Dinh dưỡng không hợp lý nguyên nhân gây các bệnh không lây nhiễm

Dinh dưỡng không hợp lý, thiếu lành mạnh là một trong những nguyên nhân chủ yếu gây gia tăng các bệnh không lây nhiễm,
Mục lục

Theo thống kê, bệnh mạn tính không lây bao gồm béo phì, đái tháo đường, bệnh tim mạch, tăng huyết áp, đột quỵ, ung thư đang là nguyên nhân dẫn đến tử vong của 40 triệu người trên thế giới mỗi năm. Ở Việt Nam các bệnh không lây nhiễm đang gia tăng nhanh chóng, là nhóm bệnh có tỉ lệ tử vong cao nhất, chiếm 73% các trường hợp.

Hiện nay, quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa, phát triển kinh tế và toàn cầu hóa thị trường đã có những ảnh hưởng nhất định đến lối sống, chế độ ăn, tình trạng dinh dưỡng và sức khỏe của quần thể dân cư, đặc biệt là ở các nước đang phát triển. Mức sống cải thiện, thực phẩm sẵn có tràn ngập… đã làm gia tăng các hậu quả liên quan đến thay đổi lối sống và thói quen ăn uống không hợp lý, giảm hoạt động thể lực và sử dụng thuốc lá thường xuyên dẫn đến sự gia tăng các bệnh mạn tính không lây nhiễm có liên quan tới ăn uống.

Càng ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học chứng mình rằng, việc điều chỉnh chế độ dinh dưỡng có tác động mạnh mẽ tới sức khỏe suốt cả cuộc đời của mỗi người. Sự điều chỉnh chế độ ăn không chỉ ảnh hưởng tới sức khỏe hiện tại mà còn có thể xác định là nguyên nhân của sự phát triển các bệnh như ung thư, bệnh tim mạch và đái tháo đường sau này.

Dinh dưỡng hợp lý - phòng bệnh không lây nhiễm

Các bệnh không lây nhiễm có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi.Thiếu và thừa các chất dinh dưỡng đều tác động tiêu cực tới sự phát triển những bệnh này.Vì vậy, việc chú trọng dinh dưỡng hợp lý là rất cần thiết trong phòng bệnh không lây nhiễm.

Không có một thức ăn nào là toàn diện và đầy đủ các chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể.Mỗi loại thức ăn có chứa một số loại chất dinh dưỡng với tỷ lệ khác nhau cho nên bữa ăn hàng ngày cần đa dạng và phối hợp nhiều loại thực. Các chất dinh dưỡng của các loại thực phẩm này sẽ bổ sung cho nhau và giá trị dinh dưỡng của bữa ăn sẽ tăng lên.

Trong khẩu phần ăn hàng ngày nên có sự phối hợp giữa nguồn chất đạm động vật và thực vật (thịt, cá, trứng, sữa, tôm, cua, hải sản... đậu, đỗ...). Ngoài ra, nên có cả dầu thực vật và mỡ động vật ở tỷ lệ cân đối trong khẩu phần ăn. Tăng cường ăn vừng lạc, đậu đỗ, rau xanh và hoa quả chín.Không nên ăn các thức ăn nhanh, thức ăn chế biến sẵn, thức ăn có chỉ số đường huyết cao.


Ảnh minh họa

Ăn đủ nhu cầu, cần phân chia hợp lý các bữa ăn trong ngày (tùy theo lứa tuổi, tình trạng sức khỏe, mức độ lao động); không nên ăn mặn, sử dụng muối iod trong chế biến thức ăn; tăng cường hoạt động thể lực (người lớn cần có ít nhất 150 phút/ngày, trẻ em và thanh thiếu niên cần 60 phút/ngày).

