MangYTe

Tài liệu y khoa

TÁO BÓN Ở NGƯỜI CAO TUỔI

TÁO BÓN Ở NGƯỜI CAO TUỔI
  • Mã tin: 2001
  • Ngày đăng: 06/02/2023
  • Gian hàng: mangyte  
  • Khu vực: Hà nội
  • Giá: Liên hệ
Táo bón là một trong những than phiền khá thường gặp ở người trên 65 tuổi. Người ta ghi nhận được có khoảng 1/3 số người già tự nhận mình bị táo bón và phân nửa trong số đó phải đến khám các cơ sở y tế vì táo bón. Vậy táo bón là gì?

Nội dung Text: TÁO BÓN Ở NGƯỜI CAO TUỔI

TÁO BÓN Ở NGƯỜI CAO TUỔI Táo bón là một trong những than phiền khá thường gặp ở người trên 65 tuổi. Người ta ghi nhận được có khoảng 1/3 số người già tự nhận mình bị táo bón và phân nửa trong số đó phải đến khám các cơ sở y tế vì táo bón. Vậy táo bón là gì? Nhiều người nghĩ ngay rằng câu hỏi này thật dễ trả lời: Táo bón là tình trạng không thể đi cầu được mỗi ngày. Thật ra điều này không hoàn toàn đúng vì không nhất thiết là mọi người đều phải đi cầu mỗi ngày. Có nhiều người chỉ đi cầu đều đặn 3 lần mỗi tuần mà vẫn không được coi là táo bón. Một định nghĩa chính xác hơn cho táo bón là: Táo bón là tình trạng đi cầu phân cứng, ít hơn 3 lần mỗi tuần. Nguyên nhân nào gây táo bón ở người già? Thức ăn sau khi ăn vào dạ dày (bà con còn gọi là bao tử) sẽ được nghiền nát nhờ những cử động nhồi bóp của dạ dày và những chất tiết ra từ dạ dày. Sau đó thức ăn được tống xuống ruột non. Ruột non có chức năng chính là hấp thu các chất dinh dưỡng, chất cặn bã còn lại được đẩy xuống ruột già. Ruột già có chức năng chính là hấp thu thêm một số chất dinh dưỡng còn lại và tạo phân, đóng phân thành khuôn. Thông thường, khối phân nằm trong ruột già sẽ được đẩy tới phía trước nhờ sự co bóp nhịp nhàng của cơ ở thành ruột, sự co bóp này được gọi là nhu động ruột. Trong khi di chuyển trong ruột già, phần lớn lượng nước chứa trong phân sẽ được hấp thu qua thành ruột và khi phân đến trực tràng và hậu môn, trong phân còn chứa một lượng nước vừa đủ để phân có thể thành khuôn và đủ mềm để được tống ra ngoài dễ dàng. Táo bón xảy ra khi vì một lý do nào đó khối phân di chuyển trong ruột già quá chậm chạp làm cho phân bị hấp thu nước nhiều hơn bình thường và trở nên cứng khi đến hậu môn. Cũng có thể do

