Mạng y tế, vì sức khỏe cộng đồng

Ngăn ngừa sa sút trí tuệ bằng chế độ ăn

Sa sút trí tuệ ở người từ 60 tuổi trở lên chiếm khoảng 4%. Mặc dù do nhiều nguyên nhân gây ra và khi các tế bào thần kinh đã bị tổn thương thì việc điều trị phục hồi gần như là không thể.
Mục lục

Người cao tuổi và chứng sa sút trí tuệ

Sa sút trí tuệ là sự suy giảm chức năng nhận thức, từ đó ảnh hưởng đến các khả năng của trí nhớ, tư duy, định hướng, hiểu biết, tính toán, lập kế hoạch, học tập, ngôn ngữ đánh giá và phán đoán trong khi ý thức của bệnh nhân vẫn bình thường. Sa sút trí tuệ ở người già thì không bao gồm những suy giảm khả năng của não bộ như giảm trí nhớ - có liên quan tới tuổi tác (hay còn được gọi là quên lành tính). Trong số bệnh nhân bị sa sút trí tuệ, nguyên nhân do bệnh Alzheimer chiếm từ 60 - 70%.

Có một số nguy cơ dẫn đến chứng sa sút trí tuệ. Điển hình là các loại bệnh lý như: mạch máu não (xuất huyết não, nhồi máu não), đái tháo đường, tăng huyết áp, béo phì, rối loạn chuyển hóa, bệnh lý tim mạch, người lười hoạt động thể chất… và nhiều trường hợp có liên quan đến yếu tố gia đình.

Chế độ ăn giúp hạn chế sự thoái triển của não bộ

Hàng ngày, não bộ cần cung cấp một lượng calo nhất định để duy trì hoạt động và nguồn năng lượng này được lấy chủ yếu từ thức ăn. Một chế độ ăn tốt cho người bị sa sút trí tuệ sẽ phải đảm bảo được hai vấn đề: cung cấp đủ calorie cùng các yếu tố thiết yếu khác (như các yếu tố vi lượng, các chất điện giải, các vitamin...) và đảm bảo được rằng đó là một chế độ ăn nếu không giúp kìm hãm thì ít ra cũng không làm tăng quá trình thoái triển của não bộ. Người bị sa sút trí tuệ thường không nhớ chính xác thời điểm ăn, số lượng, loại thức ăn…, thậm chí mất cả cảm giác no đói nên rất cần sự giúp đỡ của người thân, người chăm sóc, hộ lý, điều dưỡng viên giúp đỡ để người bệnh được ăn đúng, ăn đủ.

Thức ăn phải đảm bảo nóng sốt, dễ nuốt, dễ tiêu. Nên chia nhỏ thành nhiều bữa trong ngày và cẩn thận với chứng rối loạn nuốt ở người già hay dẫn đến viêm phổi do bị sặc khi ăn. Thành phần của thức ăn nên đảm bảo đủ các thành phần như rau xanh: cải, cải bắp, súp-lơ xanh… vì những loại rau lá có màu xanh mà theo một số nghiên cứu được cho là có thể giúp ngăn chặn quá trình suy giảm nhận thức của não bộ.

Nên cho người bị sa sút trí tuệ ăn những loại thực phẩm giàu acid béo omega-3 như cá hồi và một số loài cá sống ở vùng nước lạnh khác như cá bơn, cá ngừ, cá sardines, cá thu; các loại hạt đậu, hạt lanh và dầu thực vật. Theo Hiệp hội bệnh Alzheimer, một số loại quả có màu vỏ sậm như quả dâu, mận, cam, nho đỏ, quả cherry… chứa nhiều chất chống oxy hóa có nguồn gốc tự nhiên nên rất hữu ích cho não bộ người bị sa sút trí tuệ. Một số nghiên cứu gần đây cũng cho thấy, cà phê và chocolate có thể được sử dụng như là một liệu pháp điều trị hỗ trợ sa sút trí tuệ do có chứa nhiều yếu tố chống oxy hóa và từ đó giúp tăng cường trí nhớ.

Dầu olive siêu nguyên dạng (chưa được chế biến dưới bất kỳ hình thức nào) chứa một chất gọi là oleocanthal có thể thúc đẩy quá trình sản xuất một số protein và enzym có vai trò quan trọng trong việc làm tan các mảng amyloid - là yếu tố có liên quan tới bệnh Alzheimer. Dầu dừa ép siêu nguyên dạng (không có cholesterol và các acid béo phân nhánh) cũng được cho là có thể tăng cường khả năng sử dụng insulin của cơ thể để làm giảm đường huyết, tăng HDL (một loại cholesterol có lợi), hỗ trợ chức năng tuyến giáp và hoạt động như một chất kháng khuẩn, chống oxy hóa tự nhiên và đương nhiên cũng nên được sử dụng làm thực phẩm cho người bị sa sút trí tuệ. Bên cạnh đó, trong khẩu phần ăn của người bị sa sút trí tuệ cũng nên được cung cấp đủ các chất như acid folic, vitamin B12, B1, D, E, coenzyme Q10 và magne.

