MangYTe

Tài liệu y khoa

Thực hành dinh dưỡng và chăm sóc thai sản của phụ nữ mang thai tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội năm 2017

Thực hành dinh dưỡng và chăm sóc thai sản của phụ nữ mang thai tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội năm 2017
  • Mã tin: 1850
  • Ngày đăng: 06/02/2023
  • Gian hàng: mangyte  
  • Khu vực: Hà nội
  • Giá: Liên hệ
Chăm sóc sức khỏe bà mẹ mang thai là cơ sở để trẻ em sinh ra khỏe mạnh. Nghiên cứu mô tả cắt ngang tiến hành từ tháng 11/2016 – 5/2017, tại Bệnh viện Phụ Sản Hà Nội, trên 230 đối tượng. Bài viết trình bày việc đánh giá thực hành chăm sóc dinh dưỡng và thai sản của phụ nữ mang thai tại bệnh viện Phụ Sản Hà Nội năm 2017.

Nội dung Text: Thực hành dinh dưỡng và chăm sóc thai sản của phụ nữ mang thai tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội năm 2017

TC.DD & TP 17 (1) - 2021 THỰC HÀNH DINH DƯỠNG VÀ CHĂM SÓC THAI SẢN CỦA PHỤ NỮ MANG THAI TẠI BỆNH VIỆN PHỤ SẢN HÀ NỘI NĂM 2017 Nguyễn Đỗ Huy1 Chăm sóc sức khỏe bà mẹ mang thai là cơ sở để trẻ em sinh ra khỏe mạnh. Nghiên cứu mô tả cắt ngang tiến hành từ tháng 11/2016 – 5/2017, tại Bệnh viện Phụ Sản Hà Nội, trên 230 đối tượng. Mục tiêu: Đánh giá thực hành chăm sóc dinh dưỡng và thai sản của phụ nữ mang thai tại bệnh viện Phụ Sản Hà Nội năm 2017. Kết quả: 100% phụ nữ trong nghiên cứu tham gia khám thai, 3 tháng đầu tỷ lệ khám thai 1 lần cao nhất với 57,9%; 3 tháng cuối chủ yếu thai phụ khám thai từ 3 lần trở lên 97,6%. Sau khi có thai, tỷ lệ thai phụ ăn tăng lên chiếm 62,2%, tỷ lệ ăn ít đi là 7,4%, số còn lại ăn như cũ (30%). Tỷ lệ có uống bổ sung viên sắt là 64,8% và ăn kiêng (thực phẩm kích thích, quan niệm dân gian) là 37,8%. Thực hành dinh dưỡng và chăm sóc thai sản của phụ nữ mang thai đạt chiếm tỷ lệ 61,75%. Kết luận: 100% phụ nữ có thai khám thai ít nhất 1 lần trong thai kỳ; 61,75% đạt thực hành dinh dưỡng và chăm sóc thai nghén. Từ khóa: Dinh dưỡng phụ nữ mang thai, chăm sóc thai sản, Bệnh viện Phụ Sản Hà Nội. I. ĐẶT VẤN ĐỀ giảm suy dinh dưỡng [3,4]. Tại Việt Nhu cầu năng lượng của phụ nữ phụ Nam, kết quả tổng điều tra cho thấy, thuộc vào lứa tuổi, mức độ lao động tỷ thiếu năng lượng trường diễn ở phụ và tình trạng sinh lý của đối tượng [1]. nữ trong độ tuổi 18-49 trong cả nước Phụ nữ đang mang thai không chỉ tiêu năm 2000 là 26,5%, 2010 là 18%, tỷ lệ thụ khẩu phần dinh dưỡng cho bản thân bà mẹ mang thai thiếu máu năm 2000 mà còn cho cả đứa con, vì vậy cần phải là 32,2% và tăng lên 36,5% trong năm ăn nhiều hơn cả về lượng và đảm bảo 2010 [5,6,7]. Báo cáo của Nguyễn Văn về chất lượng [1]. Phụ nữ mang thai Chinh và cộng sự năm 2013 cho thấy ngoài nhu cầu năng lượng tăng lên còn quản lý thai nghén của bà mẹ chưa tốt, có nguy cơ cao thiếu hụt vi chất dinh cụ thể 44,3% bà mẹ không theo dõi dưỡng như sắt, acid folic, vitamin A, cân nặng của mình trong suốt quá trình D, B6, B12 [2]. mang thai, 13,9% không khám thai đủ Trên thế giới, nhiều báo cáo đã chỉ 3 lần trong suốt thai kỳ [8]. Nhìn nhận ra rằng tỷ lệ thừa cân ở phụ nữ đang đúng đắn tầm quan trọng của tăng cân có xu hướng tăng lên và có khả năng trong thai kỳ giúp hoàn thiện những vượt qua cả suy dinh dưỡng, tuy nhiên, hướng adẫn tăng cân cho bà mẹ một những chương trình can thiệp vào phụ cách hợp lý nhất. Tăng cân cần thiết nữ mang thai lại tập trung chủ yếu vào trong thai kỳ phụ thuộc nhiều vào cân 1 Ngày gửi bài: 05/01/2021 PGS. TS. Viện Dinh dưỡng Ngày phản biện đánh giá: 01/03/2021 Email: nguyendohuy@dinhduong.org.vn Ngày đăng bài: 01/04/2021 33