phân chứa quá ít nước (do uống nước ít) nên mặc dù được hấp thu nước bình thường, phân cũng trở thành cứng khi đến hậu môn. Ở người lớn tuổi, những nguyên nhân gây táo bón thường gặp nhất là do thay đổi trong chế độ ăn uống như ăn quá ít, ăn không đủ chất xơ, ít vận động, ít đi lại, uống không đủ nước. Ngoài ra, người lớn tuổi thường mắc nhiều bệnh và phải dùng nhiều thuốc. Có nhiều bệnh có thể gây ra táo bón như ung thư đại tràng, tai biến mạch máu não, suy tuyến giáp... và cũng có nhiều loại thuốc có thể gây táo bón như một số thuốc an thần giảm đau, thuốc chống co thắt, thuốc trị bệnh Parkinson, thuốc chống trầm cảm, thuốc hạ huyết áp, thuốc trị đau dạ dày, thuốc ho có chứa codeine... Vì vậy khi đến khám bác sĩ vì bệnh táo bón, bà con cần phải báo cho bác sĩ biết các loại thuốc mình đang sử dụng. Cũng cần lưu ý rằng ở người lớn tuổi, táo bón có thể do nhiều nguyên nhân kết hợp lại. Ví dụ như một người bị tai biến mạch máu não để lại di chứng liệt nửa người nên ít vận động đi lại, ăn uống rất ít và không đủ chất xơ, phải uống thuốc hạ huyết áp thường xuyên (thuốc ức chế canxi), lại vốn có bệnh đau dạ dày nên thường uống thuốc Maalox, nên bị táo bón rất khó chữa. Muốn giải quyết tình trạng táo bón này phải chú ý tìm kiếm tất cả các nguyên nhân rồi từ đó mới tìm cách khắc phục từng nguyên nhân một. Táo bón có gây nguy hiểm không? Ở người lớn tuổi, táo bón thường không lành tính và có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm. Đối với đường tiêu hóa, trường hợp nhẹ thì chỉ bị chán ăn, mệt mỏi, chướng bụng, buồn nôn, nôn; nặng thì tắc ruột, giãn đại tràng, sa trực tràng, trĩ... Ngoài ra, táo bón còn có thể gây ra những biến chứng tim mạch nguy hiểm như cơn đau thắt ngực, nhồi máu cơ tim, rối loạn nhịp tim do cố sức rặn đi cầu quá mức. Cần phải làm gì khi bị táo bón? Việc đầu tiên cần lưu ý là xác định xem mình có thực sự bị táo bón không? Có nhiều người chỉ vì không đi cầu được mỗi ngày (do hoạt động của bộ máy tiêu hóa chậm hơn vì tuổi tác) hoặc vì cảm giác đi cầu không hết... đã cho là mình bị táo bón và vội vàng dùng các loại thuốc nhuận trường; vì thế làm rối loạn các hoạt động vốn đang ở thế

cân bằng của cơ thể. Người ta nhận thấy hầu hết những người táo bón đều nghĩ ngay đến việc sử dụng các loại thuốc nhuận trường như là biện pháp đầu tiên để giải quyết tình trạng táo bón của mình. Trái lại, thuốc nhuận trường nên được coi là biện pháp sau cùng và khi sử dụng cũng nên thận trọng để tránh những tác hại của nó. Cần phải thực hiện các điều sau đây trước khi sử dụng thuốc nhuận trường: - Uống ít nhất 6 - 8 ly nước mỗi ngày (khoảng 1500ml). Nếu không quen uống nhiều nước, có thể thay thế bằng cách uống các thức uống khác như sữa tươi, nước ép trái cây hoặc uống nhiều nước canh, thạch (rau câu), trái cây có nhiều nước như dưa hấu, lê, cam, quýt, thơm... - Ắn thêm nhiều thực phẩm giàu chất xơ như các loại ngũ cốc, rau cải, các loại củ, trái cây... Cần nhớ là phải uống cho đủ nước vì nếu ăn chất xơ mà uống ít nước thì lại làm cho táo bón nặng hơn, nhất là ở những bệnh nhân thường bị bón do khối phân to và cứng. - Tập vận động cơ thể đều đặn mỗi ngày, có thể đơn giản chỉ là đi bộ hàng ngày. Đối với những người bệnh phải nằm liệt giường, nên đỡ dậy ngồi đi cầu hoặc dìu đi đến nhà vệ sinh (nếu tình trạng bệnh cho phép) thì tốt hơn là dùng bô trẹt tại giường. - Tập thói quen đi cầu mỗi ngày. Chọn một thời điểm thích hợp trong ngày để đi cầu và cũng cố gắng ngồi đi cầu ngay cả khi không mắc đi cầu. - Tuyệt đối không được nín đi cầu. Nếu thực hiện đầy đủ các điều trên mà tình trạng táo bón vẫn chưa cải thiện, có thể sử dụng một vài loại thuốc nhuận trường nhưng phải thận trọng và tránh lạm dụng thuốc. Trong trường hợp táo bón kéo dài, bà con nên đến bác sĩ để được khám bệnh kỹ lưỡng nhằm tìm kiếm nguyên nhân của táo bón. Có nhiều trường hợp táo bón chỉ là một triệu chứng biểu hiện của bệnh ung thư đại tràng nhưng không được phát hiện sớm kịp thời vì người bệnh chủ quan chỉ tự điều trị bằng các loại thuốc nhuận trường.

