MangYTe

Tài liệu y khoa

Tài liệu đào tạo Người đỡ đẻ có kỹ năng - Bộ Y tế

Tài liệu đào tạo Người đỡ đẻ có kỹ năng - Bộ Y tế
  • Mã tin: 1582
  • Ngày đăng: 05/02/2023
  • Gian hàng: mangyte  
  • Khu vực: Hà nội
  • Giá: Liên hệ
Tài liệu đào tạo Người đỡ đẻ có kỹ năng được cấu trúc với 3 chủ đề như sau: Giáo dục, tư vấn chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ sơ sinh; Theo dõi, chăm sóc bà mẹ, trẻ sơ sinh bình thường và bất thường; Các quy trình/thủ thuật trong chăm sóc bà mẹ thời kỳ thai nghén, chuyển dạ đẻ, sau đẻ và chăm sóc sơ sinh.

Nội dung Text: Tài liệu đào tạo Người đỡ đẻ có kỹ năng - Bộ Y tế

BỘ Y TẾ VỤ SỨC KHỎE BÀ MẸ ­ TRẺ EM  TÀI LIỆU ĐÀO TẠO NGƯỜI ĐỠ ĐẺ CÓ KỸ NĂNG   (Tài liệu dành cho học viên) i

Hà Nội, 2014 ii

MỤC LỤC  MỤC LỤC                                                                                                                      ..................................................................................................................     i  DANH SÁCH CÁN BỘ THAM GIA XÂY DỰNG TÀI LIỆU                                      ..................................      v  LỜI GIỚI THIỆU                                                                                                       ...................................................................................................       vii  HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG TÀI LIỆU                                                                          .....................................................................       ix  CHỦ ĐỀ I                                                                                                                      ..................................................................................................................      1  GIÁO DỤC, TƯ VẤN CHĂM SÓC SỨC KHỎE                                                         ....................................................      1  BÀ MẸ VÀ TRẺ SƠ SINH                                                                                           .......................................................................................      1  BÀI 1. GIAO TIẾP, TƯ VẤN TRONG CHĂM SÓC SỨC KHỎE SINH SẢN              ..........      3  BÀI 2. GIÁO DỤC NGƯỜI PHỤ NỮ VÀ GIA ĐÌNH HỌ VỀ                                   ..............................      14  DỰ PHÒNG BỆNH NHIỄM TRÙNG ĐƯỜNG SINH SẢN VÀ                                ...........................      14  BỆNH LÂY TRUYỀN QUA ĐƯỜNG TÌNH DỤC, BAO GỒM CẢ HIV                  ..............       14 BÀI 3. GIÁO DỤC BÀ MẸ  VÀ GIA ĐÌNH VỀ  VIỆC CHĂM SÓC KHI MANG    THAI, SINH ĐẺ VÀ SAU ĐẺ                                                                                     .................................................................................       20  BÀI 4. HƯỚNG DẪN NUÔI CON BẰNG SỮA MẸ                                                  ..............................................       31  CHỦ ĐỀ II                                                                                                                   ...............................................................................................................       43  THEO DÕI, CHĂM SÓC BÀ MẸ, TRẺ SƠ SINH                                                      ..................................................       43  BÌNH THƯỜNG VÀ BẤT THƯỜNG                                                                       ...................................................................       43 BÀI 5. PHÁT HIỆN, XỬ TRÍ BỆNH/CÁC YẾU TỐ NGUY CƠ/CÁC ĐIỀU KIỆN    BẤT LỢI CHO BÀ MẸ TRONG THỜI KỲ THAI NGHÉN                                       ...................................       45  BÀI 6. PHÁT HIỆN, XỬ TRÍ SẢN GIẬT                                                                    ................................................................       54  BÀI 7. XÁC ĐỊNH BẮT ĐẦU CHUYỂN DẠ                                                              ..........................................................       62  BÀI 8. XÁC ĐỊNH VÀ XỬ TRÍ CHUYỂN DẠ ĐÌNH TRỆ                                        ....................................       70  BÀI 9. PHÁT HIỆN VÀ XỬ TRÍ CHẢY MÁU SAU ĐẺ                                            ........................................       75  BÀI 10. THEO DÕI, CHĂM SÓC BÀ MẸ VÀ TRẺ SƠ SINH                                   ..............................       81  THỜI KỲ SAU ĐẺ                                                                                                      ..................................................................................................       81  BÀI 11. HỖ TRỢ NHỮNG NGƯỜI ĐỠ ĐẺ KHÔNG CÓ KỸ NĂNG                      ..................       93   LIÊN QUAN ĐẾN BÀ MẸ VÀ TRẺ SƠ SINH                                                          ......................................................       98  CHỦ ĐỀ III                                                                                                                ............................................................................................................       107  CÁC QUY TRÌNH THỦ THUẬT                                                                              ..........................................................................       107  TRONG CHĂM SÓC BÀ MẸ                                                                                 ..............................................................................         107  THỜI KỲ THAI NGHÉN, CHUYỂN DẠ ĐẺ, SAU ĐẺ                                            ........................................       107  VÀ CHĂM SÓC SƠ SINH                                                                                        ....................................................................................       107  BÀI 13. KHÁM THAI                                                                                                ............................................................................................       109  BÀI 14. KHÁM, THEO DÕI, CHĂM SÓC BÀ MẸ VÀ THAI NHI                           ......................       115  TRONG CHUYỂN DẠ                                                                                              ..........................................................................................       115  BÀI 15. THEO DÕI CHUYỂN DẠ BẰNG BIỂU ĐỒ CHUYỂN DẠ                        ....................       124 i