Ở Việt Nam các bệnh không lây nhiễm đang gia tăng nhanh chóng, có tỉ lệ tử vong cao nhất


Hiện nay, chế độ dinh dưỡng hợp lý phòng chống bệnh không lây nhiễm được khuyến nghị là: chế độ ăn cần đủ so với nhu cầu, ăn đa dạng các loại thực phẩm, các chất dinh dưỡng ở tỷ lệ cân đối giữa nguồn gốc động vật và nguồn gốc thực vật.

Lương thực: Đầu tiên phải kể đến là nhóm ngũ cốc, là nguồn cung cấp năng lượng chính cho cơ thể hoạt động. Hiện nay trên thị trường thường bán các loại gạo trông rất trắng và đẹp mắt do quá trình xay sát kỹ nên đã làm mất đi các chất dinh dưỡng có lợi cho sức khỏe như các vitamin nhóm B nhất là vitamin B1, chất xơ…

Gạo lứt là gạo không bị xay sát kỹ, vẫn còn lớp cám gạo bên ngoài hạt gạo, có chứa hàm lượng dinh dưỡng cao hơn và đã được chứng minh có tác dụng hỗ trợ trong việc kiểm soát đường huyết, hỗ trợ dự phòng và điều trị bệnh đái tháo đường. Ngoài ra, cũng nên ăn thay đổi các loại ngũ cốc khác nhau (như khoai lang, khoai tây, ngô…) đa dạng bữa ăn và các chất dinh dưỡng, tăng cường lợi ích cho sức khỏe.

Năng lượng từ ngũ cốc chỉ nên chiếm 55 - 67 % (tổng năng lượng khẩu phần, phần còn lại do các chất béo cung cấp chiếm 20 - 25% và phần còn lại 13 - 20% là từ chất đạm. Mỗi người trưởng thành có mức lao động thể lực trung bình nên ăn trung bình mỗi bữa 2 lưng bát cơm.

Chất đạm: Cần ăn phối hợp cả thực phẩm giàu đạm động vật từ các loài gia súc, gia cầm, hải sản và đạm thực vật từ các loại đậu, đỗ… Nên ăn thức ăn giàu đạm với tỉ lệ cân đối giữa nguồn đạm động vật và thực vật, tăng cường ăn đậu phụ và cá.

Các loại thịt đỏ (như thịt lợn, thịt bò…) có nhiều sắt giúp phòng chống thiếu máu thiếu sắt, đặc biệt quan trọng đối với trẻ nhỏ, phụ nữ có thai và phụ nữ tuổi sinh đẻ. Tuy nhiên ăn nhiều thịt đỏ lại làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, ung thư, gout… do chứa nhiều cholesterol, nhân purin... vì vậy, không nên ăn nhiều. Nên tăng cường ăn thịt gia cầm (như gà, vịt, ngan, chim…) và ăn ít nhất 3 bữa cá mỗi tuần.

Ăn thịt ở mức vừa phải (không quá 100g/ngày/người trưởng thành).Trung bình 1,5kg thịt/tháng.Các loại thịt đỏ không sử dụng quá 10% năng lượng, ưu tiên thịt gia cầm. Khuyến khích ăn cá: ít nhất ba bữa cá/tuần, trung bình 2,5kg cá/tháng.

Tăng sử dụng đậu tương và chế phẩm từ đậu tương như đậu phụ, sữa đậu nành... (nguồn chất đạm, chất béo quí giá, nhiều hoạt chất sinh học có vai trò chống oxy hóa, chống ung thư và điều hòa chuyển hóa cholesterol) và các hạt họ đậu khác. Nên ăn 2 - 3kg đậu phụ/tháng.

Chất béo: Cần đảm bảo một tỉ lệ cân đối giữa nguồn chất béo động vật (mỡ, thịt mỡ...) và chất béo thực vật (dầu, đậu tương, vừng, lạc...). Nên giữ trong khẩu phần hàng ngày ít nhất là 40% chất béo thực vật, chất béo động vật không nên vượt quá 60%, nên ăn phối hợp cả mỡ động vật và dầu thực vật, không nên thay thế hoàn toàn mỡ động vật bằng các chất béo thực vật.

