MangYTe

Tài liệu y khoa

Nghiên cứu ảnh hưởng hội chứng chuyển hóa ở nam giới cặp vợ chồng vô sinh và kết quả thụ tinh nhân tạo

Nghiên cứu ảnh hưởng hội chứng chuyển hóa ở nam giới cặp vợ chồng vô sinh và kết quả thụ tinh nhân tạo
  • Mã tin: 1629
  • Ngày đăng: 05/02/2023
  • Gian hàng: mangyte  
  • Khu vực: Hà nội
  • Giá: Liên hệ
Nghiên cứu nhằm mục đích khảo sát ảnh hưởng của hội chứng chuyển hóa ở nam giới của các cặp vợ chồng vô sinh lên kết quả thụ tinh nhân tạo và tìm hiểu mối liên quan giữa các yếu tố khác với sự thành công của phương pháp.

Nội dung Text: Nghiên cứu ảnh hưởng hội chứng chuyển hóa ở nam giới cặp vợ chồng vô sinh và kết quả thụ tinh nhân tạo

NGHIÊN CỨU VÔ SINH - HỖ TRỢ SINH SẢN Nghiên cứu ảnh hưởng hội chứng chuyển hóa ở nam giới cặp vợ chồng vô sinh và kết quả thụ tinh nhân tạo Lê Thị Thuận Mỹ, Nguyễn Đắc Nguyên, Trần Thị Như Quỳnh, Lê Minh Tâm Trung tâm Nội tiết sinh sản và vô sinh, Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Huế doi:10.46755/vjog.2021.3.1252 Tác giả liên hệ (Corresponding author): Lê Thị Thuận Mỹ; email: thuanmy746@gmail.com Nhận bài (received): 20/8/2021 - Chấp nhận đăng (accepted): 5/10/2021 Tóm tắt Mục tiêu: Nghiên cứu nhằm mục đích khảo sát ảnh hưởng của hội chứng chuyển hóa ở nam giới của các cặp vợ chồng vô sinh lên kết quả thụ tinh nhân tạo và tìm hiểu mối liên quan giữa các yếu tố khác với sự thành công của phương pháp. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 96 cặp vợ chồng vô sinh đã thực hiện 157 chu kỳ thụ tinh nhân tạo tại Trung tâm Nội tiết sinh sản và vô sinh, Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Huế từ tháng 01 năm 2019 đến tháng 09 năm 2021. Các trường hợp nghiên cứu sẽ được thu thập các thông tin cơ bản, khám lâm sàng, cận lâm sàng phù hợp và diễn tiến chu kỳ điều trị thụ tinh nhân tạo, theo dõi kết quả có thai lâm sàng sau điều trị. Người nam được chẩn đoán hội chứng chuyển hóa (HCCH) theo AHA/NHLBI năm 2005. So sánh các yếu tố thuộc tiêu chuẩn chẩn đoán HCCH và các yếu tố khác ở người chồng và người vợ với kết quả thụ tinh nhân tạo, từ đó phân tích tìm mối liên quan và bàn luận. Kết quả: Tỷ lệ mắc HCCH ở đối tượng nam giới các cặp vợ chồng vô sinh theo AHA/NHLBI năm 2005 là 22,9%(22/96). Có sự khác biệt có ý nghĩa về tỷ lệ thành công sau thụ tinh nhân tạo ở nhóm không mắc HCCH (16,0%) và nhóm mắc của đối tượng nam giới vô sinh (2,6%) với p=0,047. Nghiên cứu ghi nhận mối liên quan có ý nghĩa thống kê giữa nồng độ Glucose máu đói ở người chồng với tỷ lệ mang thai lâm sàng sau điều trị (p=0,019), liên quan nghịch giữa tăng Glucose máu đói ở người chồng với mật độ tinh trùng (giá trị là: rh0= -0,360, p= 0,019). Tìm thấy mối liên quan có ý nghĩa giữa độ dày nội mạc tử cung người vợ với tỷ lệ thành công sau điều trị (p= 0,025). Tuy nhiên, không ghi nhận liên quan của các yếu tố khác như độ tuổi, BMI của cặp vợ chồng với sự thành công của phương pháp (p>0,05). Kết luận: Tỷ lệ thành công của phương pháp thụ tinh nhân tạo ở nhóm không mắc HCCH cao hơn có ý nghĩa so với nhóm mắc HCCH. Rối loạn tăng Glucose máu đói ở người chồng giảm tỷ lệ thành công sau điều trị thụ tinh nhân tạo. Niêm mạc tử cung người vợ liên quan có ý nghĩa đến sự thành công của phương pháp. Từ khóa: Hội chứng chuyển hóa, vô sinh nam, thụ tinh nhân tạo, bơm tinh trùng vào buồng tử cung. The relationship between metabolic syndrome in men of infertile couples and intrauterine insemination outcomes Le Thi Thuan My, Nguyen Dac Nguyen, Tran Thi Nhu Quynh, Le Minh Tam Hue Center for Reproductive Endocrinology and Infertility, Hue University of Medicine and Pharmacy Hospital Abstract Objectives: This study aims to investigate the effect of metabolic syndrome (MetS) in men of infertile couples on intrauterine insemination (IUI) outcomes and determine related factors. Materials and Methods: A cross-sectional study was carried out on 96 cases who were treated by 157 cycles of Intrauterine insemination (IUI) at