MangYTe

Chẩn đoán và điều trị y học tuổi già hôm nay

Tình trạng bất động ở bệnh nhân cao tuổi

Nguy cơ của trạng thái nằm bất động lâu dài, liệt giường, đối với người già rất nhiều nghiêm trọng. Trạng thái này xuất hiện nhanh nhưng lại phục hồi rất chậm.
Mục lục

Nhận định chung

Những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng bất động ở người già là sức quá yếu, sa sút nghị lực, cứng khớp, đau nhiều nơi, trạng thái mất thăng bằng, rối loạn tâm thần - vận động. Sức yếu thường do ít sử dụng các cơ bắp, suy dinh dưỡng rối loạn điện giải, thiếu máu, bệnh ở hệ thần kinh hoặc hệ vận động. Cũng hay gặp các nguyên nhân khác như bệnh Parkison, viêm khớp dạng thấp biến dạng, bệnh gút biến dạng. Một số thuốc gây hiện tượng cứng đờ các cơ như Haloperidol. Một bệnh cũng phổ biến nhưng ít được chú ý là đau đa cơ thấp (Polymyacogia rheumatica) tức bệnh, giả viêm khớp gốc chi (Pseudoarthrite rhizomélique), gây đau cứng vùng hông, vai và nhiều biểu hiện toàn thân.

Trong hệ vận động còn kể đến các bệnh gây đau xương (loãng xương, nhũn xương, Paget), di căn ung thư tại xương, chấn thương) các bệnh gây đau khớp (viêm xương khớp, viêm đa khớp dạng thấp, gut), viêm túi cơ, viêm cơ. Còn cơ thể có cơn đau cách hồi cũng làm bệnh nhân phải nằm. Bệnh ở chân cũng rất thường gặp hột cơm gan bàn chân, loét, chai phồng bàn chân, măng chai, móng chân mọc quặp vào trong hoặc mọc quá mức. Đi giày không vừa chân cũng là một nguyên nhân thường gặp, gây đau bàn chân.

Trạng thái mất thăng bằng và tâm lý sợ ngã là nguyên nhân chủ yếu của trạng thái bất động, mất thăng bằng có thể do suy yếu toàn thân, bệnh ở hệ thần kinh (ví dụ tai biến mạch máu não, mất phản xạ tư thế, bệnh của dây thần kinh ngoại biên do đái tháo đường, nghiện rượu, suy dinh dưỡng, rối loạn tiền đình trên não). Lo âu, tụt huyết áp tư thế đứng hoặc sau khi ăn, tác dụng phụ của thuốc (ví dụ thuốc lợi niệu, thuốc chống tăng huyết áp, thuốc an thần kinh, chống trầm cảm) đều có thể là nguyên nhân của trạng thái mất thăng bằng.

Điều trị

Sự cần thiết phái xử trí tình trạng bất động

Nguy cơ của trạng thái nằm bất động lâu dài, liệt giường, đối với người già rất nhiều nghiêm trọng. Trạng thái này xuất hiện nhanh nhưng lại phục hồi rất chậm. Đối với tim mạch hậu quả của việc nằm bất động dài ngày là ứ huyết, giảm lưu lượng tim, giảm hấp thu oxy, phù, tràn dịch, tăng nhịp tim lúc nghỉ. Các biểu hiện ở cơ có nhiều: ở mức tế bào, có hiện tượng giảm nồng độ ATP và glycogen, tăng thoái giáng protein, mất khả năng co bóp, cường độ giảm, lực cơ giảm. Cơ bị thu teo ở tuổi già, suy yếu, ngắn lại. Khi nằm lâu dễ có loét ở những điểm tỳ. Sức ép về cơ học, độ ẩm ướt ở các vùng đó, các cọ sát khi cử động cộng với sự xây xát da đều tạo thuận lợi cho loét xuất hiện, ở nhiều bệnh nhân già nằm liệt giường hay có viêm tắc tĩnh mạch và vì thế tắc mạch phổi gây nhồi máu phổi rất phổ biến và nguy hiểm. Khi đã có những biểu hiện như vậy việc phục hồi rất khó khăn và đòi hỏi phải nhiều thời gian.