BÀI 16.  CHĂM SÓC THIẾT YẾU BÀ MẸ VÀ TRẺ SƠ SINH TRONG VÀ NGAY   SAU ĐẺ                                                                                                                     .................................................................................................................       128  BÀI 17. CÁC THỦ THUẬT XỬ TRÍ CHẢY MÁU SAU ĐẺ                                    ................................       145 BÀI 18. CHĂM SÓC THIẾT YẾU BÀ MẸ VÀ TRẺ SƠ SINH TRONG VÀ NGAY   SAU ĐẺ KHI TRẺ KHÔNG THỞ ĐƯỢC                                                               ..........................................................      151  (HỒI SỨC SƠ SINH)                                                                                                ............................................................................................       151  Phụ lục 1:                                                                                                                  ..............................................................................................................      157  KỸ NĂNG CƠ BẢN CỦA NGƯỜI ĐỠ ĐẺ                                                            ........................................................      157  Phụ lục 2                                                                                                                   ...............................................................................................................       165  BIỂU ĐỒ CHUYỂN DẠ THEO TÌNH HUỐNG                                                       ...................................................       165 ii

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT BMTE Bà mẹ trẻ em BLTQĐTD Bệnh lây truyền qua đường tình dục CBYT Cán bộ y tế CCSK Cấp cứu sản khoa FIGO Liên đoàn Sản phụ khoa quốc tế (International  Federation of Gynecology and Obstetrics) GV Giảng viên ICM Hiệp hội Hộ sinh quốc tế (International Confederation  of Midwives) KHHGĐ Kế hoạch hóa gia đình MDG5 Mục   tiêu   thiên   niên   kỷ   5(Millennium   Development  Goals) NĐĐCKN Người đỡ đẻ có kỹ năng NTĐSS Nhiễm trùng đường sinh sản SKSS Sức khỏe sinh sản TV Tư vấn WHO Tổ chức Y tế thế giới (World Health Organization) iii

