MangYTe

Bạn nên biết hôm nay

Xử trí đột quỵ não

Đột quỵ não (tai biến mạch máu não) là một biến chứng hết sức nguy hiểm, nếu không cấp cứu kịp thời thì tính mạng người bệnh sẽ bị đe dọa.
Mục lục
đột quỵ não (ĐQN) bệnh hay gặp nhất ở lứa tuổi trên 55, nam giới chiếm tỉ lệ cao hơn nữ giới. Tuy vậy, bệnh có thể phòng ngừa được.

Nguyên nhân và triệu chứng đột quỵ não

đột quỵ não là biểu hiện triệu chứng đột ngột xảy ra do tổn thương ở não, có thể xảy ra bất cứ lúc nào nhưng gặp nhiều hay thay đổi thời tiết đột ngột (nắng quá hoặc lạnh quá). đột quỵ não là nguyên nhân gây Tu vong được xếp vào loại thứ 3 sau bệnh tim mạch và ung thư. Theo thống kê, mỗi năm trên toàn cầu có khoảng 5 triệu người bị đột quỵ, riêng Việt Nam, có khoảng 200.000 người, trong đó Tu vong khoảng 100.000 người.

đột quỵ não là tình trạng não bị thiếu máu một cách đột ngột do máu đến rất ít hoặc không đến được bởi động mạch quá hẹp, lượng máu ít quá hoặc do tắc nghẽn động mạch não. Vì vậy, khi thiếu máu lên não với bất kỳ lý do gì thì các tế bào não sẽ hoạt động rất kém hoặc ngưng hoạt động và có thể bị ch*t trong vài phút, nặng hơn nữa là không hồi phục. Nhiều trường hợp được cứu sống nhưng có thể bị tàn phế suốt đời, giảm tuổi thọ và không còn khả năng lao động...

Có nhiều nguyên nhân gây bệnh như: bệnh tim mạch, huyết áp, rối loạn huyết động, biến chứng của bệnh lý cột sống cổ (thoái hóa, thoát vị đĩa đệm, gây nên hiện tượng chèn đẩy hệ động mạch đốt sống - thân nền gây thiếu máu não). Phần lớn là do nguyên nhân phối hợp trên một người bệnh tăng huyết áp (THA), đái tháo đường, tăng cholesterol máu (loại cholesterol toàn phần hay cholesterol xấu hoặc cả hai), vữa xơ động mạch não, dị dạng mạch máu não, hoặc gặp ở người bị viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn, hẹp van hai lá, rối loạn nhịp tim.

Một số yếu tố thuận lợi như: nghiện Thu*c lá, nghiện rượu hoặc gặp ở người có hội chứng Migraine (đau nửa đầu), béo phì, ít vận động. đột quỵ não chiếm tỉ lệ cao hơn cả là ở những người trên 55 tuổi có tăng huyết áp kèm theo xơ vữa động, nhất là động mạch não. Bởi vì, khi xơ vữa động mạch thì thành của lòng động mạch bị dày lên, xù xì làm xơ cứng, hẹp lòng động mạch gây cản trở lưu thông dòng máu, và tạo điều kiện cho sự hình thành cục máu đông. Cục máu đông sẽ bị chặn lại ở những nơi mạch máu nhỏ (động mạch nuôi tim, não bộ), lòng động mạch bị hẹp gây tắc mạch. Các mảng xơ vữa động mạch cũng có thể bị bong ra và cũng gây nên tắc mạch ở những nơi lòng động mạch hẹp (mạch máu não, mạch vành tim). Vì vậy, khi những động mạch đưa máu lên não bị tắc nghẽn, não sẽ bị thiếu chất dinh dưỡng và oxy, dẫn đến đột quỵ. Hậu quả là gây tổn thương mạch máu não, làm xuất huyết não (mạch máu não bị vỡ) hoặc nhồi máu não (mạch máu não bị tắc nghẽn).