Dầu, mỡ để rán chỉ dùng một lần rồi đổ bỏ; hạn chế ăn đồ nướng vì làm tăng nguy cơ gây ung thư. Thực phẩm chế biến sẵn có nhiều chất béo cũng là nguồn cung cấp năng lượng đáng kể, nếu tiêu thụ quá nhiều cũng dễ gây thừa cân béo phì, tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Mỗi người trưởng thành mỗi ngày trung bình nên ăn khoảng 25 - 30g dầu, mỡ tương đương 5-6 thìa cà phê dầu, mỡ.

Rau và quả chín: Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo nên ăn ít nhất 400 gam rau, quả mỗi ngày có tác dụng phòng chống các bệnh mạn tính liên quan đến dinh dưỡng như các bệnh tim mạch, ung thư dạ dày và ung thư đại trực tràng.

Những người thừa cân, béo phì, rối loạn glucose máu, đái tháo đường nên lưu ý hạn chế các loại quả chín ngọt và nhiều năng lượng như chuối, xoài, mít, vải …

Muối, gia vị nên hạn chế ăn mặn.Thói quen ăn mặn làm tăng nguy cơ mắc một số bệnh như tăng huyết áp, ung thư dạ dày.Chỉ nên ăn < 5g muối/ngày/người (gần bằng một thìa cà phê).

Không hút thuốc lá, hạn chế uống rượu bia và tăng cường vận động mỗi ngày là yếu tố quan trọng để có sức khỏe tốt, phòng chống mắc các bệnh không lây nhiễm.

ThS.BS. NGUYỄN TIẾN THÀNH

Nguồn: Sức khỏe đời sống
1  ... Tiếp » 

Thai nhi 12 tuần tuổi: Các ngón tay của bé đã có phản xạ

Thai nhi 12 tuần tuổi: Các ngón tay của bé đã có phản xạ
Theo bác sĩ Nguyễn Hữu Trung, thai nhi 12 tuần tuổi sẽ cử động nếu bụng mẹ bị kích thích, mặc dù bạn hoàn toàn chưa cảm thấy gì.

Thai nhi 23 tuần tuổi: Làm quen với âm thanh bên ngoài bụng mẹ

Thai nhi 23 tuần tuổi: Làm quen với âm thanh bên ngoài bụng mẹ
Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Hữu Trung cho biết ở tuần thứ 23 của thai kỳ, em bé đã có thể cảm nhận được những chuyển động của cơ thể mẹ.

Thai nhi 25 tuần tuổi: Da bé bớt nhăn nheo

Thai nhi 27 tuần tuổi: Bé có thể thở được bên ngoài bụng mẹ

Thai nhi 28 tuần tuổi: Thai nhi có thể chớp mắt

Thai nhi 29 tuần tuổi: Mẹ cần bổ sung canxi

Những siêu thực phẩm đã được chứng minh là tốt nhất cho thai nhi

Những siêu thực phẩm đã được chứng minh là tốt nhất cho thai nhi
Bà bầu nên bổ sung những thực phẩm này thường xuyên để đảm bảo đủ chất cho em bé phát triển.

Cách ăn hoa quả ‘sai bét’ của mẹ bầu

Cách ăn hoa quả ‘sai bét’ của mẹ bầu
Xin mách các mẹ cách ăn hoa quả để nạp dinh dưỡng tốt nhất cho cơ thể và thai nhi.

Nước cam, thuốc bổ cho mẹ bầu

Mùa hè, bà bầu có nên ăn kem

Bà bầu nên ăn cho hai người?

3 tháng giữa: Nên và không nên ăn gì?