Hue Center for Reproductive Endocrinology and Infertility, Hue University Hospital from January 2019 to September 2021. Basic information, clinical examination, subclinical, follicular phase follow-up and pregnancy outcome following treatment were collected. Diagnosis of MetS was based on the criteria of American Heart Association (AHA)/ Lung and Blood Institute (NHLBI) in 2005. The relationship between the diagnostic criteria for MetS, BMI, Waist/Hip ratio, Waist/Height ratio and other factors from male and female partner with IUI outcomes was researched, then analyzed to find out the relationship among groups and discussing. Results: The incidence of MetS in men of infertile couples is 22.9% (22/96). There was a statistically significant difference in the success rate after IUI between MetS ( 2.6%) and non-MetS groups (16.0%), p= 0.047. The association between husband’s fasting blood glucose levels and the clinical pregnancy rate after treatment was found statistically significant (p=0.019). The inverse correlation of husband’s fasting hyperglycemia with sperm concentration was analyzed (rh0=-0.360, p= 0.019). The wife’s endometrial thickness was related to the pregnancy rate. There was no 48 Lê Thị Thuận Mỹ và cs. Tạp chí Phụ sản 2021; 19(3):48-56. doi:10.46755/vjog.2021.3.1252

statistically significant relationship between the following factors: couple’s age, BMI with the successful rate of this method (p>0.05). Conclusion: The success rate after IUI of non-MetS group was significantly higher than MetS group. The male fasting blood glucose levels and the wife’s endometrial thickness were correlated to the success rate after treatment. Keyword: Metabolic syndrome, male infertility, artificial insemination, intrauterine insemination. 1. ĐẶT VẤN ĐỀ – tinh hoàn, gián tiếp làm giảm nồng độ testosterone Vô sinh là một vấn đề sức khỏe sinh sản đáng lo ngại, và SHBG trong máu, ảnh hưởng đến hoạt động sinh tinh ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng cuộc sống của nhiều của tế bào Leydig; tăng các phản ứng stress oxy hóa cặp vợ chồng. Theo tổ chức y tế thế giới, tỷ lệ vô sinh làm tổn thương mô tinh hoàn [23] (2) gia tăng nhiệt độ chiếm từ 8-12% các cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh sản vùng bìu làm giảm số lượng và chất lượng tinh trùng, (3) và có xu hướng ngày càng tăng lên [1], vì vậy nhu cầu bệnh lý thần kinh trong các trường hợp đái tháo đường điều trị cũng ngày càng tăng. Hiện nay, thụ tinh nhân tạo gây mất trương lực của túi tinh, bàng quang, niệu đạo bằng kỹ thuật bơm tinh trùng vào buồng tử cung (Intra- gây rối loạn phóng tinh và xuất tinh ngược dòng và (4) uterine insemination – IUI) là phương pháp được áp tăng stress oxy hóa gây peroxide màng tinh trùng làm dụng phổ biến trong các trường hợp vô sinh có nguyên tăng yếu tố nguy cơ của rối loạn cương dương [24],[25]. nhân do bất thường tinh trùng vừa nhẹ, rối loạn phóng Tuy nhiên, những bằng chứng về ảnh hưởng của HCCH noãn, không rõ nguyên nhân [2] với các ưu điểm như dễ lên chất lượng tinh trùng còn chưa thống nhất giữa các thực hiện, ít xâm lấn và chi phí điều trị thấp [3]. nghiên cứu [12],[14],[23],[26]. Nghiên cứu của Lê Minh Với kỹ thuật IUI, mẫu tinh trùng của người chồng Tâm và cộng sự năm 2021 cho thấy tỷ lệ nam giới vô sau khi được lọc rửa và cô đặc với mật độ cao sẽ được sinh mắc hội chứng chuyển hóa chiếm 23,4%[14]. Mặc bơm trực tiếp vào buồng tử cung của người vợ xung dù nghiên cứu không tìm thấy mối liên quan đáng kể quanh thời điểm dự đoán rụng trứng giúp tăng cơ hội giữa chất lượng tinh trùng dựa vào xét nghiệm phân tích thụ tinh[3]. Tỷ lệ mang thai sau thụ tinh nhân tạo trên thế tinh dịch và độ phân mảnh DNA tinh trùng với HCCH nói giới rất khác nhau dao động từ 5-10% trên mỗi chu kỳ [4]. chung song kết quả lại cho thấy tác động tiêu cực của Tại Việt Nam, tỷ lệ này nằm trong khoảng từ 12-20%, tùy gia tăng chu vi vòng bụng, tỷ vòng bụng/ vòng mông từng trung