đồng nhiễm, vi khuẩn, viêm phổi mắc phải tại cộng đồng, trẻ em. I. ĐẶT VẤN ĐỀ Viêm phổi là một trong những nguyên nhân > 80% căn nguyên viêm phổi ở trẻ em dưới 2 hàng đầu dẫn đến tử vong ở trẻ dưới 5 tuổi. tuổi và khoảng 50% các trường hợp viêm phổi Năm 2015, có khoảng 700.000 trẻ em dưới 5 ở trẻ < 5 tuổi.4 Tuy nhiên, với việc sử dụng kỹ tuổi tử vong vì viêm phổi trên toàn thế giới.1 Căn thuật hiện đại khuếch đại gen RT - PCR (Real nguyên vi sinh gây viêm phổi ở trẻ em, đặc biệt - time Polymerase Chain Reaction) trong chẩn viêm phổi nặng mắc phải tại cộng đồng có thể đoán vi sinh đã giúp phát hiện nhiều tác nhân do vi rút, vi khuẩn, ký sinh trùng, nấm...2 Khả mới, đặc biệt đồng nhiễm vi khuẩn.5,6 Điều này năng mắc các tác nhân sẽ khác nhau tùy thuộc ảnh hưởng rất lớn đến quyết định sử dụng và từng khu vực địa lý, từng thời kỳ, lứa tuổi, cơ chọn lựa kháng sinh trong điều trị của các thầy địa bệnh nhân cũng như các xét nghiệm được thuốc. Trên thực hành lâm sàng, viêm phổi dùng để chẩn đoán có độ nhạy, độ đặc hiệu nặng là một trong các nguyên nhân chính làm khác nhau.3 tăng nguy cơ tử vong cho trẻ em. Tuy nhiên Theo các dữ liệu từ trước đến nay, vi rút là không phải trường hợp nào cũng xác định nguyên nhân phổ biến nhất gây viêm phổi mắc được nguyên nhân gây bệnh và thời gian xác phải tại cộng đồng ở trẻ nhỏ dưới 1 tuổi, chiếm định nguyên nhân gây bệnh bằng phương pháp nuôi cấy thông thường mất khá nhiều thời gian, Tác giả liên hệ: Trần Quang Khải, ảnh hưởng đến tiến trình điều trị. Chính vì lẽ đó, Trường Đại học Y dược Cần Thơ chúng tôi thực hiện nghiên cứu này nhằm xác Email: tqkhai@ctump.edu.vn định tỷ lệ đồng nhiễm vi khuẩn, các tác nhân Ngày nhận: 13/09/2020 vi sinh được phát hiện qua kỹ thuật RT - PCR. Ngày được chấp nhận: 06/01/2021 TCNCYH 139 (3) - 2021 45

TẠP CHÍ NGHIÊN CỨU Y HỌC II. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP tiên. Tiêu chuẩn loại trừ 1. Đối tượng Bệnh nhi từng nằm viện trong vòng 14 ngày 95 trẻ điều trị nội trú tại khoa Nội Hô Hấp, trước khi có biểu hiện triệu chứng. Nội Tổng Hợp, Cấp Cứu, Hồi Sức Tích Cực - Viêm phổi do nguyên nhân hít, sặc, đuối Chống Độc Bệnh viện Nhi Đồng Cần Thơ từ nước. tháng 03/2020 đến tháng 08/2020. 2. Phương pháp Tiêu chuẩn chọn mẫu Tuổi: 2 tháng - 15 tuổi. Thiết kế nghiên cứu mô tả cắt ngang. Được chẩn đoán viêm phổi nặng trên lâm Cỡ mẫu:, lấy thêm 10% hao hụt, chọn N = sàng. 216 - Chẩn đoán viêm phổi theo tiêu chuẩn Bộ Z2 (1 - α) .P(1 - P) 2 Y tế Việt Nam7: ho, sốt kèm ít nhất một trong N= ≈196 d2 các dấu hiệu: + Thở nhanh theo tuổi: Hiện tại lấy được 95 mẫu. 2 - < 12 tháng: ≥ 50 lần/phút Trong đó: 12 tháng - 5 tuổi: ≥ 40 lần/phút N: cỡ mẫu tối thiểu > 5 tuổi: ≥ 30 lần/phút α : độ tin cậy ( α = 0,05) + Rút lõm ngực. Z (1 - α /2): hệ số tin cậy (Z = 1,96) + Phổi có ran. d: sai số ước lượng (d = 0,07) - Chẩn đoán mức độ nặng theo tiêu chuẩn P = 0,48: tỷ lệ viêm phổi nặng/viêm phổi, Bộ Y tế Việt Nam và Hiệp hội lồng ngực Anh8, ước tính theo nghiên cứu của Nguyễn Phước có ít nhất một trong các dấu hiệu: Hưng.9 + Sốt > 38,50C Tất cả những trẻ nhập viện tại một trong + Nhịp thở > 70 lần/phút (nhũ nhi), > 50 lần/ bốn khoa nghiên cứu thỏa mãn tiêu chuẩn chọn phút (trẻ lớn) mẫu sẽ được đưa vào nhóm nghiên cứu. + Co lõm ngực, co kéo cơ liên sườn trung Các bệnh nhân được khám lâm sàng, làm bình/nặng ( < 12 tháng) xét nghiệm công thức máu, CRP. Đồng thời tất + Thở rên cả bệnh nhân được tiến hành lấy mẫu bệnh + Ngưng thở phẩm dịch tỵ hầu cải tiến - dịch khí quản qua + Thở nông nhiều ngã mũi NTA (nasotracheal aspiration) bằng + Tím tái một dụng cụ đặc biệt: lọ hút đàm kín Mucus + Tri giác thay đổi Extractor, hãng sản xuất Global Medikit + Không ăn (nhũ nhi) hoặc mất nước (trẻ Limited, Ấn Độ.Trong vòng 4 giờ, phải gửi mẫu lớn) bệnh phẩm dịch tỵ hầu đến Phòng xét nghiệm + Thời gian phục hồi màu da ≥ 2 giây của Viện nghiên cứu Gen và Miễn dịch Quốc + Độ bão hòa oxy trong máu ngoại vi SpO2 tế, Thành phố Hồ Chí Minh để làm RT - PCR. < 90% Đây là phòng xét nghiệm đạt tiêu chuẩn ISO X quang phổi: có hình ảnh viêm phổi trên 9001:2008. Tại phòng xét nghiệm, mẫu sẽ phim X quang là đám mờ ở nhu mô phổi ranh được đánh giá chất lượng trước khi làm PCR giới không rõ một bên hoặc hai bên phổi. dựa vào đánh giá các tiêu chí qua kết quả soi Trẻ vừa nhập viện trong vòng 48 giờ đầu trên kính hiển vi ở quang trường x100. Mẫu 46 TCNCYH 139 (3) - 2021

TẠP CHÍ NGHIÊN CỨU Y HỌC hoàn toàn tin cậy để làm PCR khi có ≥ 25 bạch Xử lý theo phương pháp thống kê y học, cầu và ≤ 10 tế bào vảy; mẫu tin cậy vừa khi có ≥ nhập số liệu và phân tích bằng phần mềm 25 bạch cầu và > 10 tế bào vảy; mẫu hoàn toàn SPSS 18.0. Tính tần suất và tỷ lệ % cho các không tin cậy khi < 25 bạch cầu và > 10 tế bào biến số định tính. Tính giá trị trung bình (hoặc vảy. RT - PCR sẽ được thực hiện bằng bằng trung vị) và độ lệch chuẩn cho các biến số định máy BIO RAP.CFX96 (Mỹ) để tìm 46 tác nhân vi lượng. So sánh sự khác biệt giữa 2 tỷ lệ dựa sinh. Kết quả PCR gọi là dương tính khi có 1 tác vào test χ2. So sánh sự khác biệt 2 giá trị trung nhân được phát hiện > 105 bản sao/ml. Trong bình dựa vào test Student hay còn gọi là test T. trường hợp có sự đồng nhiễm, tức có nhiều tác 4. Đạo đức nghiên cứu nhân dương tính trên 1 mẫu bệnh phẩm, chúng tôi đánh giá tác nhân chính và tác nhân phối Nghiên cứu này đã được chấp thuận bởi hợp. Tác nhân chính là tác nhân được phát Hội đồng Đạo đức trong nghiên cứu Y sinh hiện với số bản sao/ml cao nhất. học của Trường Đại học Y Hà Nội số 89/GCN - 3. Xử lý số liệu HĐĐĐNCYSH - ĐHYHN ngày 16/04/2020. III. KẾT QUẢ 1. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng Qua thời gian nghiên cứu từ tháng 03/2020 đến tháng 08/2020, chúng tôi ghi nhận có 95 trường hợp viêm phổi nặng mắc phải tại cộng đồng nhập Bệnh viện Nhi Đồng Cần Thơ. Độ tuổi trung vị của mẫu nghiên cứu là 18 tháng tuổi, nhỏ nhất 2 tháng, cao nhất là 14 tuổi 8 tháng. Lứa tuổi tập trung chủ yếu dưới 2 tuổi (57,9%), kế đến từ 2 - 5 tuổi (32,6%), ít gặp ở trẻ trên 5 tuổi (9,5%). Bé trai mắc viêm phổi nặng nhiều hơn bé gái với tỷ lệ lần lượt 70,5% và 29,5%. Sự khác biệt này có ý nghĩa thống kê (χ2 = 22,015, p < 0,001).. Bảng 1. Đặc điểm đối tượng tham gia nghiên cứu Đặc điểm Tần suất (N = 95) Tỷ lệ (%) χ2, p < 2 tuổi 55 57,9 χ2 = 33,432 Tuổi 2 - 5 tuổi 31 32,6 p < 0,001 > 5 tuổi 9 9,5 Nam 67 70,5 χ2 = 16,011 Giới tính Nữ 28 29,5 p < 0,001 Sốt và ho là triệu chứng chiếm tỷ lệ tuyệt đối 100%. Đa số trẻ có triệu chứng thở nhanh (89,5%), phổi có ran ẩm/nổ (86,3%), khò khè (55,8%). Độ bão hòa oxy máu ngoại vi SpO2 trung bình là 93 ± 3. Số lượng bạch cầu trung bình là 14,87 ± 6,21G/l. Bạch cầu tăng > 15.000/ mm3 chiếm 50,5%, sự khác biệt không có ý nghĩa thống kê, (χ2 = 0,011, p = 0,918). 60,0% có CRP tăng > 10 mg/L, sự khác biệt có ý nghĩa thống kê, (χ2 = 13,168, p = 0,04). TCNCYH 139 (3) - 2021 47

TẠP CHÍ NGHIÊN CỨU Y HỌC Bảng 2. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng Tần suất Tỷ lệ Triệu chứng χ2, p (N = 95) (%) Sốt 95 100 Ho 95 100 Nôn ói 11 11,6 Tiêu chảy 9 9,5 Đau ngực 4 4,2 Đau bụng 1 1,1 Lâm sàng Thở nhanh 85 89,5 Rút lõm ngực 51 53,7 Co kéo cơ hô hấp phụ 30 31,6 Ran ẩm/nổ 82 86,3 Ran ngáy/rít 53 55,8 SpO2 ≤ 96% 77 81,0 ≤ 15.000/ mm3 47 49,5 χ2 = 0,011 Bạch cầu > 15.000/ mm3 48 50,5 p = 0,918 ≤ 10 mg/l 38 40,0 > 10 - 20 mg/l 14 14,7 χ2 = 13,168 CRP > 20 - 40 mg/l 20 21,1 p = 0,04 > 40 mg/l 23 24,2 2. Tỷ lệ đồng nhiễm vi khuẩn, các tác nhân vi sinh được phát hiện Tất cả 95 mẫu dịch tỵ hầu được lấy đều đạt chuẩn. Kết quả tỷ lệ PCR dương tính 86/95 trường hợp (chiếm 90,5%). Trong đó đồng nhiễm chiếm 76,8% (73/95); đơn nhễm chiếm 13,7% (13/95) và 9,5% (9/95) còn lại không phân lập được. Đồng nhiễm vi rút - vi khuẩn chiếm tỷ lệ cao nhất (43,1%), kế đến đồng nhiễm vi khuẩn - vi khuẩn (33,7%), đơn nhiễm vi rút chiếm 7,4%, đơn nhiễm vi khuẩn chiếm 6,3%. Bảng 3. Tần suất nhóm nguyên nhân gây viêm phổi nặng qua RT - PCR Tần suất Kết quả PCR Tỷ lệ % Tỷ lệ cộng dồn % (N = 95) Đồng nhiễm vi rút - vi khuẩn 41 43,1 43,1 Đồng nhiễm vi khuẩn - vi khuẩn 32 33,7 76,8 Dương tính Đơn nhiễm vi khuẩn 6 6,3 83,1 Đơn nhiễm vi rút 7 7,4 90,5 Âm tính 9 9,5 100 Như vậy, qua phân tích 95 mẫu dịch tỵ hầu cho mỗi tác nhân, chúng tôi ghi nhận như sau: Streptococcus pneumoniae chiếm tỷ lệ dương tính nhiều nhất 63,2%, kế đến Rhinovirus (26,3%), tụ 48 TCNCYH 139 (3) - 2021

TẠP CHÍ NGHIÊN CỨU Y HỌC cầu kháng methicillin MRSA (Methicillin resistant Staphylococcus aureus) và Haemophilus influenzae (không phải type b) cùng chiếm 17,9%, Moraxella catarrhalis (13,7%), Adenovirus (10,5%), Bocavirus (9,5%), RSV và Mycoplasma pneumoniae cùng chiếm 8,4%, ít nhất là cúm C và á cúm 2 (đều 1,1%) . Bảng 4. Tổng hợp các tác nhân phát hiện qua RT - PCR Lượt phân lập dương tính Tác nhân Tác nhân Tác nhân Dương tính Âm tính chính phối hợp N (%) N (%) Tổng (N) (N) Streptococcus 38 22 60 (63,2%) 35 (36,8%) 95 pneumoniae MRSA 