MangYTe

Dinh dưỡng hôm nay

Là chuyên khoa nghiên cứu ứng dụng các phương pháp chữa bệnh bằng ăn uống và xây dựng các chế độ dinh dưỡng phù hợp theo từng bệnh lý khác nhau, dựa trên sự phù hợp với thể trạng của người Việt Nam. Cung cấp các dịch vụ về lĩnh vực dinh dưỡng lâm sàng: cung cấp chế độ ăn thường và chế độ ăn uống tuỳ theo bệnh lý cho các bệnh nhân điều trị nội trú, phục hồi dinh dưỡng cho bệnh nhân suy dinh dưỡng, tư vấn và hướng dẫn chế độ ăn cho bệnh nhân,….

Thiếu máu dinh dưỡng và cách khắc phục

Thiếu máu dinh dưỡng là thiếu máu do thiếu một hay nhiều chất dinh dưỡng cần cho quá trình tạo máu như sắt, đồng, vitamin B12, acid folic...
Mục lục
Thiếu máu dinh dưỡngthiếu máu do thiếu một hay nhiều chất dinh dưỡng cần cho quá trình tạo máu như sắt, đồng, vitamin B12, acid folic... nhưng phổ biến nhất là thiếu máu, thiếu sắt. Hậu quả của thiếu máu dinh dưỡng làm giảm sức đề kháng của cơ thể phòng chống các bệnh nhiễm khuẩn và ảnh hưởng đến quá trình tăng trưởng, phát triển tâm vận động, khả năng học tập, trí thông minh của trẻ. Phụ nữ có thai bị thiếu máu có ảnh hưởng trực tiếp đến sự hoàn thiện của não và phát triển thai nhi.

Đánh giá tình trạng thiếu máu thì dựa vào hàm lượng Hemoglobin (Hb). Khi Hb ở dưới ngưỡng giới hạn được coi là thiếu máu.

Ngưỡng giới hạn của hàm lượng Hb theo từng đối tượng. (xem bảng)

Mức độ thiếu máu: Thiếu máu nặng Hb < 70g/l; Thiếu máu vừa Hb70 - < 100g/l; Thiếu máu nhẹ Hb 100 - < 120g/l.

Thiếu máu thiếu sắt: Sắt trong cơ thể của mỗi người phụ thuộc vào lượng sắt trong chế độ ăn, khả năng hấp thu, dự trữ và thải trừ.

Nguồn cung cấp sắt có giá trị sinh học cao chủ yếu từ thức ăn nguồn động vật nhất là các loại thịt, gan, cá... Sắt từ nguồn thức ăn thực vật như ngũ cốc đậu đỗ, rau quả... thì giá trị sinh học thấp, hấp thu kém hơn... Vitamin C có tác dụng tăng cường hấp thu sắt, ngược lại các chất phytat, photphat, canxi (có trong ngũ cốc) và polyphenol (có trong trà và một số loại rau) làm giảm hấp thu sắt.

Các đối tượng có nguy cơ thiếu máu, thiếu sắt: Phụ nữ tuổi sinh đẻ thường bị mất sắt theo chu kỳ kinh nguyệt; Phụ nữ có thai dễ bị thiếu máu, thiếu sắt do nhu cầu cao hơn bình thường để tăng khối lượng máu cho người mẹ và phát triển thai nhi nhưng lượng sắt dự trữ không đáp ứng đủ nhu cầu; Con của các bà mẹ bị thiếu máu trong thời kỳ thai nghén; Trẻ đẻ thấp cân, đẻ non, suy dinh dưỡng bào thai; Trẻ không được nuôi bằng sữa mẹ ăn bổ sung quá sớm; Trẻ lớn nhanh trong những năm đầu đời và ở tuổi dậy thì; Trẻ mắc các bệnh về đường tiêu hóa (tiêu chảy kéo dài, viêm loét dạ dày tá tràng, giun sán, sốt rét...).