Công tác điều dưỡng

Việc quan trọng nhất trong chăm sóc bệnh nhân già là hết sức tránh để nằm bất động quá lâu. Khi không thể tránh được thì phải có nhiều biện pháp để hạn chế đến mức tối đa những hậu quả xấu, cố gắng đảm bảo dinh dưỡng thích hợp. Đặc biệt chú ý đến những vùng của cơ thể phải chịu sức ép trọng lượng, cụ thể là những điểm tỳ. Để hạn chế những hậu quả xấu đối vối hệ tim mạch nên để bệnh nhân ở tư thế nửa nằm nửa ngồi, đầu cao, chú ý năng thay đổi tư thế nhiều lần trong ngày. Nên cho cử động sớm, thụ động rồi chủ động, áp dụng ngay từ khi còn nằm trên giường. Khi đã có tiến bộ hơn, khuyến khích bệnh nhân (có sự hỗ trợ ban đầu) tự thay đổi tư thế, tự di chuyển trong phòng, tự phục vụ lấy mình trong công việc vệ sinh, tự mặc quần áo. Đối với những người phải sử dụng xe lăn, không nên dùng các loại dây chằng dễ gây xây xát, loét. Chừng nào bệnh nhân còn phải nằm trên giường hoặc ngồi trên ghế dài ngày có thể phải dùng một số thuốc (như tiêm héparin liều thấp) hoặc không dùng thuốc (như đi bít tất ép, băng ép) nhằm giảm nguy cơ huyết khối tắc mạch. Khi đã có thể cử động được nên bắt đầu ngay việc tập đi lại với liều lượng có cân nhắc, từ thấp đến cao.

Đối với bệnh viêm khớp ở người già, việc dùng thuốc chổng viêm không steroid có thể làm giảm đau tại khớp nhưng cũng có thể gây nên những tổn thương nguy hiểm ở dạ dày ruột (xuất huyết tiêu hóa khi dùng indomethcin. Biến chứng này hay gặp ở người già hơn ở người trẻ. Các tác dụng phụ đối với hệ thần kinh trung ương có thể xuất hiện khi dùng các thuốc này (lú lẫn, hoang tưởng). Aspirin có vỏ bọc có thể đỡ hại cho niêm mạc dạ dầy, thuốc cũng rẻ. Tuy nhiên nếu dùng lâu dài có thể dẫn đến nhiễm salicylic (Salicylisme). Đối với viêm xương khớp, acetaminophen có hiệu quả như các thuốc chống viêm không steroid.

Nguồn: Internet.
Nguồn: Điều trị (https://www.dieutri.vn/chandoantuoigia/tinh-trang-bat-dong-o-benh-nhan-cao-tuoi/)
  • Alzheimer- nỗi lo của người cao tuổi

    Alzheimer- nỗi lo của người cao tuổi
    Alzheimer là bệnh thường gặp nhất ở người cao tuổi (là nguyên nhân của 75% trường hợp sa sút trí tuệ). Người bệnh có dấu hiệu sớm nhất là hay quên, nói lẫn lộn, nói lắp rồi dần dần mất trí nhớ, trầm cảm, ngớ ngẩn.
  • Dinh dưỡng cho bệnh nhân ung thư giai đoạn muộn

    Dinh dưỡng cho bệnh nhân ung thư giai đoạn muộn
    Chăm sóc giảm nhẹ đối với bệnh nhân ung thư giai đoạn muộn bao gồm liệu pháp dinh dưỡng (xem phần Điều trị triệu chứng) và/hoặc điều trị bằng thuốc
  • Chế độ dinh dưỡng và lối sống của những bệnh nhân ung thư

