Mạng y tế, vì sức khỏe cộng đồng

Điều trị shock bỏng

Việc cấp cứu, điều trị dự phòng và điều trị sốc bỏng phải được tiến hành khẩn trương, đầy đủ từ tuyến cơ sở đến bệnh viện chuyên khoa.
Mục lục

I. Tại các tuyến cơ sở :    

Sau khi sơ cứu bỏng cần : Đánh giá chung tình trạng toàn thân, tại chỗ để có biện pháp phù hợp.   

1. Tại chỗ:       

Băng ép vừa (trong phần sơ cứu và sử trí bỏng kỳ đầu), theo dõi nếu băng chặt hoặc khi chi thể bị phù nề thì băng sẽ trở thành garo,  nên phải nới băng. Nếu bị bỏng hoá chất phải băng bằng chất trung hoà, làm nhanh.       

2. Toàn thân:      

a. Dùng các thuốc giảm đau: 

Promedrol 0,02  x 1- 2 ml

Dimedrol 0,02   x 1 - 2 ml hoặc  Pipolphen 0,025 x 1 -2 ml

Các thuốc trên trộn lẫn tiêm bắp

b. Uống dịch thể sớm: 

Nếu không có chướng bụng, tổn thương phối hợp (sọ não, tạng bụng, ngực...) cần cho uống nước đủ ngay sau bỏng. Thường dùng 1 gói oresol pha với 1 lít nước cho uống, thành phần: Natri clorua 3.5g, Kali clorua 1.5g, Glucose 20g

c. Ủ ấm:

Cần giữ ấm nhưng không để thân nhiệt quá 37oc        

3. Vận chuyển đến tuyến cơ sở  hoặc bệnh viện chuyên khoa: 

Nhẹ nhàng, nếu gần tuyến cơ sở thì chuyển ngay. Từ tuyến cơ sở  đến bệnh viện chuyên khoa: phải đảm bảo thoát sốc mới chuyển, hoặc gần cũng phải đảm bảo nhẹ nhàng kết hợp truyền dịch.

II. Tại sơ sở điều trị chuyên khoa         

Phải khám toàn thân, tại chỗ nhanh để có biện pháp điều trị sớm:     

1. Tại chỗ:

Dùng thuốc giảm đau, nặng hơn cần gây mê.     

Thay băng, xử trí bỏng kỳ đầu, đưa thuốc vào điều trị tại chỗ và xác định diện tích, độ sâu bỏng, vẽ vùng tổn thương. Việc thay băng phải khẩn trương trong 10 - 15 phút.      

2. Đưa bệnh nhân sốc bỏng vào buồng điều trị sốc: 

a. Buồng điều trị sốc:

Thoáng, đủ ánh sáng, đủ các phương tiện cấp cứu (thở oxy, bộ bộc lộ tĩnh mạch, hoặc đặt Catheter, bộ mở khí quản...), giường nằm sạch có chắn 2 bên.      

b. Các bước tiến hành:

Thở oxy: cần làm ngay và mất ít thời gian.       

Đặt dây truyền dịch: Nếu chưa có điều kiện kỹ thuật thì bộc lộ tĩnh mạch để truyền dịch, nếu có đủ phương tiện kỹ thuật cần đặt Catheter tĩnh mạch dươí đòn. Kết hợp lấy máu xét nghiệm và đo huyết áp tĩnh mạch trung ương. 

Có thể đặt ống sonde dạ dày để vừa hút được hơi dạ dày khi chướng bụng vừa đưa dịch (oresol) cho ăn sớm (sữa) (trong điều kiện không có tổn thương dạ dày).  

Đặt ống thông tiểu: phải đảm bảo vô trùng, dẫn qua chai, bỏ nước tiểu đầu (là nước tiểu trước khi bị bỏng) theo dõi nước tiểu hàng giờ (số lượng, màu sắc...), 24 giờ. 

