Mạng y tế, vì sức khỏe cộng đồng

Các thực phẩm cần hạn chế với người cao tuổi

Các chức năng vận động, tiêu hóa và tinh thần của người cao tuổi đều suy giảm và thoái hóa. Bên cạnh đó, những bệnh lý hay gặp phải như tăng huyết áp, rối loạn tiêu hóa, tai biến… ít nhiều đều liên quan đến chế độ dinh dưỡng hằng ngày, vì vậy ăn uống không biết kiêng kỵ sẽ phát sinh nhiều loại bệnh tật.
Mục lục

Khi đã có tuổi, bộ máy tiêu hóa suy giảm nhiều về chức năng nên khả năng tiêu hóa, hấp thu và chuyển hóa thức ăn kém do hàm răng bị hư hỏng, lung lay, thậm chí rụng dần, cơ nhai bị teo sẽ ảnh hưởng đến việc nghiền thức ăn. Trương lực dạ dày giảm, sức co bóp yếu, dịch nước bọt, dịch vị và các men tiêu hóa giảm cả về số lượng và chất lượng. Ðó là những nguyên nhân làm ăn kém ngon miệng, mất cảm giác hương vị của thức ăn. Ðồng thời thức ăn khó tiêu hóa, nhu động ruột giảm dễ gây nên táo bón. Vì vậy, người cao tuổi (NCT) cần ăn hạn chế các thức ăn hoặc ăn kiêng kỵ để phòng nhiều loại bệnh.

Nội tạng lợn (tim, gan, bầu dục, óc, dạ dày…) tuy giá trị dinh dưỡng tương đối cao, chứa nhiều đạm và một số vi chất dinh dưỡng, nhưng hàm lượng cholesterol cũng cao. Nếu ăn nội tạng thường xuyên thì hàm lượng cholesterol trong máu quá cao, chúng sẽ lắng đọng trên thành động mạch, gây ra xơ cứng động mạch, tăng huyết áp và các bệnh về động mạch vành tim. Các loại bệnh này thường là nguyên nhân quan trọng gây tử vong cho NCT. Ðiều hết sức quan trọng trong khẩu phần ăn của NCT là khống chế lượng mỡ động vật và các thức ăn có lượng cholesterol cao đưa vào cơ thể. NCT cũng nên ăn ít thịt, thay vào đó là các thực phẩm giàu can-xi như: cá, tôm, cua. Các prô-tê-in thực vật như đậu đỗ, vừng lạc, đậu phụ vì chúng có nhiều chất xơ giúp thải lượng cholesterol. Nên ăn ít nhất 3 bữa cá/tuần, 3 quả trứng/tuần, ăn thêm sữa chua (dễ tiêu và có lợi cho tiêu hóa). Về chất béo: nên ăn cả dầu thực vật và mỡ động vật, tỷ lệ chất béo thực vật chiếm 35% tổng lượng chất béo. Dầu thực vật tốt với người có tăng huyết áp, không có cholesterol và ít a-xít béo bão hòa (dưới 40%) hơn mỡ động vật.

NCT cũng không ăn quá cay, các thức ăn cay như: gừng, tỏi, ớt, hạt tiêu là những thức ăn nóng, nếu ăn ít thì có thể kích thích tiêu hóa, giúp ăn ngon miệng. Khi ăn quá nhiều vị cay có thể làm cho viêm niêm mạc dạ dày, không tốt cho gan và thận. Những người sau đây không nên ăn cay: Những người mắc bệnh viêm dạ dày mãn tính, loét dạ dày, viêm thực quản; người mắc bệnh viêm túi mật, sỏi mật, viêm tuyến tụy; người mắc bệnh trĩ; người mắc các bệnh về thận…

NCT không nên ăn mặn. Nghiên cứu của các nhà y học cho rằng ăn muối có tác dụng như một chất xúc tác làm tăng huyết áp. Thành phần chính của muối là na-tri, nếu ăn mặn quá nhiều sẽ làm tích tụ na-tri trong tế bào cơ trơn của thành mạch máu, gây tăng nước trong tế bào, tăng trương lực thành mạch máu, gây co mạch làm cho mạch máu hẹp lại làm tăng sức cản ngoại vi dẫn đến huyết áp tăng cao. Ăn mặn còn liên quan đến các nguy cơ mắc bệnh ung thư dạ dày, loãng xương hay hen xuyễn. Ngoài ra, ăn hạn chế các thực phẩm có hàm lượng muối cao như các loại dưa cà muối, thức ăn chế biến sẵn, thịt hun khói, lạp xường, xúc xích, mì ăn liền,… Hạn chế ăn mặn, lượng muối ăn dưới 150gam/người/tháng (dưới 5 g/ngày).

