MangYTe

Sức khỏe hôm nay

Vì sao trẻ chọn gây hấn thay vì ôn hòa

Tình trạng bạo lực ở giới trẻ, gây không ít quan ngại cho các bậc phụ huynh và cộng đồng. Những trận ức hiếp bạn trang lứa ngày càng nhiều, và hình thức gây hấn cũng càng nham hiểm và nguy hại hơn. Vì sao những thanh thiếu niên này lại chọn gây hấn, thay vì ôn hòa và thù ghét, thay vì tử tế?
Mục lục

Chúng ta cần nhìn vào nguyên nhân, đằng sau những hành vi bạo lực ấy, để nhìn rõ những cảm xúc của lứa tuổi các em, và vì sao">vì sao các em lại chọn bạo lực, để thể hiện những cảm xúc của mình. Là cha mẹ và thầy cô, nếu khích lệ, chúng ta có thể đóng vai trò then chốt, trong việc đảo ngược tình thế, giúp các em có những lựa chọn biết tôn trọng, thay vì khinh dễ, và khoan dung thay vì bạo lực.

1. Những thăng trầm cảm xúc.

Tuổi trẻ là tuổi của diệu kỳ, háo hức học hỏi và ước mơ, nhưng cũng là tuổi của đan xen những thăng trầm cảm xúc, của buồn vui, giận hờn, lo âu, sợ hãi và ganh ghét.

Và có ba cách, để các em bộc lộ những thăng trầm ấy của mình.
1. Các em không dám thể hiện, mà che giấu cảm xúc của mình. Trong trường hợp này, các em thường chọn cách im lặng, dè dặt trong giao tiếp, và không tìm cách giải tỏa, nhưng lại cảm thấy bứt rứt khó chịu trong lòng.
2. Các em la lối, cãi lại, đàm tiếu, phàn nàn hoặc gây gổ.
3. Các em biết chuyển hóa cảm xúc tiêu cực thành tích cực, bằng cách luôn giữ thái độ lạc quan, tự tin và thấu hiểu dựa trên các giá trị và kỹ năng sống tích cực.

Cảm xúc tiêu cực khi bị ức chế, là tự gây tổn hại cho bản thân mình, cả về thể chất như đau đầu, tiêu hóa kém, gặp các vấn đề về tim mạch, dạ dày và về tinh thần như mất cân bằng, căng thẳng, rối loạn lo âu và trầm cảm.

Sự bùng phát những cảm xúc tiêu cực là gây hại cho người khác, vì nó làm giảm khả năng ứng xử khôn ngoan, dẫn đến những lời nói và hành động độc ác. Nếu thường xuyên phản ứng giận dữ và thù ghét, thì thói quen và tính cách tiêu cực sẽ hình thành.

Hóa giải những cảm xúc tiêu cực, là khi các em biết sử dụng sức mạnh nội tại, sự hiểu biết và chọn cách hồi đáp khoan hòa, chấp nhận đối với người lớn hay bạn bè, dù đôi lúc các em có bất đồng, hoặc không thật sự thích quan điểm của họ.

Các em đang sống trong một xã hội, với nạn bạo hành ngày càng gia tăng. Thậm chí bạo hành đã trở nên “nóng bỏng”, và được bạn bè “ủng hộ”, hội đồng ở trường học và ngoài cộng đồng. Tuy vậy, nếu nhận thức rõ, các em vẫn có thể nói “KHÔNG” với nó, và chọn cách ứng xử hiểu biết, khoan hòa.

Ba yếu tố quyết định sự lựa chọn của các em, đó là:
1. môi trường thơ ấu.
2. môi trường xã hội và bạn bè trang lứa.
3. môi trường “bên trong” do chính các em tạo ra.

2. Môi trường thơ ấu.

Nhớ lại một cậu học sinh “cá biệt” trong trường, nơi tôi dạy học nhiều năm trước. Cậu bé này bị buộc phải chuyển lớp, do đã có những hành vi bắt nạn một bạn học sinh khác. Qua tìm hiểu, tôi được biết cha em là người có kiểu hành xử “giang hồ”. Ông thường nổi giận và hành hung mọi người, kể cả em. Mỗi khi tức giận, em cũng dùng bạo lực để đòi lại công bằng cho mình. Bài học mà cậu bé học được từ cha mình, là hành hung bằng vũ lực, để giải tỏa cơn tức giận của bản thân.

