MangYTe

Chẩn đoán và điều trị các bệnh nhiễm trùng do nấm hôm nay

Bệnh nấm Cryptococcus neoformans: chẩn đoán và điều trị

Bệnh nấm Crytococcus là do nấm Cryptococcus neoformans gây ra, đây là một loại nấm mốc có vỏ bọc và được tìm thấy ở khắp mọi nơi trên thế giới, trong đất và trong phân khô của chim bồ câu.
Mục lục

Các nhiễm trùng do nấm được coi là có vị trí quan trọng và ngày càng gia tăng do việc sử dụng rộng rãi các kháng sinh phổ rộng và số lượng bệnh nhân suy giảm miêm dịch tăng lên. Một số tác nhân gậy bệnh (cryptoccus, Candida, Pneumocystis, fusarium) không bao giờ gây bệnh nặng ở những người bình thường. Các nấm gây bệnh lưu hành khác (histoplasma, coccidioides Paracoccidioides) là nguyên nhân gây bệnh thường gặp ở những người bình thường, nhưng nó có xu hướng gây bệnh nặng ở những người rối loạn miễn dịch.

Những điểm quan trọng trong chẩn đoán

Là nguyên nhân rất thường gặp gây viêm màng não do nấm.

Các yếu tố có sẵn: bệnh Hodgkin, điều trị cocticosteroid, nhiễm HIV.

Các triệu chứng đau đầu, trạng thái tâm thần bất thường; đôi khi có biểu hiện màng não, tuy nhiên hiếm thấy ở bệnh nhân HIV.

Chẩn đoán bằng cách phát hiện polysaccharid dạng bọc trong dịch não tủy; 95% bệnh nhân nhiễm HIV thấy có polysacharid trong huyết thanh.

Đánh giá chung

Bệnh nấm Crytococcus là do nấm Cryptococcus neoformans gây ra, đây là một loại nấm mốc có vỏ bọc và được tìm thấy ở khắp mọi nơi trên thế giới, trong đất và trong phân khô của chim bồ câu.

Nhiễm trùng cấp tính là do hít phải nấm. Ở trong phổi, nhiễm trùng có thể tồn tại khu trú ở rốn phổi hoặc lan toả. Các vật chủ có khả năng miễn dịch hiếm khi phát triển thành các biểu hiện lâm sàng của bệnh phổi do Cryptococcus. Hầu hết bệnh phổi tiến triển và lan toả khi có suy giảm miễn dịch tế bào, bao gồm các ung thư máu tiềm tàng, bệnh Hodgkin, điều trị cocticosteroid kéo dài hoặc nhiễm HIV.

Dấu hiệu và triệu chứng

Bệnh lan toả toàn thân có thể xẩy ra ở bất cứ cơ quan nào nhưng hệ thống thần kinh trung ương hay bị nhất. Đau đầu thường là triệu chứng đầu tiên của viêm màng não. Lẫn và các trạng thái thay đổi về tâm thần khác cũng như là những dấu hiệu bất thường của dây thần kinh sọ hão, buồn nôn và nôn có thể thấy khi bệnh tiến triển. Cứng gáy và các dấu hiệu màng não xẩy ra khoảng 50% nhưng ít gặp ở các bệnh nhân nhiễm HIV với biến chứng này. Hiếm gặp các khôi chiếm chỗ ở trong não (cryptococcomas). Não úng thủy do tắc nghẽn có thể là biến chứng trong quá trình bệnh.

Các dấu hiệu cận lâm sàng

Dịch não tủy có tăng áp lực, tăng lympho bào, có các tế bào nấm có vỏ bọc đang phát triển, tăng protein, giảm đường, tuy nhiên có khoảng 50% số bệnh nhân AIDS không có thay đổi về tế bào. Kháng nguyên cryptococcus trong dịch não tủy và cấy dịch não tủy giúp cho chẩn đoán trên 90% số trường hợp. Các bệnh nhân AIDS thường có cả kháng nguyên trong dịch não tủy và trong huyết thanh và hay gặp các biểu hiện ngoài màng não.