8 9 17 (17,9%) 78 (82,1%) 95 Haemophilus influenzae 6 11 17 (17,9%) 78 (82,1%) 95 Moraxella catarrhalis 2 12 13 (13,7%) 82 (86,3%) 95 Mycoplasma pneumoniae 8 0 8 (8,4%) 87 (91,6%) 95 MRSE 2 4 6 (6,3%) 89 (93,7%) 95 MRSCN 0 6 6 (6,3%) 89 (93,7%) 95 MSSA 0 4 4 (4,2%) 91 (95,8%) 95 Coli 0 3 3 (3,2%) 92 (96,8%) 95 Klebsiella pneumoniae 0 3 3 (3,2%) 92 (96,8%) 95 Burkholderia cepacia 0 2 2 (2,1%) 93 (97,7%) 95 Rhinovirus 10 15 25 (26,3%) 70 (73,7%) 95 Adenovirus 5 5 10 (10,5%) 85 (89,5%) 95 Bocavirus 3 6 9 (9,5%) 86 (90,5%) 95 RSV 3 5 8 (8,4%) 87 (91,6%) 95 Parainfluenzavirus 2 1 0 1 (1,1%) 94 (98,9%) 95 Influenzavirus C 0 1 1 (1,1%) 94 (98,9%) 95 Tổng (N = 86) Trong cả 2 nhóm đồng nhiễm vi rút - vi khuẩn và vi khuẩn - vi khuẩn, có sự tham gia của năm loài vi khuẩn sau theo thứ tự giảm dần Streptococcus pneumoniae (31 lượt đồng nhiễm vi rút - vi khuẩn và 26 lượt đồng nhiễm vi khuẩn - vi khuẩn), Haemophilus influenzae (7 lượt đồng nhiễm vi rút - vi khuẩn và 10 lượt đồng nhiễm vi khuẩn - vi khuẩn), MRSA (6 lượt đồng nhiễm vi rút - vi khuẩn và 10 lượt đồng nhiễm vi khuẩn - vi khuẩn), Moraxella catarrhalis (5 lượt đồng nhiễm vi rút - vi khuẩn và 7 lượt đồng nhiễm vi khuẩn - vi khuẩn) và Mycoplasma pneumoniae (4 lượt ở cả đồng nhiễm vi rút - vi khuẩn và vi khuẩn - vi khuẩn). TCNCYH 139 (3) - 2021 49

TẠP CHÍ NGHIÊN CỨU Y HỌC Biểu đồ 1. Tổng hợp các tác nhân vi khuẩn tham gia đồng nhiễm, đơn nhiễm IV. BÀN LUẬN Trong nghiên cứu chúng tôi, viêm phổi nặng đối tượng viêm phổi chung (cả nặng và không mắc phải tại cộng đồng thường gặp ở trẻ dưới 2 nặng), còn nghiên cứu chúng tôi và Williams tuổi (57,9%) kế đến từ 2 - 5 tuổi (32,6%), ít gặp DJ trên đối tượng viêm phổi nặng nên kết quả ở trẻ > 5 tuổi (9,5%). Kết quả này phù hợp với y có phần cao hơn; nhưng nhìn chung, bé trai văn và nhiều nghiên cứu khi ghi nhận trẻ dưới có khuynh hướng dễ mắc bệnh và nặng hơn 5 tuổi dễ mắc viêm phổi hơn trẻ lớn, và dễ trở bé gái. nặng hơn.2 Các nghiên cứu trước đây thường Các triệu chứng cơ năng và thực thể của xác định mức tuổi dưới 12 tháng có tỷ lệ viêm viêm phổi có thể rất kín đáo, không đặc hiệu. phổi nặng cao và lý giải do trẻ dưới 12 tháng Theo một số nghiên cứu gần đây cho thấy tuổi có tình trạng suy giảm miễn dịch thụ động không một đặc điểm lâm sàng nào đủ để chẩn từ mẹ truyền sang con. Tuy nhiên, nghiên cứu đoán xác định viêm phổi. Một phân tích tổng chúng tôi lại nhận thấy lứa tuổi dễ mắc viêm hợp vừa được đăng trên tạp chí BMJ Global phổi nặng ở ngưỡng cao hơn là 2 tuổi. Do đó, Health năm 2020 của Ress CA và cộng sự lại theo chúng tôi cần lưu ý thêm nhóm đối tượng một lần nữa ghi nhận không có dấu hiệu cơ từ 1 - 2 tuổi khi tiếp cận viêm phổi nặng mắc năng hoặc triệu chứng thực thể đơn lẻ nào liên phải tại cộng đồng. Và cũng qua nghiên cứu, quan chặt chẽ đến viêm phổi ở trẻ em. Độ đặc chúng tôi ghi nhận bé trai mắc viêm phổi nặng hiệu sẽ được cải thiện khi các yếu tố lâm sàng nhiều hơn với tỷ lệ 70,5%. Kết quả này cao hơn riêng lẻ như thở nhanh, sốt và giảm oxy máu một số nghiên cứu khác như Williams DJ và được kết hợp.12 Nghiên cứu chúng tôi lấy X cộng sự10 với tỷ lệ là 59%, Jain S và cộng sự11 quang phổi là tiêu chuẩn vàng để chẩn đoán là 55,0%. Kết quả của Jain S nghiên cứu trên viêm phổi và đưa vào nghiên cứu. Chúng tôi 50 TCNCYH 139 (3) - 2021