Và hành vi ấy đã được vun trồng mãnh liệt hơn, khi em bước vào môi trường học tập không an toàn, trong đó em bị bạn bè trêu chọc, bắt nạt và không được tôn trọng. Khi được chuyển vào lớp tôi, em đã cảm nhận sự khác biệt, trong lối hành xử ôn hòa và thân ái giữa các bạn trong lớp.

Tôi đã ý thức rèn luyện các em, để cùng xây dựng một “môi trường học tập, dựa trên nền tảng các giá trị”, mà trong đó tất cả các em đều cảm thấy an toàn, được tôn trọng và được yêu thương. Chỉ vài hôm, em đã trở nên thân thiện và bắt đầu tham gia các hoạt động của lớp. Sau đó vài tuần, em trở nên thân thuộc, thoải mái, và thậm chí còn năng nổ trong nhiều hoạt động khác nữa.

Rõ ràng, môi trường chung quanh trẻ, đã ảnh hưởng không nhỏ đến hành vi của các em. Đa phần các em ngỗ nghịch, thích dùng bạo lực để giải quyết vấn đề, đều cảm thấy không an toàn, bị đe dọa, và do vậy, rất cần một môi trường giáo dục an toàn và tích cực, mà trong đó các em được học cách tôn trọng và giúp đỡ lẫn nhau.

3. Môi trường xã hội và bạn bè trang lứa.

Theo bà Diane Tillman, một nhà tâm lý giáo dục, và là tác giả của hàng loạt sách giá trị sống cho rằng: “Thách thức trong công việc giáo dục lứa tuổi thanh thiếu niên ngày nay, không còn đơn giản như trước kia, khi mà có những hình mẫu tốt, và những câu chuyện giáo dục sống động. Còn tuổi trẻ bây giờ đã bị vây bủa, bởi những cơn lốc phim ảnh và game bạo lực. Các em cứ như bị hút hồn vào những trò kích động, và do đó cũng ‘động tay chân’ ngoài thực tế”.

Như người lớn chúng ta, các em cũng muốn được chấp nhận và được tôn trọng. Sống trong một môi trường, bị vây bủa bởi quá nhiều ảnh hưởng tiêu cực từ bạn trang lứa, các em cho rằng, mình sẽ được bạn bè, bao gồm khi có những hành động “hung hăng” và ra oai. Đó là cách mà các em, đang cố giành lấy sự nể trọng từ bạn bè mình.

Thường xuyên có những hành động bạo lực, và chứng kiến nhiều cảnh bạo lực, khiến các em trở nên mẫn cảm, và thích được tham gia hoặc ủng hộ những hành vi gây hấn.

4. Môi trường “bên trong” – đó là suy nghĩ của các em.

Câu nói “ăn gì thành nấy” nhấn mạnh, thức ăn ảnh hưởng nhiều như thế nào đối với sức khỏe thể chất. Do vậy, “nghĩ gì thành nấy” cũng ảnh hưởng không nhỏ, đến cách hồi đáp của các em trước tình huống. Nếu thường xuyên suy nghĩ tiêu cực về bản thân, người khác hay phàn nàn và công kích, các em sẽ có nguy cơ lựa chọn, những hành vi tiêu cực trong ứng xử của mình. Những thanh thiếu niên suy nghĩ tích cực, và có lòng tự trọng, sẽ KHÔNG bao giờ gây tổn thương cho bạn bè mình.

5. Cha mẹ và thầy cô đóng vai trò như thế nào, trong việc hướng dẫn các em hành xử tích cực?

Nhiều bậc cha mẹ và thầy cô, chỉ chú trọng đến chuyện học hành của con em mình, mà quên mất việc giáo dục trẻ cách hành xử tử tế, đúng mực và có những hành vi xây dựng thuận hòa giữa các trẻ với nhau.

6. Giáo dục như thế nào ở trường?

Nhà văn Ian McEwan đã phát biểu rằng: “Hình dung bản thân là một người nào đó khác với mình chính, là cốt chất của con người. Nó là cốt lõi của lòng trắc ẩn, và là khởi đầu của luân thường đạo lý”.