Cách chữa táo bón cho người già Chúng ta đều biết, tình trạng táo bón ở mọi lứa tuổi có thể gây ra bởi một hoặc nhiều nguyên nhân. Trong số đó có 4 nguyên nhân đóng vai trò chủ chốt bao gồm: Sự làm việc chậm của hệ tiêu hóa, sự thiếu nước của cơ thể, chế độ ăn thiếu chất xơ và sự kìm nén sự thúc giục đi ngoài nhiều lần. Những yếu tố liên quan đến tuổi tác khiến cho các nguyên nhân cơ bản này xuất hiện ở người già thường xuyên hơn. Điều này làm cho nguy cơ người già bị táo bón cao hơn mọi lứa tuổi khác. Cụ thể như sau 1. Sự thiếu nước của cơ thể. Nước có vai trò rất quan trọng trong việc duy trì một cơ thể khỏe mạnh cho chúng ta. Sự thiếu nước nước của cơ thể chính là một trong hai yếu tố quan trọng nhất gây ra tình trạng táo bón. Đặc biệt ở người già thì sự thiếu nước càng diễn ra một cách nghiêm trọng hơn. Có hai lý do giải thích cho điều này:

- Thứ nhất, khi cơ thể già đi, cùng với đó là các hệ chức năng trong cơ thể cũng suy giảm và các cơ quan thuộc hệ bài tiết không phải là một ngoại lệ. Khả năng làm việc của thận sẽ giảm, do đó chúng cần nhiều nước hơn để làm việc và vì vậy lượng nước mất đi qua con đường này cũng nhiều hơn. Đây cũng chính là lý do tại sao người già thường xuyên phải đi tiểu lúc nửa đêm. Sự mất nhiều nước hơn so với những lứa tuổi khác chính là nguyên nhân thứ nhất gây ra tình trạng cơ thể người già bị thiếu nước, và kết quả là tình trạng táo bón. - Thứ hai, những người già là đối tượng uống ít nước. Vì sự mất nước qua cơ quan bài tiết ở người già nhiều hơn các đối tượng khác nên người già cũng là đối tượng cần uống nhiều nước hơn. Tuy nhiên thực tế lại ngược lại như vậy, lứa tuổi này thường là lứa tuổi uống ít nước mỗi ngày. Tại sao lại như vậy? Đó là vì. Khi cơ thể già hóa, phản xạ khát nước giảm đi dẫn tới nhu cầu muốn uống nước và số lần uống nước giảm. Mặt khác sự mất nhiều nước qua đường bài tiết tăng, số lần đi tiểu cũng tăng lên. Vì vậy họ sẽ tạo ra một phản ứng uống ít nước để giảm số lần đi tiểu tiện. Đặc biệt là những người gặp khó khăn trong di chuyển hoặc mất khả năng đi lại thì càng nghiêm trọng hơn. Ngoài ra lượng nước uống vào của những người này còn phụ thuộc vào lượng nước cung cấp bởi người chăm sóc. Tất cả những yếu tố đó dẫn tới lượng nước uống vào của người già ít, trong khi lẽ ra họ phải là người uống nhiều nước hơn. 2. Sự làm việc kém của hệ tiêu hóa. Như chúng ta đều biết, ở người già thì sự làm việc của hệ tiêu hóa giảm đi rất nhiều, cảm giác đầy hơi khó tiêu thường xuyên xuất hiện mặc dù họ là đối tượng ăn ít hơn các lứa tuổi khác. Chính vì vậy thức ăn sẽ di chuyển chậm và ở lâu trong đường ruột hơn, chúng bị hấp thụ nhiều nước hơn làm cho phân sau khi thức ăn được tiêu hóa sẽ mất đi lượng lớn nước, làm chúng cứng và vón cục lại, gây cảm giác đau rát khi cố gắng đưa ra ngoài. Cùng với sự thiếu nước của cơ thể, sự làm việc kém của hệ tiêu hóa chính là nguyên nhân trực tiếp gây ra tình trạng táo bón ở người già cũng như những người bị táo bón lâu năm.