Điều trị

Các viêm màng não do Cryptococcus có liên quan đến AIDS: dùng fluconazol uống 400 mg/ngày, tối thiểu trong 10 tuần có hiệu quả đáng kể với điều trị cấp tính cho các bệnh nhân thể nhẹ. Những đối tượng tốt nhất được điều trị fluconazol ngay từ đầu là các bệnh nhân có biểu hiện tinh thần bình thường và kháng nguyên Cryptococcus trong dịch não tủy ở dưới mức 1/128. Các bệnh nhân có nguy cơ cao thì nên dùng amphotericin B ngay từ đầu, nhưng có thể rút ngắn thời gian xuống còn 14 ngày và chuyển sang fluconazol khi tình trạng lâm sàng ổn định. Tình trạng này được xác định bằng đáp ứng lâm sàng và có cải thiện các thông số của dịch não tủy bao gồm cấy dịch trở về âm tính và giảm nồng độ kháng nguyên cryptococcus.

Cũng có những khuynh hướng khác với phương pháp điều trị dùng amphotericin B kéo dài, đặc biệt đối với bệnh nhân nhiễm HIV. Tuy nhiên loại thuốc này vẫn quan trọng, đặc biệt là đối với thể nặng. Amphotericin B, 0,7 - 1 mg/kg/ngày, đường tĩnh mạch, trong 14 ngày. Tiếp theo nên dùng thêm fiuconazol trong 8 tuần bằng đường uống, 400 mg/ngày hoàn toàn có hiệu quả, đáp ứng lâm sàng tốt và dịch não tủy sạch vi sinh vật trong khoảng 70% số bệnh nhân. Dùng thêm flucytosin góp phần đáng kể cải thiện tỷ lệ khỏi bệnh; những bệnh nhân rất nặng nhưng vẫn có thể dùng thuốc uống thì có thể dùng flucytosin 150 mg/kg/ngày, chia thành bốn. Liều nhỏ bằng nhau và uống cách nhau 6 giờ. Dùng thêm flucytosin à giai đoạn sớm của bệnh có thể phòng được tái phát muộn. Chọc dịch não tủy nhiều lần hoặc đặt các shunt ở tâm thất có thể rất quan trọng để làm giảm áp lực dịch não tủy hoặc có biến chứng ứ nước não tủy. Ngừng điều trị amphotericin B khi có đáp ứng lâm sàng (giảm nhiệt độ, cải thiện các triệu chứng lâm sàng, buồn nôn và nôn và thang điểm về ý thức) và cấy dịch não tuy trở về âm tính.

Có thể điều trị tương tự cho các bệnh nhân viêm màng não do cryptococcus khi không có bệnh AIDS, tuy nhiên tỷ lệ tử vong còn cao. Vì có các bệnh tiềm tàng nặng và độ tuổi lớn hơn nên nhóm bệnh nhân này không dung nạp với liều cao amphotericin B giống như các bệnh nhân AIDS. Điều trị vẫn được tiếp tục nếu cậy dịch não tủy vẫn dương tính hoặc nồng độ kháng nguyên dịch não tủy vẫn cao trên 1/8.

Các nghiên cứu sơ bộ ở bệnh nhân AIDS gợi ý rằng fluconazol dùng cùng flucytosin có hiệu quả với các thể nhẹ nhưng biện pháp điều trị này chưa được so sánh với dừng fluconazol đơn thuần.

Duy trì thuốc chống nấm rất quan trọng sau khi đã điều trị giai đoạn cấp ở các trường hợp nhiễm HIV, nếu không thì tỷ, lệ tái phát cạo trên 50%. Fluconazol 200 mg/ngày là phác đồ điều trị duy trì được lựa chọn, giảm tái phát khoảng 10 lần so với nhóm chứng và 3 lần so với dùng amphotericin B hàng tuần ở những bệnh nhân đã sạch vi sinh vật trong dịch não tủy nhờ điều trị.

Tiên lượng

Các yếu tố chỉ ra tiên lượng tồi bao gồm sự hoạt động của các bệnh có sẵn, không có tăng lympho bào dịch não tủy, nồng độ kháng nguyên lúc ban đầu cao cả trong huyết thanh và dịch não tủy, giảm tình trạng tâm thần và xuất hiện các bệnh ngoài hệ thống thần kinh.