TC.DD & TP 17 (1) - 2021 nặng bà mẹ trước khi mang thai, năm 3. Thời gian và địa điểm nghiên cứu 2009, IOM đã đưa ra khuyến cáo mức Nghiên cứu tiến hành từ tháng tăng cân phù hợp trong thai kỳ dựa trên 11/2016 đến tháng 06/2017 tại các BMI trước mang thai của bà mẹ [9,10]. khoa khám bệnh Bệnh viện Phụ sản Hà Vì vậy, chúng tôi tiến hành nghiên Nội, đường La Thành-Ngọc Khánh-Ba cứu này với mục tiêu: Đánh giá thực Đình-Hà Nội. hành chăm sóc dinh dưỡng và thai sản 4. Phương pháp và kỹ thuật thu của phụ nữ mang thai tại bệnh viện Phụ thập số liệu Sản Hà Nội năm 2017. Từ đó, nhằm phát hiện những vấn đề trong tự chăm Đánh giá nhân trắc (cân nặng, chiều sóc thai sản của bà mẹ, đề xuất những cao, BMI trước khi mang thai) bằng biện pháp can thiệp, giáo dục phù hợp. dụng cụ tiêu chuẩn do cán bộ Khoa dinh dưỡng bệnh viện Phụ sản Hà Nội và cán bộ Trung tâm đào tạo Viện Dinh II. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP dưỡng thực hiện. NGHIÊN CỨU 5. Các chỉ tiêu đánh giá tình trạng 1. Thiết kế nghiên cứu dinh dưỡng người phụ nữ mang thai Nghiên cứu được tiến hành theo Bao gồm: tình trạng tăng cân và mức phương pháp mô tả cắt ngang. tăng cân theo khuyến nghị Cỡ mẫu: - Đánh giá tình trạng tăng cân dựa Áp dụng công thức tính cỡ mẫu cho việc theo khuyến nghị: mức tăng cân hợp lý ước lượng một tỷ lệ trong quần thể: [14]. trong cả thai kỳ là 10–12kg [12]. - Đánh giá tăng cân dựa vào BMI trước khi mang thai: BMI < 18,5 nên p×(1-p) tăng 12,5–18 kg, 18,5 ≤ BMI < 25 nên n= Z2(1-α/2) Δ2 tăng 11,5–16 kg, BMI ≥ 25 nên tăng 7–11,5 kg [9]. 6. Phân tích xử lý số liệu Với Z21-α/2 =1,96 Δ= 0,05, p=83,3% [11]. Lấy thêm 10% bỏ cuộc tính được Số liệu được nhập bằng phần mềm cỡ mẫu n=214 người, trên thực tế Epidata 3.1 và được phân tích bằng n=230 đối tượng). phần mềm Stata 12. 2. Đối tượng nghiên cứu 7. Đạo đức nghiên cứu Nghiên cứu chọn tất cả các phụ nữ Nghiên cứu được sự đồng ý của bệnh có thai (bình thường, không bệnh lý) viện, đối tượng tham gia nghiên cứu đến khám và kiểm tra định kỳ tại khoa được giải thích đầy đủ và hoàn toàn khám bệnh Bệnh viện Phụ sản Hà Nội. tự nguyện. Đề tài nghiên cứu đã được Đồng ý tự nguyện tham gia nghiên cứu. thông qua hội đồng đạo đức trường Đại học Y Hà Nội. 34