Vì vậy để giải quyết một cách triệt để tình trạng táo bón, việc đầu tiên bạn cần làm đó chính là giải quyết cả hai yếu tố này. 3. Lượng chất xơ trong khẩu phần ăn hàng ngày ít. Người già thường gặp các vấn đề về răng làm cho khả năng nhai của họ giảm đi rất nhiều. Kết quả là họ luôn có xu hướng chọn các thức ăn mềm. Thật không may đa số những thức ăn này lại chứa lượng chất xơ ít. Như chúng ta đều biết chất xơ có tác dụng rất tốt trong việc cải thiện tình trạng táo bón vì chúng giúp giữ nhiều nước hơn cho phân và đồng thời tạo làm cho phân có kích thước lớn hơn từ đó tác động lên thành ruột và gây ra cảm giác thúc giục đi ngoài thường xuyên hơn. Vì vậy việc ăn ít chất xơ cũng góp phần gây ra tình trạng táo bón ở người già. Mặt khác do gặp khó khăn trong việc nhai do đó họ thường nuốt thức ăn trước khi chúng được nghiền nhỏ và trộn đều với nước bọt trong miệng. Vì vậy thức ăn sẽ càng khó tiêu hóa, kết quả là lại làm cho tốc độ tiêu hóa càng diễn ra chậm chạp. Người già thường gặp khó khăn trong vấn đề nhai vì vậy bạn có thể giúp họ khắc phục bằng cách cho họ ăn các loại thức ăn dưới dạng sinh tố hoặc có thể sử dụng một số loại thực phẩm chức năng giúp bổ sung chất sơ. 4. Sự lờ đi cảm giác thúc giục đi ngoài. Với những người già gặp khó khăn trong khả năng di chuyển thì yếu tố này cũng góp phần lớn vào nguyên nhân gây ra tao bón. 5. Ngoài 4 yếu tố trên, tình trạng táo bón của người già còn có thể là sự gớp phần của những yếu tố như thiếu vận động, do gặp một số bệnh mà táo bón có thể là một hệ quả của chúng. Ngoài ra còn do việc sử dụng một số loại thuốc có khả năng gây ra táo bón khi chữa các vấn đề về sức khỏe. Nguyên tắc chữa táo bón cho người già cũng thực hiện theo hướng khắc phục các nguyên nhân gây ra táo bón ở những người này. Hãy xác định đâu là yếu tố mà người thân của bạn đang gặp phải phải và tình cách khắc phục chúng. Hầu hết người già sẽ gặp phải 3 nguyên nhân sau: sự thiếu nước của cơ thể, hệ tiêu hóa làm việc chậm và chế độ ăn thiếu

chất sơ bằng cách. Vì vậy bạn có thể đi vào khắc phục cùng lúc 3 nguyên nhân này bằng cách: Khuyến khích và tạo điều kiện cho người già uống nhiều nước mỗi ngày. Cải thiện sự làm việc của hệ tiêu hóa bằng cách sử dụng một số loại thực phẩm chức năng giúp kích thích tiêu hóa. Bạn không nên sử dụng men tiêu hóa bởi vì chúng sẽ gây ra những tác động xấu cho sức khỏe nói chung và hệ tiêu hóa nói riêng nếu sử dụng nhiều lần. Sử dụng thực phẩm chức năng giúp bổ sung chất xơ. Đây là cách nhanh nhất và dễ nhất để cung cấp đủ chất xơ hàng ngày. Những loại thực phẩm này có nhiều trên thị trường và bạn có thể dễ dàng tìm thấy. Tuy nhiên hãy lưu ý trong việc chọn lựa.

Mạng Y Tế
Nguồn: https://tailieu.vn/doc/tao-bon-o-nguoi-cao-tuoi-1583110.html
1  ... Tiếp » 
Tải ứng dụng Mạng Y Tế trên CH PLAY