Mặt khác, NCT cũng không nên ăn, uống quá nhiều đường, ngọt. Quá nhiều đồ ngọt làm tuyến tụy phải làm việc gắng sức để bài tiết insulin giúp chuyển hóa đường, mà chức năng tuyến tụy của NCT đã có xu hướng giảm sút nên dễ gây ra bệnh đái tháo đường. Nếu NCT đã bị bệnh đái tháo đường càng phải kiêng ăn ngọt để tránh các biến chứng như: viêm tĩnh mạch, đục thủy tinh thể, hoại tử chi… Nhu cầu năng lượng của người 60 tuổi giảm đi 20%, ở người trên 70 tuổi giảm đi 30% so với người 25 tuổi, nhu cầu năng lượng từ 1.700 đến 1.900 kcal/người/ngày.

Trong bữa ăn thường ngày, NCT không ăn quá no. Vì nếu ăn quá no, năng lượng đưa vào nhiều, thì dễ dẫn đến nguy cơ đường và mỡ trong máu tăng cao, chức năng của tuyến tiêu hóa và tuyến tụy chóng suy giảm. Thêm nữa, mỗi bữa ăn đều quá no, làm cho máu phải tập trung vào ruột và dạ dày, còn những cơ quan quan trọng như tim và não thì thiếu máu lâu dài, dẫn đến tinh thần mệt mỏi, tư tưởng không thể tập trung cao độ làm giảm năng suất làm việc. Vì vậy NCT nên ăn ít, ăn nhiều bữa chẳng những không gây ra béo phì mà còn có ích cho tim. Cần chia nhỏ bữa ăn thành nhiều bữa nhỏ, khi ăn cần nhai chậm, nhai kỹ thức ăn, nên ăn các thức ăn thực vật như: vừng, lạc, đậu đỗ, rau xanh và hoa quả chín, ăn ít thịt thay vào đó là cá, tôm. Chế biến các món hấp luộc nhừ thay thế các món rán nướng. Các món ăn chế biến mềm, thái nhỏ, hầm kỹ để phù hợp với hàm răng yếu và dễ tiêu hóa. Không ăn quá no nhất là vào buổi tối, sau khi ăn xong nên ngồi hoặc đi lại nhẹ nhàng trong vòng 30 phút sẽ giúp dạ dày nhào trộn thức ăn và dễ tiêu.

Người cao tuổi muốn sống lâu, sống vui, sống khỏe, sống có ích cần bảo đảm ba yếu tố: Một là tâm hồn thanh thản, luôn sống trong niềm vui để niềm vui kích thích tăng cường sức sống của cơ thể, giúp duy trì thăng bằng của hệ thần kinh. Sự vui vẻ là một vũ khí chống lại mọi căng thẳng, mọi stress của cuộc sống hằng ngày. Hai là ăn uống hợp lý, tăng cường các chất chống ô-xy hóa để chống lại các gốc tự do làm hạn chế quá trình lão hóa và bệnh tật. Ba là năng vận động để lưu thông khí huyết, chống lại quá trình ô-xy hóa, cơ thể được rèn luyện đều đặn sẽ hoạt động hài hòa, cho ta cảm giác dễ chịu, vui tươi, phấn khởi, yêu đời. Ba yếu tố tạo nên mối liên quan thúc đẩy lẫn nhau: niềm vui và sự vận động giúp ăn ngon miệng và chính việc ăn uống điều độ đủ chất lại tạo cho NCT niềm vui, sự hăng hái vận động để tăng cường tuổi thọ.

ThS, BS Nguyễn Văn Tiến

Viện Dinh dưỡng

Nguồn: Báo nhân dân (https://nhandan.com.vn/goc-tu-van/cac-thuc-pham-can-han-che-voi-nguoi-cao-tuoi-613970/)
1  ... Tiếp » 

Tại sao bức tượng nữ đấu sĩ La Mã cổ đại lại có tư thế kì lạ?

Tại sao bức tượng nữ đấu sĩ La Mã cổ đại lại có tư thế kì lạ?
Nữ đấu sĩ vốn là hình ảnh vô cùng hiếm hoi trong đế chế La Mã xưa kia. Tuy nhiên, kết quả rút ra từ nghiên cứu trên một bức tượng nằm tại Bảo tàng Đức cho thấy vào thời kỳ này, việc đào tạo phụ nữ trở thành chiến binh trong các đấu trường cổ đại diễn ra khá phổ biến.

Chuyện ít biết về cách vua nhà Nguyễn đối đầu với “thần nước”

Chuyện ít biết về cách vua nhà Nguyễn đối đầu với “thần nước”
(MangYTe) - Hệ thống đê điều có thể được ví như thành lũy vững chắc giúp con người đối mặt với cơn thịnh nộ của “thần nước”, giảm thiểu bất trắc khi lũ lụt xảy ra. Các vị vua triều Nguyễn đã đạt được thành tựu gì trong công cuộc trị thủy?

Trải nghiệm bay dù lượn cùng kền kền giữa bầu trời

Mê hoặc khu vườn cây cảnh thu nhỏ ở Nhật Bản

Bí ẩn loạt cá mập hung thần tấn công người vùng biển Australia

Bác bỏ thông tin bão số 8 có khả năng mạnh lên tới cấp siêu bão

Vì sao 2 thử nghiệm vaccine Covid-19 bị tạm dừng?