iv

DANH SÁCH CÁN BỘ THAM GIA XÂY DỰNG TÀI LIỆU Chủ biên: PGS. Ts. Nguyễn Viết Tiến Thứ trưởng Bộ Y tế Ban biên soạn: Ts Phan Trung Hòa Bệnh viện Từ Dũ PGS. Ts. Lưu Thị Hồng Vụ trưởng Vụ Sức khỏe Bà mẹ ­ Trẻ em Bộ Y tế Ts Nguyễn Duy Khê Nguyên Vụ  trưởng Vụ  Sức khỏe Bà mẹ  ­ Trẻ  em Bộ Y tế Ths Bùi Thị Phương Giảng viên trường Cao đẳng Y tế Hà Nội Ts Vũ Văn Tâm Phó Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Hải Phòng Ths Phan Thị Kim Thủy Chuyên viên chính  Cục Khoa học Công nghệ và Đào tạo Bộ Y tế Nhóm thư ký: Cn Hoàng Thị Vân Anh Ban Quản lý dự án VNM8P02 Cn Nguyễn Thị Kim Cúc Ban Quản lý dự án VNM8P02 Ths Nghiêm Thị Xuân Hạnh Chuyên viên Vụ Sức khỏe Bà mẹ ­ Trẻ em Bộ Y tế Ths Đinh Anh Tuấn Chuyên viên chính Vụ Sức khỏe Bà mẹ ­ Trẻ em Bộ Y tế Bs Hoàng Anh Tuấn Chuyên viên Vụ Sức khỏe Bà mẹ ­ Trẻ em Bộ Y tế v

vi

LỜI GIỚI THIỆU Một trong các chỉ  số  đánh giá thực hiện Mục tiêu thiên niên kỷ  5 là tỉ  lệ  các cuộc đẻ  do người đỡ  đẻ  có kỹ  năng (NĐĐCKN) hỗ  trợ. Tỉ  lệ  này rất khác  biệt giữa các quốc gia thành viên khối ASEAN. Một trong lý do chính là chưa có   sự thống nhất về định nghĩa NĐĐCKN, thiếu hệ thống đào tạo với các đầu ra là  các kỹ năng cần có của NĐĐCKN. Một số nghiên cứu và đánh giá nhu cầu quốc  gia cho thấy phần lớn người làm công việc đỡ đẻ hiện nay không đạt đầy đủ các  tiêu chuẩn của NĐĐCKN theo các khuyến cáo quốc tế, để  đảm bảo cho một  cuộc đẻ được an toàn.  Người đỡ đẻ có kỹ năng được định nghĩa “là cán bộ y tế được thẩm định  chất lượng, ví dụ như nữ hộ sinh, bác sĩ hoặc điều dưỡng, được đào tạo có kiến   thức và kỹ năng cơ bản để có thể chăm sóc thai nghén, đỡ  đẻ  thường, chăm sóc   sau đẻ, phát hiện và tiến hành xử trí ban đầu, chuyển tuyến khi có tai biến sản   khoa” .  Căn cứ  “Hướng dẫn cơ bản về đào tạo và công nhận Người đỡ  đẻ  có kỹ  năng khu vực ASEAN”, Bộ Y tế đã có ban hành tiêu chuẩn “Kỹ năng cơ bản của   Người đỡ  đẻ” kèm theo Quyết định số  3982/QĐ­BYT ngày 03/10/2014; Căn cứ  khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới về “Chăm sóc thiết yếu bà mẹ  và trẻ  sơ  sinh trong và ngay sau đẻ” Bộ Y tế đã ban hành Hướng dẫn về “Chăm sóc thiết  yếu   bà   mẹ   và   trẻ   sơ   sinh   trong   và   ngay   sau   đẻ”   kèm   theo   Quyết   định   số  4673/QĐ­BYT ngày 10/11/2014. Trên cơ  sở  các Quyết  định nói trên, Vụ  Sức   khỏe Bà mẹ ­ Trẻ em đã xây dựng chương trình đào tạo và công nhận “Người đỡ  đẻ có kỹ năng” cho những người đã có bằng tốt nghiệp y khoa, là nhân viên y tế  đang làm công tác sản khoa tại tuyến y tế  cơ  sở  có nhu cầu được công nhận  “Người đỡ  đẻ  có kỹ  năng”. Việc đào tạo và công nhận “Người đỡ  đẻ  có kỹ  năng” sẽ  nâng cao năng lực cung cấp dịch vụ  chăm sóc sức khỏe bà mẹ  và trẻ  em, nâng cao chất lượng sức khỏe bà mẹ, trẻ em nói riêng và sức khỏe nhân dân   nói chung.  VỤ SỨC KHỎE BÀ MẸ ­ TRẺ EM vii