Trong chương trình giáo dục những giá trị sống,đã có những hoạt động, mà các giáo viên có thể sử dụng như một hoạt động ngoại khóa hàng tuần, nhằm giúp học sinh hình dung về một thế giới lý tưởng, và cảm nhận của chúng về thế giới ấy, chẳng hạn như:

a. Các em muốn sống trong một thế giới như thế nào?

b. Con người ở thế giới đó, sẽ cư xử với nhau dựa trên những giá trị nào?

c. Những giá trị này, có ảnh hưởng như thế nào đến các mối quan hệ của các em với nhau, và với những người lớn khác?

d. Cho các em lập bản đồ tư duy, để nhận thức những tác động trái ngược, của một giá trị tiêu cực với tích cực, chẳng hạn như, giá trị thiếu tôn trọng với tôn trọng.

7. Giáo dục như thế nào ở nhà?

Nhiều cha mẹ cảm thấy bất lực khi giáo dục con, nhất là khi cha mẹ không có nhiều thời gian cho con. Do vậy, cha mẹ cũng thường xuyên cáu gắt và thậm chí đánh đập con. Thế nhưng, nếu khoảng thời gian được dành cho xem phim một mình, hay tự làm gì đó, cha mẹ có thể cùng con xem những bộ phim, đọc những cuốn sách mang tính giáo dục, hoặc cùng làm gì đó và rồi luận đàm cùng con. Chẳng hạn như: Con nghĩ sao về bộ phim này? Chúng ta có thể áp dụng gì từ bộ phim này, vào thực tế? Mối quan hệ giữa nhân vật A và B bị đổ vỡ là do đâu? Nếu con là A, con sẽ cư xử thế nào? vân vân.

Vì thế, chia sẻ cùng con, lắng nghe và thấu cảm, là việc làm hết sức quan trọng, trong việc ngăn ngừa bạo lực trường học. Ở một số trường hợp, cha mẹ có thể cùng con tìm hiểu những giá trị tiêu cực, đằng sau một hành động bạo lực, và những giá trị tích cực nào đó, nhằm ngăn chặn tình trạng này, để các em có thể nhìn ra, tác động thật của các giá trị trong các tình huống.

8. Hãy là thay đổi mà bạn muốn thấy ở con.

Có khi, bạn hãy lên kế hoạch tìm hiểu bản thân trong suốt cả ngày, để xem lối hành xử và phong cách sống của mình, có là bài học tốt cho con hay không. Có thể cháu không thường xuyên lắng nghe bạn, nhưng trẻ nào cũng để ý, quan sát xem cha mẹ xử trí thế nào trong một tình huống. Đó chính là những viên gạch xây nên nhân cách của con. Hãy là thay đổi mà bạn muốn thấy ở con, chứ không phải nói trẻ phải thay đổi gì đó!

Phòng bệnh hơn chữa bệnh: Hạt giống nảy sinh, mỗi quyết định của chúng ta là một giá trị, đó có thể là một giá trị tích cực hoặc tiêu cực. Chú tâm nuôi dưỡng và sống với các giá trị tích cực, chúng ta sẽ tạo ra một cuộc đời tốt đẹp hơn, cho chính chúng ta, và tạo ra một thế giới tốt đẹp hơn cho con cái của chúng ta. Đây là khoảng thời gian cần thiết hơn bao giờ hết, cho chúng ta chú tâm vào các giá trị.

Nghe thật đơn giản, những hành vi chính là quả trái, và các giá trị tiêu cực hay tích cực là những hạt giống. Vấn đề bạo lực học đường, đang là mối bận tâm của không ít người, lại chỉ là quả trái của những giá trị hoặc “hạt giống” tiêu cực. Nếu muốn quả khác, chính chúng ta, những người lớn cần phải giơ tay, giúp trẻ gieo trồng những hạt giống tốt.