Vì sao 2 thử nghiệm vaccine Covid-19 bị tạm dừng?
(MangYTe) - Chỉ trong vòng 24 giờ ở tuần qua, 2 thử nghiệm y tế liên quan đến thuốc Covid-19 giai đoạn cuối, bao gồm một vaccine tiềm năng và một phương thuốc điều trị bệnh, đã bị tạm dừng trong vì những lo ngại tiềm ẩn về an toàn.

Con gái xinh xắn, học giỏi của nữ chủ tịch đội bóng Thái Lan

Con gái xinh xắn, học giỏi của nữ chủ tịch đội bóng Thái Lan
Nuanwan Phanachet được nhiều người chú ý nhờ sở hữu ngoại hình sáng, tốt nghiệp đại học danh tiếng ở Australia và Thái Lan.

Vietcombank ủng hộ 11 tỷ đồng, chung tay cùng cán bộ, chiến sỹ và đồng bào miền Trung vượt khó khăn trước thiên tai, lũ lụt

Một người bắt đầu bước vào cuộc sống kỷ luật cao độ, thường có 4 biểu hiện sau

Phụ nữ ngốc nhìn mặt, phụ nữ không thông minh nhìn túi tiền, phụ nữ trí tuệ nhìn 4 điểm

4 bài học làm thay đổi suy nghĩ, giúp các doanh nhân gặt hái thành công rực rỡ

Nhiều doanh nghiệp hỗ trợ đồng bào miền trung vượt qua lũ lụt lịch sử

Nhiều doanh nghiệp hỗ trợ đồng bào miền trung vượt qua lũ lụt lịch sử
Với tinh thần cả nước hướng về “khúc ruột” miền trung, nhiều doanh nghiệp đã có hành động thiết thực ủng hộ vật chất, sẻ chia với đồng bào miền trung vượt qua đợt mưa lũ.

Bắc Giang phát động Tháng cao điểm vì người nghèo và ủng hộ đồng bào miền trung

Bắc Giang phát động Tháng cao điểm vì người nghèo và ủng hộ đồng bào miền trung
Ngày 19-10, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) tỉnh Bắc Giang tổ chức lễ phát động Tháng cao điểm vì người nghèo năm 2020 và ủng hộ đồng bào miền trung bị bão lũ. Trong ngày phát động, 37 tổ chức đơn vị thực hiện và đăng ký ủng hộ với số tiền hơn 63 tỷ đồng.

EVNNPC: Tăng cường biện pháp an toàn công tác kiểm tra, khắc phục hậu quả mưa lũ

Khánh Hòa: Kêu gọi hơn 400 triệu đồng ủng hộ nhân dân các tỉnh miền Trung

Đại học Đông Á phát động “20/10 không hoa”, hỗ trợ SV các tỉnh vùng lũ miền Trung

Thầy cô, học sinh Nghệ An gửi lá lành về rốn lũ miền Trung

Chính sách bảo mật

Chính sách bảo mật
Chúng tôi nghiên cứu và đưa ra chính sách bảo mật để người dùng nắm được nội dung, cụ thể chính sách bảo mật của chúng tôi như sau:

Chính sách quảng cáo

Chính sách quảng cáo
Chính sách quảng cáo được mô tả với những nội dung quy định chi tiết sau:

Miễn trừ trách nhiệm

Điều khoản và điều kiện sử dụng

Nhiều doanh nghiệp hỗ trợ đồng bào miền trung vượt qua lũ lụt lịch sử

Nhiều doanh nghiệp hỗ trợ đồng bào miền trung vượt qua lũ lụt lịch sử
Với tinh thần cả nước hướng về “khúc ruột” miền trung, nhiều doanh nghiệp đã có hành động thiết thực ủng hộ vật chất, sẻ chia với đồng bào miền trung vượt qua đợt mưa lũ.

Bắc Giang phát động Tháng cao điểm vì người nghèo và ủng hộ đồng bào miền trung

Bắc Giang phát động Tháng cao điểm vì người nghèo và ủng hộ đồng bào miền trung
Ngày 19-10, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) tỉnh Bắc Giang tổ chức lễ phát động Tháng cao điểm vì người nghèo năm 2020 và ủng hộ đồng bào miền trung bị bão lũ. Trong ngày phát động, 37 tổ chức đơn vị thực hiện và đăng ký ủng hộ với số tiền hơn 63 tỷ đồng.

Mỗi lần tôi rửa bát, mẹ chồng đều đứng bên cạnh nhìn chằm chằm khiến tôi vừa lo lắng vừa hoảng loạn

EVNNPC: Tăng cường biện pháp an toàn công tác kiểm tra, khắc phục hậu quả mưa lũ

Vì sao 2 thử nghiệm vaccine Covid-19 bị tạm dừng?

Con gái xinh xắn, học giỏi của nữ chủ tịch đội bóng Thái Lan