viii

HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG TÀI LIỆU  Tài liệu dành cho học viên đáp  ứng dạy học Chương trình đào tạo liên tục  “Người   đỡ   đẻ   có   kỹ   năng”  được   xây   dựng   theo   quy   định   của   Thông   tư  22/2013/TT­BYT ngày 09/8/2013 của Bộ  Y tế  về  việc hướng dẫn công tác đào  tạo liên tục đối với cán bộ y tế.  Chương trình đào tạo “Người đỡ  đẻ  có kỹ  năng” được thiết kế  linh hoạt,  đáp  ứng nhu cầu đào tạo cho nhiều đối tượng khác nhau, với thời gian đào tạo  khác nhau nhưng để đạt được mục tiêu giống nhau và các chuẩn mực như nhau.   Với mục tiêu đó, việc dạy học trong chương trình đào tạo này sẽ giống nhau cho  cả  3 nhóm đối tượng học viên, nhưng thời gian khác nhau. Vì vậy, tài liệu dành  cho học viên được biên soạn dành cho cả  3 nhóm đối tượng đào tạo và những  người không tham gia đào tạo nhưng có nhu cầu tự hoàn thiện để tham gia đánh   giá lấy chứng nhận “Người đỡ đẻ có kỹ năng”. Mục tiêu của khóa đào tạo “Người đỡ  đẻ có kỹ năng” là hoàn thiện các kỹ  năng cho người làm công tác chăm sóc sản khoa thiết yếu tại tuyến cơ  sở. Vì   vậy, tài liệu dành cho học viên được biên soạn giúp cho người dạy định hướng  cho người học và người học tự  nghiên cứu kiến thức/ quy trình thực hành để  hoàn thiện các kỹ năng trong khóa đào tạo. Tài liệu cung cấp các nội dung cơ bản  và cập nhật để  người học nghiên cứu trước khi học, xác định những nội dung   còn thiếu hụt để  khi học có thể  trao đổi với giảng viên, học viên khác và hoàn   thiện trong khóa học. Đồng thời, sau khóa đào tạo, học viên sử  dụng tài liệu để  duy trì tính bền vững của các kỹ  năng hoặc hỗ  trợ  cho nhân viên y tế  mới/ học  sinh, sinh viên thực hành nghề nghiệp. Tương ứng với chương trình đào tạo, tài liệu học viên được cấu trúc với 3   chủ đề như sau: Chủ đề I: Giáo dục, tư vấn chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ sơ sinh. Chủ đề  này giúp người học hoàn thiện các kỹ năng:  ­ Giao tiếp hiệu quả  với bà mẹ  trong quản lý thai nghén, trong sinh đẻ  và  sau đẻ. ­ Hỗ trợ bà mẹ và gia đình lập kế hoạch cho cuộc đẻ. ­ Giáo dục bà mẹ và gia đình về việc tự chăm sóc khi mang thai, sinh đẻ và   sau đẻ. ­ Hướng dẫn bà mẹ nuôi con bằng sữa mẹ ­ Tư vấn về Kế hoạch hóa gia đình sau đẻ. ­ Giáo dục người phụ  nữ  và gia đình họ  về  dự  phòng bệnh lây truyền qua  đường tình dục, bao gồm cả HIV. Chủ đề II: Theo dõi, chăm sóc bà mẹ, trẻ sơ sinh bình thường và bất thường Chủ đề này giúp người học hoàn thiện các kỹ năng sau: ­ Phát hiện, xử trí bệnh/ các yếu tố nguy cơ/ các điều kiện bất lợi cho bà  mẹ trong thời kỳ thai nghén. ix