TẠP CHÍ NGHIÊN CỨU Y HỌC ghi nhận thở nhanh, phổi có ran ẩm/nổ và độ Nghiên cứu của chúng tôi ghi nhận đồng nhiễm bão hòa oxy máu ngoại vi SpO2 ≤ 96% chiếm tỷ chiếm 76,8% các trường hợp; đồng nhiễm vi rút lệ cao lần lượt là 89,5%, 86,3% và 81,0%. Giá - vi khuẩn chiếm tỷ lệ cao nhất (43,1%), kế đến trị của giảm SpO2 ngày càng được quan tâm đồng nhiễm vi khuẩn - vi khuẩn (33,7%), đơn trong chẩn đoán viêm phổi. Theo Shah SN và nhiễm vi rút chiếm 7,4%, đơn nhiễm vi khuẩn cộng sự, sự hiện diện của giảm oxy máu (SpO2 chiếm 6,3%, còn lại không phân lập được chiếm ≤ 96%; có độ nhạy 64%, độ đặc hiệu 77%) và 9,5%. Rõ ràng, việc sử dụng công cụ chẩn đoán tăng công thở (thở rên, phập phồng cánh mũi vi sinh hiện đại RT - PCR đã tăng khả năng phát và co lõm ngực) là các dấu hiệu liên quan nhất hiện tác nhân lên rất cao (90,5%). Nếu so sánh đến viêm phổi.13 với kết quả nuôi cấy truyền thống thì PCR có Qua nghiên cứu, chúng tôi nhận thấy không độ nhạy cao hơn nhiều, trên 90%. Đồng thời, có sự khác biệt giữa bạch cầu tăng > 15.000/ công cụ hiện đại đa mồi RT - PCR còn giúp phát mm3 và ≤ 15.000/ mm3 ở trẻ viêm phổi nặng mắc hiện đồng thời nhiều tác nhân vi sinh trên cùng phải tại cộng đồng. Điều đó chứng tỏ không thể một đối tượng mắc bệnh mà không cần thêm dựa vào bạch cầu tăng để đánh giá mức độ thời gian hoặc lấy thêm mẫu. Kết quả của xét nặng của bệnh. Kết quả này cũng thống nhất nghiệm RT - PCR nhanh chóng và thường có với nhận định của nhiều nghiên cứu khi cho sẵn trong vòng 1 đến 6 giờ. rằng tăng bạch cầu đơn thuần là một yếu tố Kết quả nghiên cứu cho thấy sự có mặt của dự báo kém về căn nguyên cũng như mức độ vi khuẩn trong các trường hợp viêm phổi nặng nghiêm trọng của bệnh viêm phổi.10 Esposito là rất cao. Nếu tính chung các trường hợp có S và cộng sự nhấn mạnh rằng số lượng bạch nhiễm vi khuẩn (cả đồng nhiễm và đơn nhiễm) cầu có giá trị tiên đoán dương thấp nhất so với thì tỷ lệ nhiễm vi khuẩn là 79/95, chiếm 83,1%, procalcitonin và CRP.14 Một dấu ấn chỉ điểm còn lại nhóm không có sự tham gia vi khuẩn sinh học khác của phản ứng viêm là CRP. Trong là 16,8% (gồm 7 trường hợp đơn nhiễm vi rút nhiều nghiên cứu, đây được xem là chất phản và 9 không phát hiện vi sinh vật). Theo Nathan ứng giai đoạn cấp tính có liên quan đến mức AM và cộng sự, vi khuẩn vẫn là nguyên nhân độ nghiêm trọng của bệnh trong nhiễm trùng quan trọng gây bệnh viêm phổi rất nặng ở các do vi khuẩn ở trẻ em.11 Tuy nhiên, các nghiên nước đang phát triển, đặc biệt giới nam và sự cứu đã không chỉ ra mối liên quan đáng kể giữa xuất hiện của phổi ran nổ có liên quan đáng kể CRP và mức độ nghiêm trọng của viêm