Cần theo dõi cụ thể thì mới có biện pháp  để điều trị sốc hợp lý.   

c. Các xét nghiệm cần làm:   

Như phần lâm sàng đã nêu về các chỉ tiêu cận lâm sàng để kiểm tra.    

d. Nếu có các tổn thương kết hợp:

Cần khám hoặc mời các chuyên khoa có liên quan: Mắt, tai mũi họng.. đến khám để có biện pháp điều trị kết hợp

3. Các thuốc điều trị: 

a. Thuốc giảm đau:     

Các loại thuốc tiêm để giảm đau, hoặc pha vào dịch truyền, truyền xen kẽ với các dịch khác. Khi bệnh nhân ngủ thì lại ngừng truyền dịch có pha thuốc này. 

Dung dịch Novocain 0,25%. Truyền mỗi lần 50 m-100ml. Khi bệnh nhân ngủ sẽ ngừng.   

Nếu bệnh nhân dãy dụa vật vã nhiều cần phải gây mê.  

b. Dịch truyền:  

   Đây là vấn đề quan trọng nhất để bù đắp khối lượng máu lưu hành, giữ được huyết áp, chống thiểu niệu, vô niệu, chống được các rối loạn chuyển hoá, cân bằng kiềm toan.... Có nhiều công thức để tính lượng dịch truyền. Một số công thức chính:       

   Công thức Evans:

    - Dịch keo = 1ml x kg (cân nặng) x diện tích bỏng

    - Điện giải = 1ml x kg (cân nặng) x diện tích bỏng

    - Huyết thanh ngọt 5% = 2000ml (người lớn)

   Chú ý:

     - Diện bỏng trên 50% tính bằng 50  

     - Ngày đầu truyền dịch không quá 10 lít: chia 8 giờ đầu truyền bằng 1/2 tổng lượng, 16 giờ sau truyền bằng 1/2 tổng lượng

     - Ngày thứ 2: Dịch keo và điện giải bằng 1/2 ngày thứ nhất.       

   Công thức BROOKE:

     - Như công thức EVANS, nhưng dịch keo là 0,5 ml, dịch điện giải 1,5. 

   Công thức BAXTER ( còn được gọi là công thức  Parklano):

    - 24 giờ đầu chỉ truyền Ringer lactat Tổng lượng = 4ml x kg (cân nặng) x diện tích bỏng.

    - 24 giờ sau dùng: huyết thanh ngọt đẳng trương 2000ml (người lớn) và huyết tương hoặc dịch keo tính theo diện tích bỏng.       

    - Nếu diện bỏng 40 - 50% truyền 50 - 250 ml       

    - Nếu diện bỏng 50 -70% truyền 500 - 800 ml      

    - Nếu diện bỏng trên 70% truyền 800 - 1000 ml  

Viện Bỏng Quốc Gia Lê Hữu Trác:     

   Tính cho mỗi % diện tích bỏng số ml dịch cần thiết  theo mức độ nhẹ, vừa, nặng và rất nặng (trên 50% diện tích cơ thể tính  bằng 50).

Dưới 1 tuổi

1 – 2 tuổi

3 – 6 tuổi

7 – 14 tuổi

15 – 36 tuổi

Sốc nhẹ (q/3)

15

40

40

50

60

Sốc vừa (q/3)

20

50

50

60

90

Sốc nặng (q/4)

25 - 30

50 - 60

60 - 80

80 - 100

120 - 200

  q: Tổng lượng dịch truyền

  q/3: Chia 3 phần: Keo - điện giải - ngọt

  q/4: Chia 4 phần: Máu, huyết tương - keo - điện giải - ngọt. 

c. Thứ tự dịch truyền, tốc độ truyền:

- Nguyên tắc chung là các loại dịch cần truyền xen kẽ, đảm bảo đủ khối lượng máu lưu hành.      