­ Phát hiện, xử trí sản giật. ­ Xác định bắt đầu chuyển dạ. ­ Xác định và xử trí chuyển dạ đình trệ. ­ Phát hiện và xử trí chảy máu sau đẻ. ­ Theo dõi, chăm sóc bà mẹ và trẻ sơ sinh thời kỳ sau đẻ. ­ Phát hiện bất thường của bà mẹ và trẻ sơ sinh trong thời kỳ sau đẻ. Chủ đề III: Các quy trình/thủ thuật trong chăm sóc bà mẹ thời kỳ thai nghén,   chuyển dạ đẻ, sau đẻ và chăm sóc sơ sinh. Chủ đề này giúp người học hoàn thiện các kỹ năng sau: ­ Khám thai ­ Khám âm đạo đảm bảo an toàn cho bà mẹ và người đỡ đẻ. ­ Theo dõi, chăm sóc bà mẹ và thai nhi trong chuyển dạ. ­ Ghi chép tình trạng bà mẹ và thai nhi trên biểu đồ chuyển dạ. ­ Chăm sóc thiết yếu bà mẹ và trẻ sơ sinh trong và ngay sau đẻ đối với trẻ  sơ sinh ngay sau đẻ thở được và không thở được. ­ Chăm sóc thiết yếu bà mẹ và trẻ sơ sinh trong và ngay sau đẻ đối với trẻ  sơ sinh ngay sau đẻ không thở được (Hồi sức sơ sinh). ­ Các thủ thuật xử trí chảy máu sau đẻ. ­   Cuối mỗi bài học là phần tự lượng giá. Nội dung Tự lượng giá có hình thức  phù hợp với từng chủ đề dạy học, được thiết kế mang tính thực tế. Vì vậy, Tự  lượng giá trong tài liệu này không có đáp án. Khi sử dụng Tự lượng giá trong tài  liệu, học viên sẽ đối chiếu với tài liệu để tự xác định thiếu hụt của bản thân và   hoàn thiện trong và sau khóa đào tạo. Tài liệu này được biên soạn trên cơ sở các quy định và tài liệu của Bộ Y tế  đã ban hành. Đồng thời, các tài liệu này cũng là tài liệu để giảng viên và học viên  có thể tham khảo trong quá trình dạy học và hành nghề, nhằm hoàn thiện các kỹ  năng cơ bản trong chăm sóc sản khoa thiết yếu tại các tuyến y tế. Các tài liệu đó  là: ­ Hướng dẫn quốc gia về các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản ­ Bộ Y tế  2009 ­ Tài liệu đào tạo Hướng dẫn quốc gia về các dịch vụ  chăm sóc sức khỏe   sinh sản ­ Bộ Y tế 2009 ­ Tài liệu đào tạo Hộ sinh trung cấp ­ Bộ Y tế 2005 ­ Tài liệu đào tạo Hộ  sinh ­ Bộ Y tế 2010. Ban hành kèm theo công văn số  683/BYT­K2ĐT ngày 16/2/2012. Đăng tải trên trang thông tin điện tử  của   Cục Khoa học công nghệ và Đào tạo, Bộ Y tế: www.asttmoh.com.vn ­ Sản phụ khoa ­ Bộ Y tế 2009 Tài liệu này biên soạn dành cho cả  giảng viên và học viên sử  dụng trước,   trong và sau khóa đào tạo. Vì vậy, toàn thể giảng viên và học viên cần nghiên cứu   cuốn "Tài liệu dành cho học viên" đồng thời với chương trình đào tạo và kế hoạch   x

dạy học, để chuẩn bị bài chu đáo, đạt hiệu quả cao trong quá trình học tập và tham  gia đánh giá cuối khóa đào tạo. VỤ SỨC KHỎE BÀ MẸ ­ TRẺ EM xi