Nguồn: Internet.
Nguồn: Điều trị (https://www.dieutri.vn/chandoanbenhnam/benh-nam-cryptococcus-neoformans-chan-doan-va-dieu-tri/)
  • Dinh dưỡng cho bệnh nhân ung thư giai đoạn muộn

    Dinh dưỡng cho bệnh nhân ung thư giai đoạn muộn
    Chăm sóc giảm nhẹ đối với bệnh nhân ung thư giai đoạn muộn bao gồm liệu pháp dinh dưỡng (xem phần Điều trị triệu chứng) và/hoặc điều trị bằng thuốc
  • Chế độ dinh dưỡng và lối sống của những bệnh nhân ung thư

    Chế độ dinh dưỡng và lối sống của những bệnh nhân ung thư
    Mọi người đều cần có một chế độ ăn uống khoa học và thường xuyên tập thể dục để có sức khỏe tốt và ngăn ngừa bệnh tật. Bệnh nhân ung thư có những nhu cầu sức khỏe đặc biệt, bởi vì họ phải đối mặt với những nguy cơ liên quan đến tác dụng phụ muộn cũng như sự tái phát của căn bệnh này
  • Lập kế hoạch cho tương lai sau khi được chẩn đoán sa sút trí tuệ

    Lập kế hoạch cho tương lai sau khi được chẩn đoán sa sút trí tuệ
    Nếu bạn hoặc một thành viên gia đình đã được chẩn đoán bệnh sa sút trí tuệ, điều quan trọng là bắt đầu lập kế hoạch cho tương lai. Hãy bàn bạc các vấn đề dưới đây với gia đình.
  • Ứng dụng của doxycycline trong điều trị nhãn khoa

    Ứng dụng của doxycycline trong điều trị nhãn khoa
    Doxycycline là một kháng sinh nhóm cycline, từ lâu được dùng để điều trị bệnh trứng cá đỏ, viêm tiết niệu, viêm dạ dày - ruột, nhiễm Chlamydia...
  • Tự điều trị cao huyết áp

    Tự điều trị cao huyết áp
    Cao huyết áp là một chứng bệnh về tim mạch của người cao tuổi, nhất là hiện nay chế độ ăn uống đầy đủ, số người béo phì xuất hiện nhiều. Bệnh này là một trong những nguyên nhân dẫn đến đột quỵ và để lại nhiều di chứng nặng nề.
  • Điều trị cao huyết áp không dùng thuốc

    Điều trị cao huyết áp không dùng thuốc
    Trong các phương pháp điều trị bệnh cao HA, bên cạnh việc dùng thuốc có những phương pháp mang tính cổ truyền có thể giúp mọi người phòng ngừa và điều trị tốt bệnh này.
  • Hỗ trợ điều trị viêm bàng quang

    Hỗ trợ điều trị viêm bàng quang
    Viêm bàng quang, niệu đạo là một bệnh lý rất thường gặp với các triệu chứng sốt, đau tức bụng dưới, táo bón, đái dắt, đái khó, đái buốt, đái đục hoặc có mủ,…
  • Điều trị ra mồ hôi trộm bằng y học cổ truyền

    Điều trị ra mồ hôi trộm bằng y học cổ truyền
    Đối với YHCT, ra mồ hôi trộm hay còn gọi là chứng Đạo hãn, nguyên nhân phần lớn do âm huyết không đầy đủ hoặc hoạt động công năng của khí bị cản trở. Bài viết cung cấp các thể điển hình của đạo hãn và một số phương pháp chữa trị.
  • Chẩn đoán tiền sản: chọc ối và sinh thiết gai nhau

    Chẩn đoán tiền sản: chọc ối và sinh thiết gai nhau
    Chẩn đoán tiền sản là một số xét nghiệm giúp cho bác sĩ biết trước khi sinh thai của bạn có bị một số bệnh lý hay không (thường gặp là hội chứng Down). Chẩn đoán tiền sản gồm chọc ối và sinh thiết gai nhau giúp phát hiện ra những rối loạn di truyền trước sinh.
  • Chăm sóc răng miệng trong điều trị ung thư

    Chăm sóc răng miệng trong điều trị ung thư
    Điều trị ung thư ảnh hưởng đến tất cả bộ phận của cơ thể, trong đó có răng miệng.
1 Tiếp » 
Tải ứng dụng Mạng Y Tế trên CH PLAY