    Chế độ dinh dưỡng và lối sống của những bệnh nhân ung thư
    Mọi người đều cần có một chế độ ăn uống khoa học và thường xuyên tập thể dục để có sức khỏe tốt và ngăn ngừa bệnh tật. Bệnh nhân ung thư có những nhu cầu sức khỏe đặc biệt, bởi vì họ phải đối mặt với những nguy cơ liên quan đến tác dụng phụ muộn cũng như sự tái phát của căn bệnh này
  • Ngược đãi người cao tuổi

    Ngược đãi người cao tuổi
    Ngược đãi người cao tuổi là khi người nào đó lợi dụng hoặc gây hại cho người cao tuổi. Ngược đãi người cao tuổi có thể dưới nhiều hình thức khác nhau. Tìm hiểu thêm
  • Bảng đánh giá nhà ở dành cho người cao tuổi

    Bảng đánh giá nhà ở dành cho người cao tuổi
    Hãy dùng danh sách các câu hỏi dưới đây để giúp bạn đánh giá một nơi ở thích hợp cho người cao tuổi, chẳng hạn như nhà dưỡng lão, hay nhà dành cho người cao tuổi tích cực,...
  • Giúp đỡ người cao tuổi đối diện với những thay đổi lớn trong cuộc sống

    Giúp đỡ người cao tuổi đối diện với những thay đổi lớn trong cuộc sống
    Giúp đỡ người cao tuổi đối diện với những thay đổi lớn trong cuộc sống. Nếu bạn là người chăm sóc người cao tuổi hoặc nếu bạn dành nhiều thời gian cho người cao tuổi, hãy học cách giúp họ đối diện với sự mất mát.
  • Viêm phổi ở người cao tuổi

    Viêm phổi ở người cao tuổi
    Viêm phổi là hiện tượng nhiễm khuẩn cấp tính ở phổi, do nhiều nguyên nhân gây nên. Ở nước ta, viêm phổi chiếm khoảng 12% các bệnh về phổi.
  • Bài thuốc dân gian chữa viêm phế quản ở người cao tuổi

    Bài thuốc dân gian chữa viêm phế quản ở người cao tuổi
    Đông y gọi viêm phế quản là khái thấu, đàm ẩm. Bệnh do ngoại cảm phong hàn, phong nhiệt, khí táo hoặc do công năng của 3 tạng phế, tỳ, thận giảm sút. Hàn thấp làm tổn thương tỳ sinh đàm ẩm; nhiệt làm thương phế, thận; phế thận âm hư dẫn đến ho, đờm nhiều. Đông y có rất nhiều phương pháp chữa bệnh này, xin giới thiệu một số bài thuốc theo kinh nghiệm dân gian rất đơn giản, dễ tìm mà hiệu quả.
  • Chăm sóc dự phòng cho người cao tuổi

    Chăm sóc dự phòng cho người cao tuổi
    Dịch vụ phòng ngừa là rất quan trọng cho tất cả mọi người, đặc biệt là đối với người cao tuổi. Đó là vì nguy cơ gặp các vấn đề về sức khỏe tăng lên khi bạn có tuổi. Bằng cách ngăn ngừa, hoặc xác định chúng ở giai đoạn sớm, bạn có nhiều khả năng sống một cuộc sống lâu hơn, khỏe mạnh hơn, và thỏa mãn hơn.
  • Ngăn ngừa suy dinh dưỡng ở người cao tuổi

    Ngăn ngừa suy dinh dưỡng ở người cao tuổi
    Suy dinh dưỡng là khi cơ thể bạn không nhận được đủ chất dinh dưỡng từ các loại thực phẩm bạn ăn để hoạt động tốt. Chất dinh dưỡng bao gồm chất béo, tinh bột, chất đạm, vitamin và các khoáng chất. Những chất này cung cấp năng lượng cho cơ thể của bạn. Chúng giúp cơ thể phát triển, sửa chữa mô và điều hòa các quá trình sống.
1 Tiếp » 
Tải ứng dụng Mạng Y Tế trên CH PLAY