tâm [5],[6]. (VB/VM), tỷ vòng bụng/ chiều cao (VB/CC) và huyết áp Các nghiên cứu trong nước và trên thế giới đã cho tâm thu với mức độ đứt gãy DNA tinh trùng [14]. thấy có nhiều yếu tố tiên lượng cho sự thành công của Dựa vào những cơ sở khoa học trên, việc khảo sát phương pháp thụ tinh nhân tạo như độ tuổi của hai vợ những ảnh hưởng của hội chứng chuyển hóa ở nam giới chồng, nguyên nhân và thời gian vô sinh, phương pháp vô sinh và một số yếu tố khác lên kết quả thụ tinh nhân kích thích buồng trứng, đặc điểm nội mạc tử cung, phác tạo là cần thiết, có ý nghĩa thực tiễn. Kết quả nghiên cứu đồ hỗ trợ hoàng thể và chất lượng tinh trùng [2],[4],[5],[7]. sẽ là cơ sở khoa học giúp chúng tôi tư vấn cho bệnh Trong đó, sự suy giảm chất lượng tinh trùng đã được nhân một cách đầy đủ, đưa ra những khuyến nghị phù chứng minh là một yếu tố tác động tiêu cực đến sự thành hợp nhằm nâng cao tỷ lệ thành công của phương pháp công sau điều trị[8-11].Các tác nhân ảnh hưởng đến chất thụ tinh nhân tạo cũng như cân bằng giữa hiệu quả và lượng tinh trùng như là độ tuổi, chỉ số cơ thể, thói quen chi phí điều trị. sinh hoạt, stress oxy hóa và hội chứng chuyển hóa được quan tâm nghiên cứu nhiều [12-19]. 2. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Hội chứng chuyển hóa (HCCH) đặc trưng bởi một 2.1. Đối tượng nghiên cứu nhóm các rối loạn toàn thân gồm béo phì, đề kháng Nghiên cứu được tiến hành trên các cặp vợ chồng insulin, tăng huyết áp hệ thống và rối loạn lipid máu hiếm muộn đến khám và điều trị tại Trung tâm nội tiết [20]. Theo báo cáo cập nhật của Hiệp hội tim mạch Hoa sinh sản và vô sinh, Bệnh viện Trường đại học Y - Dược Kỳ và Viện tim, phổi, máu quốc gia (AHA/NHLBI) năm Huế bằng phương pháp thụ tinh nhân tạo, thỏa mãn các 2005, HCCH được chẩn đoán khi thỏa mãn ≥ 3/5 tiêu tiêu chuẩn sau: người chồng có tinh trùng bình thường chuẩn: tăng vòng bụng, tăng triglyceride máu, giảm HDL- hoặc bất thường nhẹ và tổng tinh trùng di động sau lọc Cholesterol, tăng huyết áp và tăng glucose máu đói [21]. rửa tối thiểu trên 1 triệu tinh trùng; người vợ còn ít nhất Tác động tiêu cực của hội chứng chuyển hóa đã được vòi tử cung thông, buồng trứng còn chức năng; có đầy đủ báo cáo không chỉ đến sức khỏe con người nói chung thông tin hành chính; có đầy đủ kết quả thăm khám lâm mà còn ảnh hưởng đến khả năng sinh sản ở cả nam lẫn sàng của 2 vợ chồng và xét nghiệm máu gồm bilan lipid, nữ [22]. Sự tồn tại riêng lẻ hay phối hợp các thành tố có glucose máu đói, tinh dịch đồ; kết quả thụ tinh nhân tạo khả năng làm giảm chất lượng và số lượng tinh trùng và đồng ý tham gia nghiên cứu. Tiêu chuẩn loại trừ bao thông qua một số cơ chế: (1) tạo các yếu tố chuyển hóa gồm những trường hợp người chồng đang mắc các bệnh và nội tiết bất lợi gây hồi tác lên trục hạ đồi – tuyến yên lý toàn thân cấp/ mãn tính hoặc các bệnh lý ảnh hưởng Lê Thị Thuận Mỹ và cs. Tạp chí Phụ sản 2021; 19(3):48-56. doi:10.46755/vjog.2021.3.1252 49

đến khả năng sinh tinh, không thể xuất tinh, vô tinh, bất cổ tử cung bằng dung dịch NaCl 0,9%.Súc rửa syringe thường tinh trùng nặng và tinh trùng trữ lạnh; người vợ 1ml (BD PrecisionGlide) và catheter IUI chuyên dụng mắc bệnh lý liên quan đến buồng tử cung như lạc nội (SURGIMEDIK) bằng môi trường. Hút mẫu tinh trùng sau mạc tử cung, u xơ tử cung, giảm dự trữ buồng trứng hoặc lọc rửa vào catheter IUI. Đưa nhẹ nhàng catheter qua lỗ bệnh lý vòi tử cung. trong cổ tử cung và tiến hành bơm từ từ tinh trùng vào buồng tử cung. Sau thủ thuật, bệnh nhân có thể nghỉ ngơi Phương pháp nghiên cứu tại giường khoảng 15 – 20 phút. Nghiên cứu tiến hành theo phương pháp mô tả cắt ngang. Cỡ mẫu được tính toán theo công thức ước Hỗ trợ hoàng thể và đánh giá kết quả Bệnh nhân được chỉ định dùng Progesterone liều 200 lượng một tỷ lệ: . Trong đó, n là số chu mg đặt âm đạo mỗi ngày từ sau bơm tinh trùng vào buồng kỳ thụ tinh nhân tạo; : hệ số giới hạn tin cậy Z, tử cung đến ngày thử thai. Xét nghiệm máu định lượng nồng độ Beta – hCG ( Human Chorionic Gonadotropin) tương ứng với độ tin cậy 95% thì = 1,96; p là được tiến hành 14 ngày sau IUI. Nếu nồng độ beta-hCG tỷ lệ thành công đạt được của phương pháp thụ tinh ≥ 25 µUI/mL thì bệnh nhân sẽ được hẹn siêu âm ngã âm nhân tạo theo nghiên cứu của Gulam Bahadur và cộng đạo 2 tuần sau đó. Kết quả siêu âm có hình ảnh túi thai sự năm 2017 là 11,49%[27]; : khoảng sai số cho phép và tim thai thì chu kỳ bơm đó được đánh giá thành công. = 0,05.Sau khi tính toán, cỡ mẫu tối thiểu của nghiên cứu là 156 chu kỳ. Xét nghiệm glucose máu đói và bilan lipid máu Các cặp vợ chồng được chẩn đoán vô sinh theo tiêu Bệnh nhân được yêu cầu nhịn đói qua đêm (ít nhất chuẩn của Tổ chức Y tế thế giới thỏa mãn tiêu chí lựa 8 giờ), sau đó tiến hành xét nghiệm máu với các chỉ số: chọn và loại trừ được mời tham gia vào nghiên cứu. Tiến FPG, HDL-C, LDL-C, triglyceride và cholesterol toàn phần. hành thu thập số liệu về đặc điểm hành chính của cả Glucose huyết được xác định bằng phương pháp oxy hóa hai vợ chồng và tiền sử bệnh lý liên quan. Sau đó, người khử Glucose (GOD-PAP), các chỉ số lipid máu: HDL-C, chồng được thăm khám lâm sàng, đo chiều cao, cân LDL-C, triglyceride và cholesterol toàn phần được đo nặng, vòng bụng, vòng mông, đo huyết áp và làm các bằng phương pháp enzyme so màu tại phòng xét nghiệm xét nghiệm cần thiết như glucose máu đói, bilan lipid, sinh hóa, bệnh viện Đại học Y Dược Huế. xét nghiệm tinh trùng. Xét nghiệm phân tích tinh dịch Các bước theo dõi điều trị Thụ tinh nhân tạo Theo tiêu chuẩn của WHO năm 2010, tinh dịch đồ Theo dõi sự phát triển nang noãn và kích thích rụng bình thường là những mẫu tinh dịch đồng thời có: thể trứng tích ≥1,5 ml; mật độ ≥ 15 x106/ml; tổng số tinh trùng di Sau khi được tư vấn và chỉ định thụ tinh nhân tạo, động ≥ 40% hoặc di động tiến tới ≥ 32% và hình thái tinh người vợ sẽ được theo dõi sự phát triển nang noãn bằng trùng ≥ 4%[28]. Ngược lại, khi có bất thường ít nhất một siêu âm ngã âm đạo ở chu kỳ tự nhiên hoặc kích thích trong các thống số này, mẫu tinh dịch được đánh giá bất buồng trứng có kiểm soát. Đến khi có ít nhất 1 nang thường. noãn trưởng thành ≥ 18 mm, bệnh nhân được chỉ định Hội chứng chuyển hóa tiêm dưới da Ovitrelle Inj 250mcg - 0,5ml (Merck Serono Dựa vào các tiêu chí của AHA/NHBLI năm 2005 về S.P.A, Italy) để kích thích rụng trứng và bơm tinh trùng chẩn đoán hội chứng chuyển hóa dành cho người Châu vào buồng tử cung bằng catheter chuyên dụng khoảng Á, nếu thỏa mãn từ 3/5 tiêu chuẩn sau: vòng bụng ≥ 90 36 giờ sau tiêm thuốc. cm, triglyceride máu≥1,7 mmol/L, HDL-C < 1,03 mmol/L, Chuẩn bị tinh trùng tăng huyết áp ≥ 130/85 mmHg và glucose máu đói ≥ 5,6 Người chồng được hướng dẫn kiêng sinh hoạt tình mmol/L[21]. dục hoặc xuất tinh trong khoảng thời gian từ 3 – 5 ngày Xử lý và phân tích số liệu trước khi lấy mẫu tinh dịch cho kỹ thuật thụ tinh nhân tạo. Nhập và phân tích số liệu bằng phần mềm SPSS ấn Rửa tay và bộ phận sinh dục sạch trước khi lấy mẫu bằng bản 20.0 Inc., Chicago, IL, US. Sử dụng phương pháp phương pháp thủ dâm. Mẫu tinh dịch sau khi xuất tinh thống kê mô tả (tần suất, tỷ lệ, trung bình,trung vị, độ lệch được ly giải hoàn toàn trong tủ ấm 37oC hoặc nhiệt độ chuẩn, khoảng tứ phân vị). Các biến định lượng được phòng trung bình 30 phút. Đánh giá các chỉ số thể tích, kiểm tra phân phối chuẩn trước khi phân tích và được thời gian ly giải, pH và mật độ tinh trùng trước lọc rửa. so sánh bằng kiểm định T- test. Kiểm tra mối liên quan Lựa chọn phương pháp lọc Gradient tỷ trọng cho mẫu tinh giữa các biến định tính bằng test Chi-Square (χ2). Sự liên trùng được chỉ định bơm. Lấy phần lọc rửa khoảng 0,3 – quan giữa tăng Glucose máu đói và các thông số về tinh 0,5ml, đánh giá lại mật độ và độ di động của mẫu sau lọc. trùng được thể hiện bằng hệ số tương quan Pearson (r) Quy trình kỹ thuật bơm tinh trùng vào buồng tử cung hoặc Spearman (r). Sự khác biệt có ý nghĩa thống kê khi Bộc lộ rõ cổ tử cung bằng mỏ vịt, vệ sinh âm đạo, p< 0,05, theo 2 phía. 50 Lê Thị Thuận Mỹ và cs. Tạp chí Phụ sản 2021; 19(3):48-56. doi:10.46755/vjog.2021.3.1252