TC.DD & TP 17 (1) - 2021 III. KẾT QUẢ 1. Thông tin chung về đối tượng 16,5% 11,3% 72,2 % Ba tháng đầu Ba tháng giữa Ba tháng cuối Hình 1. Tuổi thai của đối tượng nghiên cứu (n=230) Nhận xét: Tỷ lệ phụ nữ mang thai 3 tháng cuối chiếm chủ yếu (72,2%) trong số đối tượng nghiên cứu. Ba tháng đầu và 3 tháng giữa thấp hơn lần lượt là 16,5% và 11,3%. 2. Thực hành dinh dưỡng và chăm sóc thai sản của phụ nữ mang thai 2.4% 3 tháng cuối 97.6% 3.9% 3 tháng giữa 34.6% 61.5% 3 tháng đầu 57.9% 29.0% 13.1% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% không khám thai 1 lần 2 lần 3 lần Hình 2. Thực hành khám thai của bà mẹ (n=230) Nhận xét: Phụ nữ mang thai trong ba tháng đầu: có tới 57,9% tham gia khám thai 1 lần, 29% khám thai 2 lần và 13,1% khám thai từ 3 lần trở lên. Phụ nữ mang thai trong ba tháng giữa: số lần khám 1 lần chiếm 3,9%, khám 2 lần chiếm 34,6%, khám từ 3 lần trở lên 61,7%. Phụ nữ mang thai ba tháng cuối: số lần khám thai 2 lần chiếm 2,4%, khám thai từ ba lần trở lên chiếm tỷ lệ cao 97,6%. 35

TC.DD & TP 17 (1) - 2021 Bảng 1. Thực hành của bà mẹ về lượng ăn khi có thai (n=230) Mức độ ăn uống SL Tỷ lệ % Ít hơn bình thường 17 7,4 Bình thường 69 30,0 Nhiều hơn bình thường 143 62,2 Không nhớ/không trả lời 1 0,4 Tổng 230 100 Nhận xét: Trong 230 phụ nữ có thai được hỏi về thực hành mức độ ăn trong khi mang thai, 7,4% phụ nữ có thai ăn ít hơn, 30% ăn như cũ, 62,2% ăn nhiều hơn trước. Bảng 2. Bổ sung viên sắt và thực hành ăn kiêng của phụ nữ có thai (n=230) Chỉ số SL Tỷ lệ % Có bổ sung 149 64,8 Bổ sung viên sắt Không bổ sung 81 35,2 Có 87 37,8 Ăn kiêng* Không 143 62,2 *Những thức ăn mà bà mẹ nghĩ là không tốt cho sự phát triển của thai nhi và/hoặc theo quan niệm dân gian. Nhận xét: Trong số các thai phụ tham thực phẩm được bà mẹ tin là không nên gia nghiên cứu, tỷ lệ bổ sung viên sắt sử dụng trong quá trình mang thai, có trong quá trình mang thai là 64,8%, 37,8% đối tượng thực hiện ăn kiêng, số vẫn còn đến 35,2% đối tượng không còn lại (62,2%) không kiêng kị bất kỳ uống viên sắt bổ sung. Đối với những thực phẩm nào. 36