phổi với căn nguyên vi khuẩn.16 Nolan VG và cộng mắc phải tại cộng đồng. Trong nghiên cứu của sự cũng đưa ra kết luận tương tự khi thấy trẻ chúng tôi ghi nhận có đến 60% trẻ mắc viêm nhiễm vi khuẩn điển hình (đơn nhiễm hoặc phổi nặng có CRP tăng > 10 mg/L, (p = 0,04). đồng nhiễm vi rút) có kết quả xấu hơn trẻ nhiễm Điều này có thể lý giải có thể do nghiên cứu vi rút đơn thuần.6 chúng tôi có tỷ lệ nhiễm vi khuẩn khá cao, sẽ Qua phân tích, Streptococcus pneumoniae, được trình bày ở phần tác nhân vi sinh. MRSA và Haemophilus influenzae (không phải Các phân tích tổng hợp gần đây về dữ liệu type b) là 3 tác nhân phổ biến nhất trong nhóm căn nguyên cho thấy các tác nhân gây bệnh vi khuẩn được phát hiện. Từ trước đến nay, đang thay đổi. Viêm phổi là do sự tương tác Streptococcus pneumoniae và Haemophilus đồng thời của nhiều vi sinh vật. Đặc biệt, influenzae type b (Hib) vẫn luôn là những tác bệnh nặng thường do nhiều tác nhân gây ra.15 nhân nổi trội gây viêm phổi mắc phải tại cồng TCNCYH 139 (3) - 2021 51

TẠP CHÍ NGHIÊN CỨU Y HỌC đồng ở trẻ em.2 Tuy nhiên, trong những năm nhiều và gia tăng một cách đáng báo động, do gần đây, việc tăng cường sử dụng vắc xin liên việc sử dụng rộng rãi kháng sinh.19 hợp phế cầu khuẩn và thuốc chủng ngừa Hib V. KẾT LUẬN ở nhiều nước trên thế giới đã thay đổi nguyên nhân gây bệnh viêm phổi. Nhiều nghiên cứu chỉ Đồng nhiễm vi khuẩn là nguyên nhân chủ ra rằng, tỷ lệ phế cầu và Hib giảm đi đáng kể ở yếu gây viêm phổi nặng mắc phải tại cộng đồng những nước có nền chủng ngừa tốt, thay vào ở trẻ em. Cần lưu ý năm tác nhân vi khuẩn đó, Staphylococcus aureus và Haemophilus thường gặp là Streptococcus pneumoniae, influenzae không phải type b hiện là vi khuẩn Haemophilus influenzae, MRSA, Moraxella gây bệnh phổ biến nhất.17 Tại Việt Nam, từ catarrhalis và Mycoplasma pneumoniae để lựa năm 2010 vắc xin phòng Hib đã được đưa vào chọn phác đồ điều trị thích hợp. chương trình tiêm chủng mở rộng trên toàn Lời cảm ơn quốc; chủng ngừa phế cầu còn là chủng ngừa Nhóm nghiên cứu xin chân thành cảm ơn dịch vụ. Có thể vì lẽ đó đã làm cho kết quả trong Ban giám đốc, đồng nghiệp tại Bệnh viện Nhi nghiên cứu của chúng tôi tỷ lệ Streptococcus Đồng Cần Thơ, gia đình bệnh nhi đồng ý tham pneumoniae vẫn còn khá cao, trong khi Hib gia nghiên cứu. Đặc biệt, vô cùng biết ơn Tiến không được phát hiện. Đặc biệt, qua nghiên sĩ Phạm Hùng Vân - Viện nghiên cứu Gen và cứu, chúng tôi thấy rằng Staphylococcus Miễn dịch Quốc tế đã hỗ trợ chuyên môn và tài aureus hoàn toàn là tụ cầu kháng methicillin trợ kinh phí cho nghiên cứu này. MRSA, một tác nhân đặc biệt được quan tâm trong những năm gần đây vì vấn đề kháng TÀI LIỆU THAM KHẢO thuốc của nó. 1. McAllister DA, Liu L, Shi T, et al. Global, Xét dưới góc độ đồng nhiễm, chúng tôi regional, and national estimates of pneumonia thấy rằng trong cả 2 nhóm đồng nhiễm vi morbidity and mortality in children younger than rút - vi khuẩn và vi khuẩn - vi khuẩn, có sự 5 years between 2000 and 2015: a systematic tham gia của năm loài vi khuẩn sau theo thứ analysis. The Lancet Global health. 2019;7 tự giảm dần Streptococcus pneumoniae, (1):e47 - e57. Haemophilus influenzae, MRSA, Moraxella 2. Marcelo CS, Paulo JCM, Renato TS. catarrhalis và Mycoplasma pneumoniae. Đặc Pneumonia in children. In: Wilmott RW, ed. biệt Mycoplasma pneumoniae hoàn toàn xuất Kendig’s Disorders of the Respiratory Tract in hiện đồng nhiễm cùng với tác nhân khác, Children. 9th ed. Philadelphia: PA: Elsevier; không thấy xuất hiện đơn nhiễm. Viêm phổi do 2018:1597 - 1644. Mycoplasma pneumoniae bắt đầu được chú 3. Principi N, Esposito S. Biomarkers in ý ở nhiều nghiên cứu khi việc điều trị kháng Pediatric Co mmunity - Acquired Pneumonia. sinh bằng beta lactam ban đầu không hiệu International journal of molecular sciences. quả. Tỷ lệ phát hiện Mycoplasma pneumoniae 2017;18 (2):447. doi: 410. 3390/ijms18020447. đồng nhiễm cùng các vi sinh vật khác dao 4. Okomo U, Idoko OT, Kampmann B. The động từ 10 - 40%.18 Nhiều nghiên cứu còn ghi burden of viral respiratory infections in young nhận các chủng Mycoplasma pneumoniae đề children in low - resource settings. The Lancet kháng macrolide MRMP (Macrolide - resistant Global health. 2020;8 (4):e454 - e455. Mycoplasma pneumoniae) xuất hiện ngày càng 5. Charlton CL, Babady E, Ginocchio 52 TCNCYH 139 (3) - 2021

TẠP CHÍ NGHIÊN CỨU Y HỌC CC, et al. Practical Guidance for Clinical Review. Jama. 2017;318 (5):462 - 471. Microbiology Laboratories: Viruses Causing 14. Esposito S, Bianchini S, Gambino M, et Acute Respiratory Tract Infections. Clinical al. Measurement of lipocalin - 2 and syndecan microbiology reviews. 2019;32 (1):e42 - e90. - 4 levels to differentiate bacterial from viral 6. Nolan VG, Arnold SR, Bramley AM, et al. infection in children with co mmunity - acquired Etiology and Impact of Coinfections in Children pneumonia. BMC pulmonary medicine. 2016;16 Hospitalized With Co mmunity - Acquired (1):103. Pneumonia. The Journal of infectious diseases. 15. le Roux DM, Zar HJ. Co mmunity - 2018;218 (2):179 - 188. acquired pneumonia in children - a changing 7. Bộ Y Tế. Quyết định số 101/QĐ - BYT ban spectrum of disease. Pediatric radiology. hành Hướng dẫn xử trí viêm phổi cộng đồng ở 2017;47 (11):1392 - 1398. trẻ em. In. Hà Nội. 2014:1 - 15. 16. Nathan AM, Teh CSJ, Jabar KA, et 8. Bowen SJ, Thomson AH. British Thoracic al. Bacterial pneumonia and its associated Society Paediatric Pneumonia Audit: a review factors in children from a developing country: of 3 years of data. Thorax. 2013;68 (7):682 - A prospective cohort study. PloS one. 2020;15 683. (2):e0228056. doi: 0228010. 0221371/journal. 