3. KẾT QUẢ Bảng 1. Đặc điểm của đối tượng nghiên cứu với hội chứng chuyển hóa Tổng HCCH Yếu tố Không HCCH (n=74) (Mean,SD/Median Q1, P (n=22) Q3) n=96 Tuổi 34,50 (30,75-36,0) 31,0 (29,0-35,0) 32,0 (29,0-36,0) 0,048 Lâm sàng Cân nặng 70,0 (65,0-72,25) 59,0 (55,0-67,0) 62,50 (56,0-70,0)

Bảng 3. Ảnh hưởng của tăng glucose máu đói lên các thông số tinh trùng Tăng Glucose máu đói Hệ số tương quan (rho) P Tinh dịch đồ Thể tích (mL) -0,219 0,163 Tỷ lệ di động tiến tới (PR) 0,049 0,756 Mật độ tinh trùng 10^6/mL -0,360 0,019 Hình dạng tinh trùng bình thường (%) 0,036 0,819 Tỷ lệ tinh trùng sống (%) 0,111 0,484 Tinh trùng sau lọc rửa Tổng số tinh trùng di động -0,117 0,462 %PR 0,031 0,843 Có mối tương quan nghịch có ý nghĩa thống kê giữa tăng Glucose máu đói với mật độ tinh trùng (p

Bảng 5. Mối liên quan giữa các yếu tố khác và kết quả thụ tinh nhân tạo Kết quả thụ tinh nhân tạo Tổng Các yếu tố khác Thành công Thất bại P N=157 N=20 N=137 Người chồng Độ tuổi 30,5(28,25-32,75) 32,0(29,0-36,0) 32,0(29,0-36,0) 0,089 Cân nặng (kg) 62,0(55,25-69,5) 63,0(56,0-72,0) 63,0(56,0-71,0) 0,602 Vòng mông (cm) 94,5(88,25-99,5) 95,0(90,0-101,0) 95,0(90,0-100,0) 0,648 BMI (kg/m2) 22,4(19,9-25,2) 22,14(20,4-24,5) 22,14(20,32-24,57) 0,842 Vòng bụng/vòng mông 0,86±0,06 0,87±0,05 0,86±0,05 0,450 Vòng bụng/chiều cao 0,48(0,43-0,52) 0,49(0,45-0,52) 0,48(0,45-0,52) 0,623 Tinh dịch đồ Bất thường 14(70,0) 107(78,1) 121(77,1) 0,421 Bình thường 6(30,0) 30(21,9) 36(22,9) Tổng tinh trùng sau lọc 8,51±5,23 7,45±4,07 7,58±4,23 0,296 %PR 80,4±7,52 82,8±9,69 82,5±9,46 0,087 Người vợ Độ tuổi 28,0(25,25-29,75) 29,0(27,0-31,0) 29,0(26,5-31,0) 0,342 BMI (kg/m ) 2 19,9(18,7-23,3) 20,56(19,5-22,2) 20,54(19,4- ở22,3) 0,945 Độ dày NMTC (mm) 8,65(7,25-9,37) 7,5(6,5-9,0) 8,0(6,5-9,0) 0,246 ≥8 mm 15(18,5) 66(81,5) 81(51,6) 0,025 0,05, Bảng 2). Kết quả này tương đồng với các nghiên Hội chứng chuyển hóa đặc trưng bởi một nhóm các cứu trong nước và trên thế giới [14],[16],[23]. Ngược lại, rối loạn toàn thân bao gồm béo bụng, tăng huyết áp, đề báo cáo của Liming Zhao và Aixia Pang năm 2020 ghi kháng insulin và rối loạn lipid máu, có nguy cơ đe dọa nhận sự giảm có ý nghĩa về thể tích, mật độ, khả năng tính mạng con người do các bệnh lý tim mạch, đái tháo di động tiến tới và sức sống của tinh trùng trong các đường type 2 và tăng huyết áp cũng như tác động tiêu trường hợp mắc HCCH [26]. Sự khác nhau về thiết kế cực đến khả năng sinh sản ở nam lẫn nữ [24]. Tỷ lệ lưu nghiên cứu, đối tượng tham gia và kích thước cỡ mẫu hành của HCCH có sự khác biệt dựa trên độ tuổi, giới có thể dẫn đến sự khác biệt về kết quả giữa các nghiên tính, chủng tộc/sắc tộc và các tiêu chuẩn chẩn đoán cứu này. bệnh[29]. Theo tiêu chuẩn chẩn đoán của AHA/NHLBI Thụ tinh nhân tạo bằng kỹ thuật bơm tinh trùng vào năm 2005, tỷ lệ mắc hội chứng chuyển hóa ở nam giới buồng tử cung (Intrauterine insemination- IUI) là phương các cặp vợ chồng vô sinh trong nghiên cứu này là 22,9% pháp dễ thực hiện, chi phí thấp và được áp dụng phổ biến (22/96 trường hợp). Độ tuổi trung bình của nhóm mắc trong điều trị hiếm muộn [3]. Trong nghiên cứu này, tỷ lệ HCCH cao hơn có ý nghĩa thống kê so với nhóm không thành công sau điều trị IUI là 12,7%. Trong khi đó, các mắc (lần lượt là 34,50 (30,75-36,0) và 31,0 (29,0-35,0), nghiên cứu khác ghi nhận tỷ lệ thai lâm sàng vào khoảng p= 0,048, bảng 1). 7,59% - 15,7% [4,5], [7], [30]. Một số lý do có thể giải thích Nghiên cứu chưa tìm thấy mối liên quan giữa HCCH cho sự khác biệt này bao gồm sự khác nhau về đặc điểm và các thành tố trong phân tích tinh dịch gồm thể tích, đối tượng, thiết kế nghiên cứu và tiêu chí về chất lượng mật độ, độ di động, hình thái và tỷ lệ sống, tổng số mẫu tinh trùng rất nghiêm ngặt: tổng tinh trùng sau lọc tinh trùng và phần trăm tinh trùng di động sau lọc rửa rửa tối thiểu từ 5-10 x106/ml. Lê Thị Thuận Mỹ và cs. Tạp chí Phụ sản 2021; 19(3):48-56. doi:10.46755/vjog.2021.3.1252 53