Tăng 18kg khi mang bầu, mẹ 9x vẫn xinh lung linh

Tăng 18kg khi mang bầu, mẹ 9x vẫn xinh lung linh
Mặc dù bụng bầu khá lớn và nặng nề nhưng Yến My vẫn muốn thực hiện được bộ ảnh bầu để làm kỷ niệm về quãng thời gian đẹp nhất trong cuộc đời người phụ nữ.

6 cách trị mụn an toàn cho làn da mẹ bầu mịn màng đón Tết

6 cách trị mụn an toàn cho làn da mẹ bầu mịn màng đón Tết
Chỉ cần những nguyên liệu có sẵn trong nhà bếp cũng giúp mẹ có thể trị mụn và có làn da mịn màng hơn.

Hot girl xinh như Tâm Tít diện nội y khoe bụng bầu 9 tháng

Bầu bí ngại gì mặc đẹp?

Bầu bí ngại gì đi biển

Mách mẹ chọn đồ bầu an toàn, tiết kiệm

Dạy bé chúc Tết ông bà bằng những bài thơ hay ngộ nghĩnh

Dạy bé chúc Tết ông bà bằng những bài thơ hay ngộ nghĩnh
Gia đình sẽ vui vẻ, tràn ngập tiếng cười nhờ những câu chúc tết bi bô của trẻ thơ. Những bài thơ chúc Tết ông bà giúp bé dễ nhớ, dễ thuộc hơn việc bạn dạy bé các câu chúc tết thông thường rất nhiều.

Các bài thơ và đồng dao hay cho bé 2 tuổi

Các bài thơ và đồng dao hay cho bé 2 tuổi
2 tuổi là thời kỳ bé đang hoàn thiện khả năng về ngôn ngữ. Đây cũng là giai đoạn bé có trí nhớ cực tốt, khả năng tiếp thu rất cao. Các bài thơ hay cho bé 2 tuổi sẽ hỗ trợ bé rất nhiều trong giai đoạn này.

Những bài thơ hay cho bé 4 tuổi

Chùm thơ hay cho bé 3 tuổi

Sinh con gái mùa xuân, mẹ nên xem những cái tên thanh nhã sau

Sinh con gái mùa xuân, mẹ nên xem những cái tên thanh nhã sau
Những bé gái sinh vào mùa xuân sẽ mang trong mình tinh hoa của đất trời, linh khí và sức sống mạnh mẽ.

Sinh con năm 2017 nên đặt tên gì?

Sinh con năm 2017 nên đặt tên gì?
Em bé sinh năm 2017 âm lịch là năm Đinh Dậu, người thuộc mệnh Hỏa, con trai là cung Khẩn Thủy, con gái là cung Cấn Thổ. Vì vậy khi đặt tên cho con cũng cần chú ý đến yếu tố phong thủy nhé!

Đặt tên cho con gái hợp mệnh theo Ngũ hành

Tên tiếng Anh hay mẹ nên đặt cho bé gái

Những tên ở nhà cho con được bố mẹ chuộng nhất 2016

30 tên đẹp cực hiếm cho bé trai đang hot năm 2016

Chuẩn bị trước mang thai cho cả vợ chồng

Chuẩn bị trước mang thai cho cả vợ chồng
Chồng cần ăn uống đủ dưỡng chất, tránh mặc đồ bó sát, ngồi quá lâu, ngâm mình trong bồn tắm hơi... Vợ ngưng thuốc tránh thai, tháo vòng, rút que cấy…

Chuẩn bị trước khi mang thai của mẹ thông thái

Chuẩn bị trước khi mang thai của mẹ thông thái
Chuẩn bị trước khi mang thai là bước đầu tiên xây dựng nền móng vững chãi và kiên cố cho thai kỳ. Mẹ có khỏe hay không, thai nhi sẽ phát triển toàn diện? Tất cả đều nhờ vào bước căn bản này. Nghe mẹ thông thai mách các bí quyết chuẩn bị hữu ích nhé!

Chuẩn bị tâm lý trước khi mang thai