TC.DD & TP 17 (1) - 2021 0% 0% 38,3% Đạt (≥ 6 điểm) 61,7% Không đạt (< 6 điểm) Hình 3. Đánh giá thực hành chăm sóc sức khỏe của phụ nữ có thai (n=230) Nhận xét: Trong số phụ nữ có thai tham gia nghiên cứu, có 61,7% thực hành chăm sóc sức khỏe khi mang thai đạt và 38,3% thực hành không đạt. BÀN LUẬN Có thể do bệnh viện Phụ sản Hà Nội với báo cáo của Nguyễn Văn Chinh và là địa chỉ tin cậy trong chăm sóc quản cộng sự năm 2013 cho kết quả phần lý thai nghén, đặc biệt là hỗ trợ sinh lớn bà mẹ trong quá trình mang thai sản, vì vậy tỷ lệ thai phụ trong 3 tháng vẫn có chế độ ăn uống bình thường cuối thai kỳ khám tại đây cao nhất với như trước thai kỳ [8]. Sự khác nhau 72,2%. 100% phụ nữ trong nghiên cứu này có thể là do khác biệt vùng đặc thù đều có tham gia khám thai, tuy nhiên, kinh tế, nghiên cứu của chúng tôi tiến nghiên cứu của chúng tôi tiên hành tại hành tại thành phố, đời sống kinh tế bệnh viện phụ sản nên đối tượng đến cao hơn và khả năng chăm sóc thai kỳ đây chủ yếu với mục đích khám thai, sẽ được quan tâm nhiều hơn so với ng- vì vậy con số trên chưa đủ tính khách hiên cứu của Nguyễn văn Chinh tiến quan.. Thể hiện ở tỷ lệ bà mẹ đi khám hành tại vùng nông thôn. từ 3 lần trở lên cao hơn hẳn so với 6 Uống viên sắt bổ sung trong thai kỳ tháng trước của thai kỳ. Có thể do 3 là rất cần thiết. Tuy nhiên nghiên cứu tháng cuối là thời gian có khả năng chỉ ra rằng chỉ có khoảng 2/3 số phụ gặp nhiều nguy cơ và rủi ro cũng như nữ mang thai uống bổ sung sắt. Kết tâm lý lo lắng của bà mẹ trước cuộc quả trong nghiên cứu này thấp hơn sinh nở dẫn đến việc khám thai thường báo cáo của Đỗ Văn Luân năm 2015 xuyên hơn. và cộng sự với đa số các bà mẹ đều Khi được hỏi về thực hành ăn uống, uống viên sắt đầy đủ trong thai kỳ phần đa các thai phụ đều trả lời ăn [11].. Điều này phù hợp với báo cáo nhiều hơn mức bình thường (62,2%) của Nguyễn Văn Thịnh và cộng sự khi và 30% ăn uống bình thường như chỉ có 10,4% thai phụ uống bổ sung trước khi mang thai. Kết quả này khác viên sắt trong 3 tháng đầu [12]. 37

TC.DD & TP 17 (1) - 2021 IV. KẾT LUẬN 2. Haider BA, Yakoob MY & Bhutta ZA 1. Tất cả đối tượng nghiên cứu đều (2011). Effect of multiple micronutri- tham gia khám thai, 3 tháng cuối thai ent supplementation during pregnancy kỳ tỷ lệ khám thai từ 3 lần trở lên on maternal and birth outcomes. BMC cao hơn những tháng thai kỳ còn lại Public Health 11, Suppl. 3, S19. (97,6%), 3 tháng đầu chủ yếu chỉ khám 3. Atalah E & Castro R (2004). Ma- thai 1 lần (57,9%). ternal obesity and reproductive risk. 2. Khoảng 7,4% phụ nữ có thai ăn ít Rev Med Chil 132, 923–930. hơn, 30% ăn như cũ, 62,2% ăn nhiều 4. Atalah E, Castillo C, Gomez C et al. hơn trước. 64,8% uống bổ sung viên (1995). Malnutrition of the pregnant sắt và 37,8% ăn kiêng trong thời gian woman: an overestimated problem? mang thai. Rev Med Chil 123, 1531–1538. 3.Tỷ lệ thực hành chăm sóc sức khỏe 5. Hà Huy Khôi và Từ Giấy (2003). khi mang thai đạt là 61,7%. Dinh dưỡng hợp lý và sức khỏe, Nhà xuất bản Y học, 201. KHUYẾN NGHỊ 6. Viện Dinh Dưỡng - Bộ Y Tế (2012). Hội nghị công bố kết quả tổng điều Các cán bộ y tế cần nâng cao kiến thức tra dinh dưỡng toàn quốc năm 2010 chăm sóc thai sản cho phụ nữ trong độ và chiến lược quốc gia dinh dưỡng tuổi sinh đẻ thông qua y tế cơ sở và các phương tiện truyền thông. Các cán giai đoạn 2011 – 2020 bộ y tế cần cung cấp đến phụ nữ mang 7. Viện Dinh Dưỡng (2003). Tổng điều thai/chuẩn bị mang thai những thông tra dinh dưỡng năm 2000, Nhà xuất tin chính thống về dinh dưỡng và chăm bản Y học, 45-60. sóc thai nghén. 8. Nguyễn Văn Chinh, Nguyễn Văn Lành (2016). Kiến thức và thực hành về chăm sóc sức khỏe sinh sản của LỜI CẢM ƠN các bà mẹ có con dưới 5 tuổi tại xã Nhóm tác giả xin bày tỏ lời cảm ơn Hòa bình, huyện Châu Thành, tỉnh tới ban lãnh đạo, các khoa phòng, đặc An Giang, năm 2013. Tạp chí Y học biệt là khoa dinh dưỡng và khoa khám Dự phòng, 1 (174), 117-123. bệnh Bệnh viện Phụ sản Hà Nội đã tạo 9. IOM - Institute of Medicine (2009). điều kiện thuận lợi cho chúng tôi hoàn Weight gain during pregnancy: re- thành nghiên cứu này. examining the guidelines. Brief re- port. The National Academies Press. TÀI LIỆU THAM KHẢO Washington, DC 2055. p: 1-4 1. Phạm Văn Hoan, Lê Bạch Mai 10. Baby Center Medical Advisory (2013). Ăn uống theo nhu cầu dinh Board (2013). Weight gain in preg- dưỡng của bà mẹ và trẻ em Việt Nam. nancy. Link:https://www.babycenter. Nhà xuất bản Y học, 17-24. com.my/a554810/weight-gain-in- pregnancy. Last review: 09/05/2017. 38