CHỦ ĐỀ I GIÁO DỤC, TƯ VẤN CHĂM SÓC SỨC KHỎE  BÀ MẸ VÀ TRẺ SƠ SINH 1

2

BÀI 1. GIAO TIẾP, TƯ VẤN TRONG CHĂM SÓC SỨC KHỎE SINH  SẢN Mục tiêu bài học. Sau khi học xong bài này, người học thực hiện được: 1. Trình bày được 10 quyền của khách hàng mà người cung cấp dịch vụ phải tôn  trọng. 2. Kể đầy đủ 4 phẩm chất cần có của người làm tư vấn. 3. Trình bày được 7 kỹ năng tư vấn. 4. Nói được 4 điều nên làm và 4 điều nên tránh trong khi tư vấn. 5. Thực hiện đúng 6 bước trong tư vấn về chăm sóc sức khỏe sinh sản, đảm bảo   tính riêng tư, tôn trọng văn hóa, tập quán của địa phương.  Tư vấn là một dạng truyền thông (giao tiếp hai chiều) trực tiếp giữa người   làm tư vấn với cá nhân người phụ nữ hay cặp vợ chồng là khách hàng về những  vấn đề riêng tư (thậm chí bí mật không thể chia sẻ với người khác) theo yêu cầu   của họ trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe sinh sản. 1. Vai trò của tư vấn Giúp khách hàng có kiến thức và kỹ  năng thực hành tự  chăm sóc sức khỏe   nói chung và lĩnh vực chăm sóc sức khỏe sinh sản nói riêng, phù hợp với trạng  thái của riêng mình trong từng giai đoạn của cuộc đời. 2. Quyền của khách hàng trong các dịch vụ chăm sóc SKSS Khách hàng là những người có nhu cầu đến với các dịch vụ chăm sóc SKSS  để  tư  vấn hoặc sử  dụng các dịch vụ  như: KHHGĐ, khám thai, sinh đẻ, khám   bệnh hay điều trị các tình trạng nhiễm trùng đường sinh dục/ BLTQĐTD. Khách  hàng có 10 quyền phải được người cung cấp dịch vụ tôn trọng là: 2.1. Quyền được thông tin ­ Khách hàng phải được biết các loại dịch vụ SKSS mà cơ sở có sẵn;  ­ Khách hàng phải được chỉ dẫn cụ thể để đến được nơi đáp ứng đúng nhu cầu  của họ: địa điểm, người cung cấp dịch vụ, giá dịch vụ... 2.2. Quyền được tiếp cận dịch vụ ­ Khách hàng được tiếp cận với cơ sở cung cấp dịch vụ thuận tiện nhất. ­ Được đón tiếp niềm nở, tận tình, chỉ dẫn và phục vụ chu đáo. 2.3. Quyền được tự do lựa chọn và từ chối dịch vụ khi không muốn Người cung cấp dịch vụ  phải giúp đỡ  khách hàng để  họ  tự  lựa chọn một   phương pháp chăm sóc thích hợp nhất, không được áp đặt họ một biện pháp nào  đó cơ  sở  mình có sẵn hoặc bản thân người cung cấp dịch vụ  cho là tốt. Khi  3

khách hàng không muốn thực hiện dịch vụ nữa thì dù bất cứ  lý do gì cũng phải   giúp họ ngừng dịch vụ và giúp họ tìm một dịch vụ khác thích hợp hơn. 4

2.4. Quyền được thụ hưởng dịch vụ an toàn ở mức cao nhất Mọi thao tác, thủ thuật thực hiện trên khách hàng phải thực hiện theo đúng   quy trình, chuẩn mực hướng dẫn về nội dung chăm sóc để hạn chế tác hại và tai  biến; ví dụ các quy định về khống chế nhiễm khuẩn, các bước quy định về thăm  khám, chăm sóc, theo dõi hay điều trị... 2.5. Quyền được tuyệt đối bí mật ­ Người cung cấp dịch vụ phải tôn trọng và giữ  kín như  không để  lộ  tên, địa   chỉ  khách hàng đã đến tư  vấn hay thực hiện dịch vụ, không để  lọt ra ngoài   những giấy tờ ghi chép về khách hàng. ­ Không đem chuyện của khách hàng kể  cho người khác ngay cả  với người  trong gia đình họ dù với lý do để giáo dục hay canh chừng. ­ Không ép buộc khách hàng phải nói ra những bí mật mà họ muốn giấu. 2.6. Quyền được tế nhị, kín đáo ­ Cơ  sở  chăm sóc phục vụ  khách hàng, kể  cả  nơi tư  vấn phải đảm bảo sạch   sẽ, kín đáo, không để người ngoài nhìn thấy, nghe thấy nội dung cuộc tư vấn,   đặc biệt là các cuộc tư  vấn có những tình tiết rất riêng tư  và khách hàng   muốn được hoàn toàn bí mật hoặc khi cần quan sát hoặc khám các bộ  phận   kín đáo trên cơ thể của khách hàng.  ­ Nếu muốn lấy trường hợp của khách hàng là một nhân chứng để thuyết phục   các khách hàng khác, người cung cấp dịch vụ phải xin phép và chỉ sử dụng khi  được sự đồng ý của người đó.  ­ Khi trao đổi trong tư vấn với khách hàng khác, không được nói ra tên thật và   địa chỉ của người đã cho phép làm nhân chứng đó. 2.7. Quyền được tôn trọng ­ Trong giao tiếp, ng ười cung c ấp d ịch v ụ  c ần tôn trọng khách hàng, quan  tâm, đồng cảm với những nỗi lo âu, đau đớn của khách hàng; có lời lẽ, thái  độ, cử chỉ thích hợp.  ­ Trong cách  ứng xử, không được phân biệt tuổi tác (dù khách hàng còn là vị  thành niên), chức vị, nam n ữ, giàu nghèo hoặc có thân quen với mình hay  không. 2.8. Quyền được thoải mái khi tiếp nhận dịch vụ ­ Không để  khách hàng phải chờ  đợi, thực hiện thứ  tự  trước sau một cách   nghiêm túc. ­ Không để  khách hàng phải chờ đợi vì sự vắng mặt của người cung cấp dịch  vụ hoặc do đang làm việc riêng hay đang nói chuyện riêng.  ­ Cơ  sở  cần có nơi ngồi nghỉ  chờ  đợi thoải mái, mát mẻ, được trang trí đẹp   mắt phù hợp với phong tục, văn hoá từng vùng; có sách báo, tranh ảnh, khẩu   hiệu thích hợp.  ­ Nơi tư  vấn, khám bệnh hay chờ  đợi cũng phải có phòng vệ  sinh sạch sẽ,   không có mùi hôi hám khó chịu.  5