Nguồn: Internet.
Nguồn: Internet
  • Những lưu ý khi chăm sóc trẻ ốm

    Những lưu ý khi chăm sóc trẻ ốm
    Những cách chăm sóc trẻ ốm không phù hợp, đôi khi có thể gây nguy hiểm đến tính mạng của trẻ. Sau đây là một số kinh nghiệm khi chăm sóc trẻ bị bệnh.
  • Dấu hiệu chỉ điểm bệnh tay-chân-miệng

    Dấu hiệu chỉ điểm bệnh tay-chân-miệng
    Con trai tôi 3 tuổi, tôi phát hiện lòng tay cháu nổi những mụn nhỏ giống như bị rôm, cháu vẫn chơi bình thường, chỉ húng hắng ho. Xin hỏi đó có phải biểu hiện bệnh bệnh tay-chân-miệng?
  • Sơ cứu khi bị chó cắn

    Sơ cứu khi bị chó cắn
    Thời gian gần đây đã xảy ra nhiều trường hợp trẻ bị chó nuôi trong nhà cắn gây vết thương nặng vùng đầu mặt cổ, nhiều trường hợp rất nghiêm trọng.
  • Coi chừng trẻ bị viêm tiểu phế quản

    Coi chừng trẻ bị viêm tiểu phế quản
    Viêm tiểu phế quản (TPQ) là bệnh viêm các phế quản kích thước nhỏ, đường kính dưới 2mm. Do cấu tạo thành của các TPQ không có sụn mà chỉ có cơ trơn nên khi bị viêm dễ bị co thắt, xẹp lại, không còn khả năng hô hấp.
  • Chăm sóc trẻ bị tứ chứng Fallot

    Chăm sóc trẻ bị tứ chứng Fallot
    Tứ chứng fallot là bệnh tim bẩm sinh (TBS) có tím thường gặp nhất, chiếm 75% các trường hợp TBS tím ở trẻ trên 1 tuổi , gồm 4 tật trong tim (tứ chứng) là: thông liên thất, hẹp động mạch phổi, động mạch chủ cưỡi ngựa trên vách liên thất, dày thất phải.
  • Ăn thiếu đạm dễ bị viêm ruột hoại tử

    Ăn thiếu đạm dễ bị viêm ruột hoại tử
    Vào mùa nắng nóng thường xảy ra viêm ruột hoại tử ở trẻ em. Tổn thương chủ yếu là hoại tử ruột và nhiễm độc nặng nên trẻ rất dễ tử vong. Trẻ em biếng ăn, hoặc chế độ dinh dưỡng thiếu chất đạm rất dễ mắc bệnh.
  • Bệnh tay chân miệng có xu hướng gia tăng: Cách chăm sóc trẻ tại nhà đúng cách

    Bệnh tay chân miệng có xu hướng gia tăng: Cách chăm sóc trẻ tại nhà đúng cách
    Phát hiện sớm bệnh tay chân miệng (TCM) ở trẻ là một trong những yếu tố quan trọng giúp cho việc điều trị được thuận lợi. việc trẻ được chăm sóc và theo dõi sát giúp hạn chế những rủi ro có thể gây tác hại xấu đến sức khỏe của trẻ.
  • Cách chăm sóc trẻ bị nhiễm khuẩn đường tiêu hóa

    Cách chăm sóc trẻ bị nhiễm khuẩn đường tiêu hóa
    Trong các bệnh nhiễm khuẩn có tỷ lệ tử vong cao ở trẻ, ngoài nhiễm khuẩn đường hô hấp cấp còn phải kể đến nhiễm khuẩn đường tiêu hóa.
  • Tăng chiều cao ở trẻ em - Khó hay dễ?

    Tăng chiều cao ở trẻ em - Khó hay dễ?
    SKĐS- Nhiều người Việt Nam hiện nay vẫn còn quan niệm rằng thấp, bé, nhẹ cân hoàn toàn là do nòi giống quyết định và không thể thay đổi.
  • Chăm sóc giấc ngủ trẻ sơ sinh

    Chăm sóc giấc ngủ trẻ sơ sinh
    Ngay khi sinh xong về nhà, cha mẹ cần chăm sóc trẻ đúng cách theo hướng dẫn của cán bộ y tế. Ngoài việc thực hiện đúng giờ giấc cho trẻ bú, thường xuyên tay tã lót cần chú ý cho trẻ ngủ đẫy giấc vì giấc ngủ rất quan trọng cho sự phát triển của trẻ.
1  ... Tiếp » 
Tải ứng dụng Mạng Y Tế trên CH PLAY