9. Nguyễn Phước Hưng. Khảo sát nồng độ pone. 0228056. procalcitonin máu ở trẻ từ 2 tháng đến 15 tuổi 17. Bénet T, Sánchez Picot V, Messaoudi bị viêm phổi tại bệnh viện Đa khoa Đồng Tháp. M, et al. Microorganisms Associated With Tạp chí Y học Thành phố Hồ Chí Minh. 2016;20 Pneumonia in Children < 5 Years of Age in (1):31 - 36. Developing and Emerging Countries: The 10. Williams DJ, Zhu Y, Grijalva CG, et al. GABRIEL Pneumonia Multicenter, Prospective, Predicting Severe Pneumonia Outcomes in Case - Control Study. Clinical infectious Children. Pediatrics. 2016;138 (4):e20161019. diseases : an official publication of the Infectious doi: 20161010. 20161542/peds. 20162016 - Diseases Society of America. 2017;65 (4):604 - 20161019. 612. 11. Jain S, Williams DJ, Arnold SR, et al. 18. Meyer Sauteur PM, Krautter S, Co mmunity - acquired pneumonia requiring Ambroggio L, et al. Improved diagnostics help hospitalization among U. S. children. The New to identify clinical features and biomarkers that England journal of medicine. 2015;372 (9):835 predict Mycoplasma pneumoniae co mmunity - 845. 12. Rees CA, Basnet S, Gentile A, et al. - acquired pneumonia in children. Clinical An analysis of clinical predictive values for infectious diseases : an official publication of radiographic pneumonia in children. BMJ global the Infectious Diseases Society of America. health. 2020;5 (8):e2708. doi: 2710. 1136/ 2019:ciz1059. doi: 1010. 1093/cid/ciz1059. bmjgh - 2020 - 002708. 19. Chen YC, Hsu WY, Chang TH. Macrolide 13. Shah SN, Bachur RG, Simel DL, Neuman - Resistant Mycoplasma pneumoniae Infections MI. Does This Child Have Pneumonia?: The in Pediatric Co mmunity - Acquired Pneumonia. Rational Clinical Examination Systematic Emerging infectious diseases. 2020;26 (7):1382 - 1391. TCNCYH 139 (3) - 2021 53

TẠP CHÍ NGHIÊN CỨU Y HỌC Summary CO - INFECTIONS IN CHILDREN WITH SEVERE COMMUNITY-ACQUIRED PNEUMONIA Pneumonia is one of the leading causes of death in children under 5 years old. Historically, viruses have been the most co mmon cause of co mmunity - acquired pneumonia in children. Co - infections in severe pneumonia are of concern by physicians. Real - time PCR is a modern test to detect many pathogens, including co - infections. Therefore, we applied this technique to investigate the causes of severe pneumonia. Through the analysis of 95 samples, there were 90.5% of PCR positive. Virus - bacteria co - infection accounted in highest proportion (43.1%), followed by bacterial - bacterial co - infection (33.7%), virus infection was 7.4% and bacterial causes was 6.3% with 9.5% causes was unknown. In the co - infection group, the following five bacterial species were co mmonly involved, in descending order including Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae, MRSA, Moraxella catarrhalis and Mycoplasma pneumoniae. As a result, antibiotic treatment should focus on these microbes in cases of severe pneumonia. Keywords: co - infection, bacteria, co mmunity - acquired pneumonia, children. 54 TCNCYH 139 (3) - 2021

Mạng Y Tế
Nguồn: https://tailieu.vn/doc/dong-nhiem-vi-khuan-gay-viem-phoi-nang-mac-phai-tai-cong-dong-o-tre-em-2394031.html
1  ... Tiếp » 
Tải ứng dụng Mạng Y Tế trên CH PLAY