­ Khi làm tư  vấn hay truyền thông hoặc giải thích cho khách hàng cần tìm lời   lẽ  dễ  hiểu, không dùng từ  chuyên môn. Cách nói phải ngắn, gọn nhưng vui   vẻ để khách hàng thoải mái, dễ tiếp thu. 2.9. Quyền được tiếp tục nhận dịch vụ ­ Khi khách hàng muốn thay thế một dịch vụ này bằng một dịch vụ  khác hoặc   muốn được theo dõi ở một cơ sở dịch vụ khác thì nguyện vọng đó phải được  người cung cấp dịch vụ thực hiện, tạo điều kiện thuận lợi cho họ, vui vẻ giới   thiệu họ đến cơ sở họ mong muốn.  ­ Khách hàng cũng cần được nhắc nhở  về thời hạn cần đến thăm khám lại để  theo dõi và tư vấn thêm. ­ Người cung cấp dịch vụ  cũng phải luôn luôn cho khách hàng biết họ  có thể  quay trở lại bất cứ lúc nào họ mong muốn và sẽ được đón tiếp nhiệt tình.  2.10. Quyền được tỏ bày ý kiến ­ Khách hàng có quyền được nhận xét, góp ý kiến phê bình cơ  sở  và người  cung cấp dịch vụ. Người cung cấp/ cơ sở cung cấp dịch vụ c ần cảm  ơn, ti ếp   thu để  rút kinh nghiệm cho công tác phục vụ  khách hàng mỗi ngày một tốt   hơn.  ­ Việc lấy ý kiến xây dựng của khách hàng nên làm trực tiếp, thường xuyên và  nghiêm túc qua phỏng vấn. 3. Mục đích của tư vấn về chăm sóc SKSS Tư  vấn nhằm mục đích giúp cho khách hàng có thêm nhận thức mới đúng  đắn, chuyển đổi được thái độ, và cuối cùng thay đổi được hành vi theo hướng có   lợi cho SKSS của bản thân họ. 4. Các phẩm chất cần có của người làm tư vấn (4 chữ “T”) 4.1. Tôn trọng khách hàng ­ Không phân biệt đối xử dù khách hàng ở bất cứ thành phần nào trong xã hội. ­ Chấp nhận khách hàng vô điều kiện, không phán xét họ. ­ Luôn lắng nghe ý kiến của khách hàng để nắm bắt đầy đủ nhu cầu của họ. ­ Phải thực hiện đầy đủ các quyền của khách hàng.  4.2. Thông cảm và thấu hiểu khách hàng ­ Cần đặt mình vào vị trí, tình huống của khách hàng. ­ Nhạy cảm với nhu cầu của khách hàng đề xuất. ­ Tìm hiểu tâm tư, mong muốn của khách hàng để đáp ứng. ­ Đảm bảo tính riêng tư, bí mật, kín đáo và tế nhị với khách hàng. 4.3. Thành thật với khách hàng ­ Cần nói thật cho khách biết tình trạng thực về SKSS của họ và các biện pháp   phòng ngừa hay điều trị. 6