Khi phân tích các tác nhân ảnh hưởng đến tỷ lệ những nghiên cứu sâu hơn liên quan đến ROS để làm rõ mang thai sau thụ tinh nhân tạo, chúng tôi nhận thấy có thêm vấn đề này. sự khác biệt đáng kể giữa hai nhóm mắc và không mắc Tác động của tuổi bố lên kết quả mang thai sau IUI HCCH, giá trị lần lượt là 2,6% và 16,0%, p=0,047 (Bảng vẫn chưa thống nhất. Nam giới 4). Mặc dù không tìm thấy sự khác biệt có ý nghĩa thống >35 tuổi được ghi nhận là một yếu tố có thể ảnh kê giữa chỉ số vòng bụng, tăng huyết áp, tăng nồng độ hưởng tiêu cực đến tỷ lệ mang thai [2]. Ngược lại, nghiên triglyceride máu và giảm nồng độ HDL-cholesterol với cứu của chúng tôi chưa tìm thấy mối liên quan giữa độ sự thành công của phương pháp (p>0,05), kết quả lại tuổi nam giới với sự thành công của phương pháp ( cho thấy, nhóm nồng độ Glucose máu đói ≥ 5,6 mmol/L p>0,05, bảng 5), tương tự với nghiên cứu của Ghaffari có tỷ lệ thành công thấp hơn đáng kể so với nhóm có và cộng sự tiến hành năm 2015 [35]. Thêm vào đó, một nồng độ Glucose máu bình thường (lần lượt là 2,4% và số nghiên cứu thuần tập đã chứng minh rằng việc tăng 16,5%, p= 0,019, bảng 4). Đồng thời, có mối tương quan BMI ở nam giới có tác động tiêu cực đến thể tích, mật nghịch giữa nồng độ Glucose máu đói với mật độ tinh độ, tổng tinh trùng di động và hình thái tinh trùng, các trùng (rho= -0,360, p=0,019; bảng 3). thông số này giảm đáng kể ở nam giới có BMI ≥ 25 kg/ Những bằng chứng về ảnh hưởng của chất lượng m2 và ảnh hưởng nhiều nhất ở nam giới có BMI≥30kg/ tinh trùng lên kết quả mang thai sau thụ tinh nhân tạo m2[19]. Trong nghiên cứu này, bên cạnh BMI, các chỉ còn nhiều tranh cãi. Chúng tôi chưa tìm thấy mối liên số như vòng bụng, vòng mông, tỷ lệ vòng bụng/chiều quan giữa chất lượng tinh trùng bao gồm phân tích tinh cao, tỷ lệ vòng bụng/vòng mông chưa cho thấy ảnh dịch, chất lượng tinh trùng sau lọc rửa với kết quả thụ hưởng đáng kể nào lên tỷ lệ mang thai lâm sàng sau tinh nhân tạo (Bảng 5). Kết quả này tương tự với nghiên IUI (Bảng 5). cứu của Luco SM và cs năm 2014 [31]. Các báo cáo Bên cạnh tác động của yếu tố tinh trùng, các yếu tố khác lại ghi nhận rằng tổng số tinh trùng di động và khác như tuổi mẹ, BMI, phương pháp kích thích buồng số lượng tinh trùng di động được chuyển vào buồng tử trứng, độ dày nội mạc tử cung, số lượng nang noãn cung là những yếu tố có thể làm thay đổi đáng kể tỷ lệ trưởng thành có thể ảnh hưởng đến kết quả mang thai mang thai [8,9],[11]. [2],[10],[35]. Tương tự, chúng tôi nhận thấy tỷ lệ mang Phân tích tinh dịch là một xét nghiệm cơ bản, được thai ở nhóm có độ dày nội mạc ≥ 8 mm cao hơn có ý chuẩn hóa và áp dụng trên toàn thế giới như là xét nghĩa so với nhóm NMTC 0,05). Theo năng tham gia của các hiện tượng: (1) sự hòa màng nhiều nghiên cứu, tuổi mẹ cũng là một yếu tố tiên lượng trong phản ứng cực đầu; (2) sự thu nhận các protein bề cho sự thành công của phương pháp [2],[30]. Ngược mặt tinh trùng cần thiết cho sự liên kết và xâm nhập qua lại, chúng tôi không tìm thấy mối liên quan của tuổi mẹ màng Zona; (3) sự hòa nhập giao tử và hợp nhất tinh và BMI đến kết quả mang thai sau thụ tinh nhân tạo trùng vào noãn [33]. Do vậy, mặc dù đa số các nghiên (p>0,05, bảng 5). cứu không chỉ ra được tác động của HCCH nói chung lên phân tích tinh dịch và chất lượng tinh trùng sau lọc 5. KẾT LUẬN rửa, nghiên cứu lại tìm thấy tác động tiêu cực của HCCH Tỷ lệ thành công của phương pháp thụ tinh nhân lên kết quả thụ tinh nhân tạo. Chúng tôi cho rằng, HCCH tạo ở nhóm không mắc HCCH cao hơn có ý nghĩa so đặc trưng bởi đề kháng insulin và tăng glucose máu đói với nhóm mắc HCCH. Rối loạn tăng Glucose máu đói ở là hai cơ chế quan trọng trong quá trình hình thành ROS người chồng có thể làm giảm tỷ lệ thành công sau điều thông qua chuyển hóa sorbitol, hexosamine, sản xuất trị thụ tinh nhân tạo. Bên cạnh yếu tố người chồng, độ α-ketoaldehyde, kích hoạt PKC, glycation và phosphoryl dày niêm mạc tử cung người vợ có mối liên quan đáng hóa oxy hóa [34]. Khi nồng độ ROS tăng cao và nồng độ kể đến sự thành công của phương pháp. các chất chống oxy hóa trong huyết tương giảm có thể làm tăng tổn thương DNA tinh trùng, dẫn đến làm giảm TÀI LIỆU THAM KHẢO khả năng thụ tinh của tinh trùng [17]. Bên cạnh đó, nồng 1. Ombelet W, Cooke I, Dyer S, Serour G, et al. Infertility độ Glucose trong máu bất thường có thể gây suy giảm and the provision of infertility medical services in chức năng nhiều cơ quan, bao gồm cả rối loạn cương developing countries. Hum Reprod Update 2008: 14 (6): dương và xuất tinh [26], ảnh hưởng tiêu cực đến chất 605-621. lượng tinh trùng mà cụ thể là thể tích, mật độ và độ di 2. Starosta A, Gordon CE, Hornstein MD. Predictive động của tinh trùng[16],[24]. Những lý luận trên có thể factors for intrauterine insemination outcomes: a lý giải cho kết quả của nghiên cứu. Thêm vào đó, dữ liệu review. Fertil Res Pract. 2020;6(1):23. báo cáo trên thế giới và tại Việt Nam về ảnh hưởng của 3. Cao Ngọc Thành, Lê Minh Tâm. Bơm tinh trùng vào HCCH ở nam giới các cặp vợ chồng hiếm muộn đến kết buồng tử cung. Nội tiết phụ khoa và Y học sinh sản. NXB quả thụ tinh nhân tạo vẫn còn hạn chế, do vậy,cần có Đại học Huế. 2017; 261-266. 54 Lê Thị Thuận Mỹ và cs. Tạp chí Phụ sản 2021; 19(3):48-56. doi:10.46755/vjog.2021.3.1252

4. Marschalek J, Egarter C, et al. Pregnancy rates 17. Beigi Harchegani A, Rahmani H, et al. Hyperviscous after slow-release insemination (SRI) and standard Semen Causes Poor Sperm Quality and Male Infertility bolus intrauterine insemination (IUI). Sci Rep. through Induction of Oxidative Stress.Curr Urol. 2019: 2020;10(1):7719. 13 (1): 1-6. 5. Huỳnh Vưu Khánh Linh, Vương Thị Ngọc Lan, Võ Minh 18. Ricci E, Al Beitawi S, et al. Semen quality and Tuấn. Khảo sát các yếu tố liên quan đến tỷ lệ thành alcohol intake: a systematic review and meta-analysis. công của phương pháp bơm tinh trùng vào buồng tử Reproductive biomedicine online. 2017: 34(1): 38-47. cung tại bệnh viện phụ sản thành phố Cần Thơ. Nghiên 19. Eisenberg ML, Kim S, et al. The relationship between cứu y học, 2018; 22 (1):14 – 20. male BMI and waist circumference on semen quality: data 6. Nguyễn Thị Liên Thi, Nguyễn Thị Mai, Hồ Mạnh Tường. from the LIFE study. Hum Reprod. 2014;29(2):193-200. Ảnh hưởng của thời gian chờ lọc rửa tinh trùng và thời 20. Trần Văn Huy, Lê Văn Chi, Hoàng Bùi BẢo, Nguyễn gian cấy sau lọc rửa đến tỷ lệ thai lâm sàng của bơm Anh Vũ. Hội chứng chuyển hóa. Giáo trình đại học bệnh tinh trùng vào buồng tử cung (IUI). Tạp chí phụ sản. học nội khoa. NXB Đại học Huế. 2019; 840-851. 2014; 12 (4): 44-47. 21. Grundy SM, Cleeman JI, Daniels SR, et al. Diagnosis 7. Mohammadi F, Mehdinia Z, Ghasemi S, Zolfaghari and management of the metabolic syndrome: an Z, et al. Relationship between sperm parameters and American Heart Association/National Heart, Lung, clinical outcomes of Intra Uterine Insemination (IUI). and Blood Institute Scientific Statement. Circulation. Caspian J Intern Med. 2021;12(1):70-76.  2005;112(17):2735-52. 8. Yousefi B, Azargon A. Predictive factors of intrauterine 22. Martins AD, Majzoub A, Agawal A. Metabolic insemination success of women with infertility over 10 Syndrome and Male Fertility. World J Mens Health. years. J Pak Med Assoc. 2011;61(2):165-8. 2019;37(2):113-127.  9. Nikbakht R, Saharkhiz N. The influence of sperm 23. Ehala-Aleksejev K, Punab M. The effect of metabolic morphology, total motile sperm count of semen and the syndrome on male reproductive health: A cross-sectional number of motile sperm inseminated in sperm samples study in a group of fertile men and male partners of on the success of intrauterine insemination. Int J Fertil infertile couples. PLoS One. 2018;13(3):e0194395. Steril. 2011;5(3):168-73. 