- Truyền dịch điện giải trước (trong một số trường hợp sẽ truyền dịch keo trước)  - keo - ngọt.   

- Khi huyết áp tĩnh mạch trung ương (HATMTW) dưới 8 cm nước phải truyền tốc độ nhanh. Khi bình thường sẽ giảm tốc độ để duy trì. Dịch truyền thiếu hay đủ cần đánh giá vào HATMTW

- Khi HATMTW trở về bình thường mà chưa có nước tiểu hoặc thiểu niệu thì phải dùng lợi tiểu. Trong trường hợp bỏng sâu, diện rộng (bỏng điện cao thế) cần lợi tiểu sớm.

- Đối với trẻ con luôn phải theo dõi hô hấp, nếu tốc độ quá nhanh sẽ dẫn tới phù phổi.     

- Nếu có bỏng đường hô hấp: tổng lượng dịch truyền bằng 2/3 hoặc bằng tổng lượng lý thuyết.   

d. Các loại thuốc khác:

- Thuốc chống Histamin, chống nôn: Dimedrol 

- Trợ tim mạch: oramin, cafein, oxabain.

- Giảm tính thấm thành mạch: Vitamin C, novocain 0,25%, Canxi clorua.     

- Đề phòng biến chứng loét đường tiêu hoá: Tacgamet, Cimetidin (tiêm, uống).      

- Kháng sinh: Dùng sớm, vừa liều điều trị , kháng sinh loại có tác động với vi khuẩn Gram (+), chống toan hoá: Nabica 8,4%; 1,4%      

 4. Điều trị các biến chứng: 

   Trong thời kỳ sớm - sốc bỏng có nhiều biến chứng cần theo dõi kỹ các diễn biến của bệnh nhân để có biện pháp đề phòng và điều trị nguyên nhân, triệu chứng của các biến chứng

Nguồn: Sức khỏe toàn dân (http://suckhoetoandan.vn/p/5c24499276801b72cb6ffee3)
1  ... Tiếp » 

sơ cứu bầm tím mắt

sơ cứu bầm tím mắt
Thường do chấn thương chảy máu dưới da, hầu hết không nghiêm trọng, chăm sóc y tế ngay nếu nhìn đôi, nhìn mờ, đau nặng, chảy máu

Viêm gân bánh chè gây đau đầu gối phải làm thế nào?

Viêm gân bánh chè gây đau đầu gối phải làm thế nào?
Viêm gân bánh chè là tình trạng quá tải ở khớp gối do quá trình vận động liên tục hoặc cũng có thể do các nguyên nhân như chấn thương khớp gối,...

Bị đau đầu gối nhưng không sưng – Cảnh giác các bệnh này

Bị đau đầu gối nhưng không sưng – Cảnh giác các bệnh này
Đau đầu gối nhưng không sưng không chỉ là do nguyên nhân cơ học mà đôi khi còn là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý cơ xương khớp cần sớm can thiệp điều trị...

Bị đau đầu gối mỗi khi co chân – Nguyên nhân và cách trị

Ngồi xổm hoặc đứng lên ngồi xuống bị đau đầu gối là bị gì ?

Đau đầu gối khi leo cầu thang: Bạn nên cẩn trọng với dấu hiệu này

8 cách trị đau đầu gối tại nhà không cần dùng thuốc kháng sinh

Uống bao nhiêu nước mỗi ngày là đủ cho một cơ thể khỏe mạnh? Lời giải đáp của các chuyên gia thực sự hữu ích trong những ngày hè nóng bỏng rát

6 thời điểm tim dễ bị tổn thương nhất: Hãy cẩn trọng để tránh những cơn đột quỵ bất ngờ

Nóng trên mạng xã hội: Thảm khốc điện giật làm 3 người chết

Ngay ngày đầu tiên về nhà chồng, tôi đã sốc vô cùng khi chứng kiến màn đối thoại thường ngày của bố mẹ chồng