đột quỵ não là một loại bệnh nặng, có tỉ lệ Tu vong cao và nếu qua cơn nguy kịch thường để lại nhiều di chứng làm mất khả năng lao động, giảm trí nhớ, lú lẫn, liệt nửa người (hay toàn thân), bại não, chiếm tỉ lệ trên 90%. Đáng nói là sự thay đổi đột ngột khí hậu (từ nóng sang lạnh hoặc từ lạnh sang nóng) đột quỵ não xuất hiện nhiều hơn. Nên lưu ý là đột quỵ não não khi tái phát, thường nặng hơn lần trước.

Triệu chứng của đột quỵ não thường khởi đầu là nhức đầu, chóng mặt, mất định hướng, yếu một tay, một chân cùng phía, miệng méo, nhân trung lệch sang bên lành, nói khó, mất định hướng. Nhiều trường hợp xảy ra đột ngột vào ban đêm cho nên bản thân người bệnh và người nhà không thể biết được, khi phát hiện thì đã hôn mê, đại, tiểu tiện không tự chủ. Biểu hiện lâm sàng do tắc mạch não hay do xuất huyết não rất khó xác định mà cần dựa vào tiền sử bệnh, các xét nghiệm cần thiết như X-quang sọ não, chụp cắt lớp não (chụp CT), hoặc tốt hơn nữa là chụp cộng hưởng từ (MRI) não.

Nguyên tắc sơ cứu và phòng bệnh

Nếu chậm một phút trong cấp cứu đột quỵ não sẽ làm 2 triệu tế bào thần kinh ch*t đi, như thế tính mạng bệnh nhân sẽ như ngàn cân treo sợi tóc. Vì vậy, khi có triệu chứng khởi đầu của đột quỵ xẩy ra thì người nhà nên nới lỏng quần áo và để người bệnh nằm ở trên mặt phẳng, gối đầu cao khoảng 300 và ở tư thế nằm nghiêng để tránh nguy cơ bị sặc do các chất tiết ra từ miệng. Tuyệt đối không cho bệnh nhân ăn uống gì hoặc uống bất kỳ một loại Thu*c nào khi nghi ngờ đột quỵ não. Nếu người bệnh còn tỉnh táo thì bảo thở thật sâu và đều. Nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu kịp thời, tránh đưa bệnh nhân đi xa vì thời gian di chuyển kéo dài càng làm cho tình trạng bệnh sẽ nặng hơn và nguy cơ Tu vong cao hơn.

Đề phòng đột quỵ thì cần loại trừ các yếu tố nguy cơ gây đột quỵ và phòng ngừa tái phát đối với bệnh nhân bị đột quỵ. Người cao tuổi cần được khám bệnh định kỳ, đặc biệt là những người có bệnh về tăng huyết áp hoặc có kèm đái tháo đường, tăng mỡ máu, xơ vữa động mạch. Cảnh giác với nóng, lạnh đột ngột. Mỗi lần dùng máy điều hòa nhiệt độ thì nên để nhiệt độ khoảng rừ 26 - 270C là vừa. Không nên tắm nước lạnh quá và không nên tắm biển vào lúc đã hết mặt trời (vì lúc đó nhiệt độ của nước là lạnh và lại gió mạnh). Cần bỏ Thu*c lá, không nên lạm dụng bia, rượu.

PGS.TS. BÙI KHẮC HẬU

Nguồn: Internet
Từ khóa: đột quỵ não

Chủ đề liên quan:

đột quỵ đột quỵ não
Tin đọc nhiều
  • Cách sơ cứu cần thiết khi có dấu hiệu đột quỵ

    Cách sơ cứu cần thiết khi có dấu hiệu đột quỵ
    Mặc dù cơn đột quỵ thường xảy ra đột ngột với rất ít triệu chứng nhưng không có nghĩa là hoàn toàn không có dấu hiệu cảnh báo. Sau đây là những dấu hiệu cảnh báo bạn cần quan tâm.
  • Phát hiện và xử trí khi người thân đột quỵ

    Phát hiện và xử trí khi người thân đột quỵ
    Để bệnh nhân nằm yên, đầu nâng cao 30 độ. Nếu bệnh nhân ói mửa, đặt đầu nghiêng sang một bên, dùng tay lấy các chất ói mửa từ mũi và miệng người bệnh.
  • Phòng ngừa đột quỵ ở người cao huyết áp

    Phòng ngừa đột quỵ ở người cao huyết áp
    Không dùng lại toa Thu*c cũ. Khi đột quỵ không tự ý uống Thu*c hạ áp, cần đặt bệnh nhân nằm nghiêng đầu sang một bên để đường thở thông thoáng và đưa đi cấp cứu.
  • Ở Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Đà Nẵng bị đột quỵ thì cấp cứu tại đâu?