24. Kumar S, et al. Association of Male Infertility to 10. Dinelli L, Courbière B, Achard V, et al. Prognosis factors metabolic syndrome and other related disorders. of pregnancy after intrauterine insemination with the Journal of Integrative Nephrology and Andrology. husband’s sperm. Fertil Steril. 2014;101(4):994-1000. 2015;2(4):107-116. 11. Cao S, Zhao C, Zhang J, et al. A minimum 25. Leisegang K, Henkel R, Agarwal A. Obesity and number of motile spermatozoa are required for metabolic syndrome associated with systemic successful fertilisation through artificial intrauterine inflammation and the impact on the male reproductive insemination with husband’s spermatozoa. Andrologia. system. Am J Reprod Immunol. 2019;82(5):e13178.  2014;46(5):529-34. 26. Zhao L, Pang A. Effects of Metabolic Syndrome 12. Lê Minh Tâm, Trần Thị Như Quỳnh, Nguyễn Thị Hiệp on Semen Quality and Circulating Sex Hormones: A Tuyết. Có mối liên quan giữa hội chứng chuyển hóa và sức Systematic Review and Meta-Analysis. Front Endocrinol bền tinh trùng. Tạp chí phụ sản. 2020; 18 (1): 38 - 44. (Lausanne). 2020;11:428.  13. Le MT, Nguyen DN, Le DD, Tran NQT. Impact of 27. Bahadur G, Homburg R, Bosmans JE,et body mass index and metabolic syndrome on sperm al.   Observational retrospective study of UK national DNA fragmentation in males from infertile couples: A success, risks and costs for 319,105 IVF/ICSI and 30,669 cross-sectional study from Vietnam. Metabol Open. IUI treatment cycles. BMJ Open. 2020;10(3):e034566. 2020;7:100054.  28. World health organization. WHO Laboratory manual 14. Le MT, Tran NQT, Nguyen ND, Nguyen QHV. The for the examination and processing of human semen. Prevalence and Components of Metabolic Syndrome in World Health Organization, Geneva, Switzerland. 2010. Men from Infertile Couples and Its Relation on Semen 29. Rochlani Y, Pothineni N V, Kovelamudi S, Mehta J Analysis. Diabetes Metab Syndr Obes. 2021;14:1453- L. Metabolic syndrome: pathophysiology, management, 1463.  and modulation by natural compounds. Ther Adv 15. Lê Minh Tâm, Nguyễn Đắc Nguyên. Vai trò của stress Cardiovasc Dis. 2017 Aug;11(8):215-225. oxy hóa với phân mảnh của DNA tinh trùng và cập nhật 30. Sicchieri F, Silva AB, Silva ACJSRE,et al. Prognostic các giải pháp can thiệp. Sản phụ khoa- từ bằng chứng factors in intrauterine insemination cycles. JBRA Assist đến thực hành. Số đặc biệt Tạp chí Phụ Sản (EBM9). Reprod. 2018;22(1):2-7. 2019; 9:147-162. 31. Luco SM, Agbo C, Behr B, Dahan MH. The evaluation 16. Trần Thị Như Quỳnh. Nghiên cứu rối loạn chuyển of pre and post processing semen analysis parameters hóa ở nam giới và mối liên quan với chất lượng tinh at the time of intrauterine insemination in couples trùng ở các trường hợp vô sinh. Luận văn tốt nghiệp diagnosed with male factor infertility and pregnancy Thạc sĩ chuyên ngành sản phụ khoa. Trường Đại học Y rates based on stimulation agent. Eur J Obstet Gynecol Dược Huế. 2020. Reprod Biol. 2014;179:159-62. Lê Thị Thuận Mỹ và cs. Tạp chí Phụ sản 2021; 19(3):48-56. doi:10.46755/vjog.2021.3.1252 55

32. Bungum M, Humaidan P, Axmon A,et al. Sperm DNA integrity assessment in prediction of assisted reproduction technology outcome. Hum Reprod. 2007;22(1):174-9.  33. Cao Ngọc Thành, Lê Minh Tâm. Sự thụ tinh và phát triển của phôi trước làm tổ. Nội tiết phụ khoa và Y học sinh sản. NXB Đại học Huế. 2017; 225-237. 34. Robertson R P. Chronic oxidative stress as a central mechanism for glucose toxicity in pancreatic islet beta cells in diabetes. J Biol Chem. 2019:279 (41): 42351- 42354. 35. Ghaffari F, Sadatmahalleh SJ, et al. Evaluating The Effective Factors in Pregnancy after Intrauterine Insemination: A Retrospective Study.  Int J Fertil Steril. 2015;9(3):300-308.  56 Lê Thị Thuận Mỹ và cs. Tạp chí Phụ sản 2021; 19(3):48-56. doi:10.46755/vjog.2021.3.1252

Mạng Y Tế
Nguồn: https://tailieu.vn/doc/nghien-cuu-anh-huong-hoi-chung-chuyen-hoa-o-nam-gioi-cap-vo-chong-vo-sinh-va-ket-qua-thu-tinh-nhan-t-2519328.html
Tải ứng dụng Mạng Y Tế trên CH PLAY