Lộ sự thật gây sốc vụ cha bị tố bạo hành, đánh gãy chân con 2 tháng tuổi

Tăng cường kiểm soát, phòng chống sốt xuất huyết

Sơ cứu bắn hóa chất vào mắt

Sơ cứu bắn hóa chất vào mắt
Ngay lập tức cho nước chảy qua mắt, chỉ sử dụng nước sạch hoặc nước muối 0,9 phần trăm, loại bỏ kính áp tròng, đừng trà mắt, sau đó tìm sự chăm sóc y tế

Xử trí khi bị hóa chất bắn vào mắt

Xử trí khi bị hóa chất bắn vào mắt
Trong sinh hoạt hàng ngày, đôi khi bạn hoặc người thân bị hóa chất bắn vào mắt, ngay khi phát hiện, cần thực hiện ngay những bước sau đây:

Sơ cấp cứu khi bị bỏng hóa chất

Sơ cấp cứu khi bị bỏng hóa chất
Đưa nạn nhân ra khỏi tác nhân gây bỏng, loại bỏ quần áo hay đồ trang sức dính hóa chất, tưới nước rửa sạch vùng da bỏng... sau đó chuyển ngay đến bệnh viện cấp cứu.

Sơ cứu chấn thương đầu

Sơ cứu chấn thương đầu
Hầu hết liên quan đến thương tích mà không cần nắm viện, Nếu nghiêm trọng, không di chuyển trừ khi cần thiết và tránh di chuyển cổ, làm dừng chảy máu

Cách sơ cứu người bị chấn thương sọ não

Cách sơ cứu người bị chấn thương sọ não
Não là một cơ quan mềm và yếu ớt. Một tác động mạnh vào đầu có thể gây tổn thương não hoặc tủy sống, ngay cả khi không có dấu hiệu bị thương ở da đầu hoặc mặt.

10 cách làm dịu vết da cháy nắng nhanh chóng

10 cách làm dịu vết da cháy nắng nhanh chóng
Dùng sữa bôi lên da, tắm với bột yến mạch, làm lạnh gel lô hội là những cách đơn giản giúp bạn nhanh chóng làm dịu vết cháy nắng.

Sơ cứu cháy nắng

Sơ cứu cháy nắng
Dấu hiệu và triệu chứng xuất hiện trong vòng vài giờ tiếp xúc, gây đau, tấy đỏ, Khám bác sỹ nếu có mụn nước, phát ban, ngứa hoặc sốt

Sơ cứu chuột rút

Sơ cứu chuột rút
Gây đau đớn do co thắt cơ bắp không tự nguyện, không đủ dịch cơ thể thường góp phần gây chuột rút, gọi bác sỹ nếu chuột rút kéo dài hơn một giờ hoặc lâu hơn

Cách xử trí khi bị chuột rút

Cách xử trí khi bị chuột rút
Chuột rút là tình trạng co thắt cơ đột ngột, gây đau dữ dội ở một bắp thịt thường là co cơ do lạnh hay hoạt động quá sức, làm cho bệnh nhân không tiếp tục cử động được nữa. Vậy phải xử lý như thế nào khi bị chuột rút để giảm đau nhanh chóng và hiệu quả?

Sơ cứu côn trùng cắn

Sơ cứu côn trùng cắn
Hầu hết các phản ứng với côn trùng cắn đều nhẹ, Một phản ứng chậm trễ có thể gây ra sốt, phát ban, đau khớp và sưng hạch, gọi bác sỹ nếu khó thở, tim đập nhanh, choáng

Xử trí khi bị côn trùng đốt

Xử trí khi bị côn trùng đốt
Rửa vùng bị đốt bằng xà phòng và nước. Không nên cố kéo ngòi ra vì có thể khiến nọc độc giải phóng nhiều hơn. Nhập viện khi có biểu hiện khó thở, sưng môi hoặc họng, choáng, ngất...