Người bị sa sút trí tuệ không nên ăn mỡ động vật, thịt có màu đỏ (thịt trâu, bò, cừu...), thức ăn nhanh, đồ rán hoặc nướng, thực phẩm đóng hộp, các loại thực phẩm đã qua quá trình chế biến kiểu công nghiệp và tuyệt đối không hút thuốc lá, không lạm dụng rượu bia.

Lời khuyên của thầy thuốc

Bên cạnh việc thực hiện chế độ ăn phù hợp, luyện trí nhớ thường xuyên bằng các phương pháp như học tập những cái mới (học ngoại ngữ, luyện tập âm nhạc, đọc sách báo...), giải các câu đố khó, các ô chữ... cũng rất hữu ích giúp cho não bộ hoạt động được tốt hơn. Ngủ sâu, không mộng mị không những làm cho cơ thể khỏe mạnh mà còn giúp suy nghĩ rõ ràng, rành mạch và nhanh. Kiểm soát tốt những lo âu, căng thẳng của cuộc sống cũng làm chậm quá trình tiến triển của sa sút trí tuệ.

PGS.TS. Vũ Đức Định

Nguồn: Sức khỏe đời sống (http://suckhoedoisong.vn/ngan-ngua-sa-sut-tri-tue-bang-che-do-an-n147434.html)
Từ khóa: ngăn ngừa

Chủ đề liên quan:

chế độ chế độ ăn ngăn ngừa
1  ... Tiếp » 

Phù bạch huyết: dấu hiệu triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán điều trị

Phù bạch huyết: dấu hiệu triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán điều trị
Hệ bạch huyết là rất quan trọng để giữ cơ thể khỏe mạnh. Lưu thông dịch bạch huyết giàu protein trong cơ thể, thu thập vi khuẩn, virus và các sản phẩm chất thải

Xuất huyết giảm tiểu cầu tự phát ITP

Xuất huyết giảm tiểu cầu tự phát ITP
Xuất huyết giảm tiểu cầu tự phát hay còn gọi là xuất huyết giảm tiểu cầu miễn dịch hay vô căn là một rối loạn đông cầm máu có thể dẫn đến dễ bầm tím hoặc chảy máu (xuất huyết).

Tìm hiểu về Bệnh Thalassemia

Bệnh Viêm phế quản cấp

BS nội tiết: Bị tiểu đường không cần ăn kiêng khổ sở, chỉ cần thay đổi thứ tự món ăn là ổn

BS nội tiết: Bị tiểu đường không cần ăn kiêng khổ sở, chỉ cần thay đổi thứ tự món ăn là ổn
Bác sĩ nội tiết khuyên bệnh nhân tiểu đường cách điều chỉnh thứ tự món ăn trong bữa ăn hàng ngày để phòng và chữa tiểu đường. Đây là thông tin tuyệt vời mà bạn không nên bỏ qua.

BS nội tiết: Bị tiểu đường không cần ăn kiêng khổ sở, chỉ cần thay đổi thứ tự món ăn là ổn

BS nội tiết: Bị tiểu đường không cần ăn kiêng khổ sở, chỉ cần thay đổi thứ tự món ăn là ổn
Bác sĩ nội tiết khuyên bệnh nhân tiểu đường cách điều chỉnh thứ tự món ăn trong bữa ăn hàng ngày để phòng và chữa tiểu đường. Đây là thông tin tuyệt vời mà bạn không nên bỏ qua.

Điều gì xảy ra khi nội tiết bị rối loạn?

Bệnh viện Nội tiết Nghệ An: Phấn đấu đạt bệnh viện tuyến tỉnh hạng I hoàn chỉnh

7 dấu hiệu điển hình cảnh báo bệnh rối loạn nội tiết: Cần kiểm tra sớm để điều chỉnh ngay

Nam giới mọc râu quá nhanh có phải có vấn đề về nội tiết hay không: Hãy nghe BS phân tích

Điều gì xảy ra khi nội tiết bị rối loạn?

Bà mẹ Hà Nội tiết lộ phương pháp giúp con trai chưa vào lớp 1 đã đọc chữ vanh vách, đơn giản đến mức không ngờ

5 tác hại không ngờ của sự suy giảm nội tiết tố ở phụ nữ trung niên

VKEIA tặng sản phẩm hỗ trợ y tế cho Bệnh viện Nội tiết Trung ương

Phân biệt nám nội tiết tố và nám môi trường. Đâu là giải pháp trị nám hiệu quả

Bệnh viện Nội tiết Trung ương rà soát đơn vị cung cấp thức ăn

Ebola Triệu chứng Xét nghiệm và Chẩn đoán bệnh Ebola

Ebola Triệu chứng Xét nghiệm và Chẩn đoán bệnh Ebola
Ebola là gì? Các triệu chứng thường gặp? Các đối tượng có nguy cơ mắc bệnh Ebola? Hướng dẫn xét nghiệm và chẩn đoán nhiễm virus Ebola.

Ebola là gì Triệu chứng và cách phòng chống virus Ebola

Ebola là gì Triệu chứng và cách phòng chống virus Ebola
Ebola là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi rút Ebola gây nên. Nguồn lây bệnh, biểu hiện và những biện pháp phòng chống bệnh Ebola.