    Ở Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Đà Nẵng bị đột quỵ thì cấp cứu tại đâu?
    Đọc các câu tư vấn và các thông tin về Thu*c điều trị đột quỵ tại TPHCM, chúng tôi thấy rất phấn khởi vì y học phát triển, tay nghề của các BS TPHCM tiến quá nhanh. Đặc biệt, theo dõi chùm bài của TS.BS Nguyễn Huy Thắng, trưởng khoa bệnh lý mạch máu não BV Nhân dân 115, chúng tôi thấy phục TS Thắng quá!
  • Chú tôi bị đột quỵ, muốn tìm nơi điều trị laser nội mạch

    Chú tôi bị đột quỵ, muốn tìm nơi điều trị laser nội mạch
    Chú tôi bị tai biến mạch máu não, hiện sức khỏe ổn rồi và đang tập vật lý trị liệu tại nhà. Tôi tham khảo tài liệu trên mạng thì được biết phương pháp điều trị bệnh bằng chiếu tia laser nội mạch sẽ giúp bệnh nhân bị tai biến phục hồi chức năng nhanh hơn. Xin hỏi kỹ thuật này thực hiện ở đâu, chi phí thế nào? Mà ngoài giờ hành chính tôi mới đưa chú đi được. Nhà chú tôi ở đường Quang Trung, gần chợ Hạnh Thông Tây, đi đến đâu thì gần? Cảm ơn mangyte! (Ngọc Diệp – TPHCM)
  • Chẩn đoán bệnh đột quỵ

    Chẩn đoán bệnh đột quỵ
    Việc chẩn đoán cơn đột quỵ đang tiến triển là cực kỳ quan trọng, bởi vì cách thức điều trị đột quỵ được quyết định tùy vào kiểu đột quỵ, và trong một số trường hợp, tùy cả vào vị trí của tổn thương não.Những tình trạng bệnh lý khác có các triệu chứng tương tự như đột quỵ và cơn thiếu máu não thoáng qua (transient ischemic attack, TIA) sẽ phải được loại trừ để chấn đoán đột quỵ.
  • Cảm giác mệt mỏi sau đột quỵ

    Cảm giác mệt mỏi sau đột quỵ
    Sau một cơn đột quỵ, hầu hết những người bệnh đều cảm thấy mệt mỏi ở một mức độ nào đó. Những bệnh nhân sau đột quỵ thường phải nỗ lực nhiều hơn để bù lại sự suy yếu hoặc mất đi những chức năng thông thường
  • Những thay đổi gây ra do đột quỵ

    Những thay đổi gây ra do đột quỵ
    Bộ não kiểm soát khả năng vận động, cảm giác, giao tiếp, suy nghĩ và hành động. Tổn thương não do đột quỵ có thể ảnh hưởng tới bất kỳ khả năng nào nêu trên.
  • Đột quỵ do xuất huyết

    Đột quỵ do xuất huyết
    Đột quỵ do xuất huyết xảy ra khi mạch máu bên trong hoặc gần não bị đứt làm máu tích tụ trong não gây hại cho các tế bào não.
  • Tìm hiểu thông tin sơ cứu bênh nhân Đột quỵ

    Tìm hiểu thông tin sơ cứu bênh nhân Đột quỵ
    Đột quỵ xảy ra khi xuất huyết não bộ hoặc khi lưu lượng máu tới não bộ bị tắc nghẽn. Liên hệ bác sĩ ngay lập tức nếu có triệu chứng của đột quỵ.
1 Tiếp »