TC.DD & TP 17 (1) - 2021 11. Đỗ Văn Luân, Lê Thị Tài, Trần Thị 13. Nguyễn Văn Thịnh, Phạm Văn Phú Hiếu Trung (2015). Thực trạng chăm (2014). Thực hành chăm sóc dinh sóc thai sản và kiến thức, thực hành dưỡng bà mẹ và trẻ em dưới 5 tuổi về chăm sóc thai sản của các bà mẹ tại huyện Di Linh, tỉnh Lâm Đồng huyện Ram Đông , tỉnh Lâm Đồng năm 1013. Tạp chí Y học Dự Phòng, năm 2012-2013. Tạp chí Y học Dự 7 (156), 163. phòng, 6 (166), 111. 14. Hà Huy Khôi, Lê Thị Hợp (2012). 12. Hà Huy Khôi và Từ Giấy (1998). Phương pháp dịch tễ học dinh dưỡng. Dinh dưỡng hợp lý và sức khỏe, Nhà Nhà Xuất bản Y học. xuất bản Y học Hà Nội, 7-10. Summary NUTRITIONAL CARE MATERNITY CARE OF PREGNANT WOMEN AT HA NOI OBSTETRICS AND GYNECOLOGY HOSPITAL IN 2017 Good health care for pregnant mothers is the basis for a healthy baby. METHODOL- OGY: cross-sectional descriptive study, conducted from November 2016 to May 2017 in Ha Noi Obstetrics and Gynecology Hospital, with a total of 230 pregnant woment. OBJECTIVES: 100% of women attending antenatal clinics. First trimester of pregnan- cy, rate 1 time any prenatal care are the highest (57,9%). The last 3 months of preg- nancy, women attending antenatal clinics from 3 times (97,6%). In pregnancy, most pregnant women eat more (62,2%), The percentage of pregnant women eating less is 30%, the rest eat as before (30%). the proportion of pregnant women taking iron tablets is 64,8% and the diet rate is 37,8% (stimulant, folk notions). Nutrition care and ante- natal care of pregnant women reached 61.75%. Conclude: 100% of women attending antenatal clinics. Nutrition care and antenatal care of pregnant women reached 61.75%. Keywords: Nutrition for pregnant women, pregnancy care, weight gain during preg- nancy, Ha Noi Obstetrics and Gynecology Hospital. 39

Mạng Y Tế
Nguồn: https://tailieu.vn/doc/thuc-hanh-dinh-duong-va-cham-soc-thai-san-cua-phu-nu-mang-thai-tai-benh-vien-phu-san-ha-noi-nam-2017-2565447.html
Tải ứng dụng Mạng Y Tế trên CH PLAY