Bệnh sốt xuất huyết Dengue

Bệnh nhiễm ký sinh trùng Toxoplasma Toxoplasmosis

Thuốc điều trị HIV và AIDS

Tìm hiểu về Bệnh sốt rét Malaria

Tìm hiểu thông tin về Bệnh lao

Tìm hiểu bệnh Herpes

Tìm hiểu bệnh Áp xe Abscess

Chăm sóc răng cho trẻ

Chăm sóc răng cho trẻ
Răng của trẻ bắt đầu phát triển dưới nướu trước cả khi chúng ta có thể nhìn thấy. Khoảng 6 tháng sau khi trẻ sinh ra, bạn có thể nhìn thấy chiếc răng đầu tiên. Đó chỉ mới là bước khởi đầu cho những nụ cười sẽ đi theo suốt cả đời người.

Chẻ lưỡi và đeo trang sức trong miệng

Chẻ lưỡi và đeo trang sức trong miệng
Một vài người thích tạo dựng hình ảnh cá nhân bằng cách chẻ lưỡi và xỏ lỗ trong miệng, tuy nhiên cách tạo dựng phong cách như thế này có thể đưa đến một số ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe. Chẻ lưỡi và đeo khuyên ở những vị trí như lưỡi, môi, má hoặc lưỡi gà (mảnh mô nhỏ treo ở phía sau của miệng) có thể gây nguy hiểm.

Sức khỏe răng miệng trong thai kỳ

Mang lại nụ cười bằng hàm răng giả

Hôi miệng: những điều cần biết

Bệnh đau miệng và sưng miệng thường gặp

Giải quyết sâu răng

Chăm sóc răng miệng trong điều trị ung thư

Những thói quen ăn uống tốt cho sức khoẻ và răng miệng

Viêm Nha Chu

Làm thế nào để có Răng - Miệng khỏe mạnh?

Nguyên nhân và phương pháp giảm đau bụng kinh

Nguyên nhân và phương pháp giảm đau bụng kinh
Hầu như các bạn gái khi đến chu kỳ kinh nguyệt hay mắc phải chứng đau bụng kinh. Tuy nhiên không phải bạn gái nào cũng hiểu rõ nguyên nhân và cách điều trị đau bụng kinh.

Mẹo nhỏ giúp giảm đau ngực khi mang thai

Mẹo nhỏ giúp giảm đau ngực khi mang thai
Một số mẹo nhỏ như chườm lạnh, thoa kem, mặc áo ngực khi ngủ, tắm nước ấm có thể giúp giảm đau ngực trong suốt giai đoạn mang thai

Làm thế nào để thoát chứng trầm cảm sau sinh

Xoa bóp cải thiện sức khỏe cho phụ nữ có thai

Nữ giới và bài học bảo vệ vùng kín

7 dấu hiệu bạn mặc sai cỡ áo ngực

Có thể sinh thường nếu trước đó sinh mổ

Bệnh di truyền

Đau âm hộ mãn tính

Nhiễm trùng virus Papilloma (HPV) ở người

Tiền sản giật

Bệnh Đau đa cơ dạng thấp

Bệnh Đau đa cơ dạng thấp
Đau đa cơ dạng thấp là tình trạng rối loạn viêm gây đau và cứng cơ, thường xảy ra ở vai, cổ, cánh tay và vùng bẹn

Thông tin về Bệnh Sarcoidosis

Thông tin về Bệnh Sarcoidosis
Bệnh sarcoidosis (sarcoidosis) là hậu quả sự phát triển các ổ viêm nhỏ tại nhiều cơ quan khác nhau của cơ thể - thường nhất ở phổi, hạch bạch huyết, mắt và da.

Phản vệ và sốc phản vệ Triệu chứng và cách điều trị

Viêm động mạch Takayasu

Thông tin về Bệnh xơ cứng bì

Tìm hiểu thông tin Bệnh gút

Tìm hiểu Bệnh Viêm mạch máu

Thông tin bệnh Hen phế quản

Bệnh Viêm khớp dạng thấp

Bệnh Tràn khí màng phổi

Thông tin bệnh Tràn dịch màng phổi

Thông tin bệnh Huyết áp thấp

Rối loạn cương dương: Cảnh báo đỏ cho bệnh tim mạch

Rối loạn cương dương: Cảnh báo đỏ cho bệnh tim mạch
Có thể nhiều phái mạnh không biết, nhưng chứng rối loạn cương dương và bệnh tim mạch có quan hệ khá mật thiết với nhau. Theo dõi thông tin sau đây để...

Phình động mạch chủ bụng

Phình động mạch chủ bụng
Phình động mạch chủ bụng (abdominal aortic aneurysm - AAA) là tình trạng giãn nở ( phình ) của một phần động mạch chủ trong vùng bụng mà đường kính …

Thông tin về bệnh Suy tim

Thông tin Bệnh động mạch vành

Tìm hiểu Bệnh Rối loạn nhịp tim

Nhồi máu cơ tim cơn đau tim