­ Khi nói về các biện pháp kỹ thuật có thể áp dụng cho khách hàng, cần nói đủ  cả các ưu điểm, nhược điểm, thuận lợi và không thuận lợi, thậm chí cả biến   chứng nếu có dù ở mức độ thấp. ­ Không được từ chối cung cấp thông tin cho khách hàng. Trường hợp người tư  vấn chưa biết rõ hay chưa có đủ  về  thông tin đó thì hẹn khách hàng trả  lời  sau, không được vì sĩ diện cá nhân trả lời bừa. ­ Trước khi kết thúc tư vấn cần hỏi xem khách hàng còn băn khoăn hay chưa rõ   điều gì; nếu có, phải giải thích thêm cho tới khi họ hoàn toàn hài lòng. 4.4. Thông tin rõ ràng, có trọng tâm cho khách hàng  ­ Dùng câu từ  ngắn gọn, đơn giản, dễ  hiểu, hạn chế  các từ  ngữ  chuyên môn,   đặc biệt với khách hàng có trình độ văn hoá thấp, còn ít tiếp xúc với các cuộc  tư vấn về SKSS. ­ Sử dụng nhiều phương tiện hỗ trợ như tranh ảnh, mô hình, sách lật, hiện vật  và khuyến khích khách hàng quan sát trực tiếp (quan sát vỉ thuốc, sờ vào dụng  cụ tử  cung, xé bao cao su ra xem xét...) và có khi cần hướng dẫn khách hàng   thực hành ngay trong khi tư vấn (dùng bao cao su, pha chế oresol).  ­ Tìm hiểu phản hồi của khách hàng qua quan sát thái độ, sự  chăm chú lắng  nghe, cách đật câu hỏi hay các câu trả lời của khách hàng khi được hỏi lại. ­ Tóm tắt và nhấn mạnh những điểm quan trọng cho khách hàng dễ nhớ. 5. Các kỹ năng tư vấn Để  công tác tư  vấn có kết quả, người làm tư  vấn cần có các kỹ  năng sau  đây: 5.1. Tạo mối quan hệ:  ­ Khi khách hàng tới, chủ động đón tiếp, chào hỏi niềm nở, thân tình. ­ Quan sát nhanh dáng vẻ  của khách hàng để  nhận thức được trạng thái cảm   xúc của họ khi đến tư vấn và từ đó lựa chọn cách ứng xử phù hợp. ­ Tiếp xúc với khách hàng cả bằng lời nói và cử chỉ (ánh mắt, nụ cười, nét mặt,  dáng điệu). 5.2. Lắng nghe:  Mục đích lắng nghe: ­ Hiểu được tâm tư, tình cảm, nỗi lo lắng bức xúc của khách hàng. ­ Biết rõ yêu cầu của khách cần tư vấn. ­ Gợi hỏi được khách hàng các câu hỏi thích hợp. Để làm được điều này người tư vấn cần: ­ Lắng nghe một cách chăm chú, không bao giờ tỏ ra sốt ruột, khó chịu. ­ Không bao giờ cắt ngang lời khách hàng đang nói. ­ Cần biểu lộ  tình cảm và sự  cảm thông với khách qua nét mặt, ánh mắt, cử  chỉ, nhất là khi họ có những vấn đề bức xúc, lo lắng, tủi thân hay tuyệt vọng. ­ Gợi cho khách nói khi thấy họ lúng túng trong diễn đạt. 7

Mạng Y Tế
Nguồn: https://tailieu.vn/doc/tai-lieu-dao-tao-nguoi-do-de-co-ky-nang-bo-y-te-2487733.html
Tải ứng dụng Mạng Y Tế trên CH PLAY