Biểu hiện của bệnh tùy theo mức độ thiếu máu nhẹ, vừa, hoặc nặng. Trẻ thường mệt mỏi, kém ăn, chậm lớn, da xanh, niêm mạc nhợt, lòng bàn tay bàn chân, móng tay, móng chân cũng nhợt nhạt. Nhịp tim nhanh, khó thở khi gắng sức. Trẻ học kém tập trung, hay ngủ gật, chỉ số thông minh thấp. Ở phụ nữ có thai thường biểu hiện hoa mắt chóng mặt, nhức đầu, tim đập nhanh. Phụ nữ tuổi sinh đẻ thì kinh nguyệt không đều. Điều trị chủ yếu là bổ sung sắt kết hợp acid folic.

Thiếu máu do thiếu acid folic: Acid folic còn gọi là folat (vitamin B9) có chức năng cần thiết cho sự phát triển và phân chia tế bào của người, động vật, thực vật, vi khuẩn và sự hình thành tế bào máu.

Folat có mặt trong tất cả các thực phẩm, có nhiều trong các loại rau quả, rau lá màu xanh thẫm, cải xoăn, cam, lê, dưa hấu... và thức ăn như thịt gan trứng cá, đậu đỗ lạc... Tuy nhiên, trong quá trình nấu nướng tỷ lệ hao hụt rất cao từ 50-90%, thậm chí 100% khi nấu ở nhiệt độ cao nhiều nước.

Nguyên nhân thiếu hụt folat là do không cung cấp đủ trong khẩu phần ăn hoặc do tình trạng kém hấp thu nhất là khi các bệnh về đường tiêu hóa hoặc do nhu cầu tăng ở trẻ đẻ non, sốt rét, thiếu máu, tan máu và ảnh hưởng của một số thuốc như thuốc chống co giật, chống động kinh, chống ung thư, các thuốc làm giảm độ acid trong dạ dày đều làm tăng nhu cầu và sử dụng folat.

Thiếu folat trẻ thường mệt mỏi chán ăn, nôn, tiêu chảy, viêm miệng lưỡi, run chân tay, trương lực cơ tăng. Phụ nữ có thai trong những tháng đầu của thai kỳ thiếu folat có thể gây dị tật ống thần kinh cho thai nhi (nứt cột sống, vô sọ, thoát vị não). Đặc điểm của thiếu máu do thiếu acid folic là thiếu máu hồng cầu to, hồng cầu không đều. Điều trị chủ yếu là uống acid folic có thể kết hợp với sắt.

Thiếu máu do thiếu vitamin B12: vitamin B12 tham gia vào quá trình tổng hợp AND, sự phát triển và phân chia tế bào và quá trình myelin hóa sợi thần kinh. Thiếu vitamin B12 sẽ làm chậm quá trình phân chia tế bào ở tổ chức tạo máu gây thiếu máu và một số triệu chứng thần kinh. Vitamin B12 chỉ có trong thức ăn nguồn động vật. Khi chế biến nấu chín thì tỷ lệ hao hụt chiếm trên 50%.

Nguyên nhân thiếu vitamin B12 chủ yếu là do bị các bệnh về đường tiêu hóa (dạ dày ruột) gây kém hấp thu và chế độ ăn thiếu thức ăn nguồn động vật kéo dài, những người ăn chay hoàn toàn. Do vậy, những trẻ sinh ra từ những bà mẹ ăn chay có thể thiếu vitamin B12 từ những năm đầu đời do không có dự trữ B12. Ngoài ra có thể xuất hiện một số dấu hiệu rối loạn dẫn truyền thần kinh (rối loạn cảm giác, đi lảo đảo...) Đặc điểm của thiếu máu do thiếu vitamin B12 cũng giống như thiếu folat, thiếu máu hồng cầu to. Điều trị chủ yếu là tiêm bắp vitamin B12 liều cao.

Phòng chống dinh dưỡng">thiếu máu dinh dưỡng:

dinh dưỡng hợp lý: thực hiện nuôi con bằng sữa mẹ và cho trẻ ăn bổ sung từ 6 tháng tuổi trở lên. Thức ăn bổ sung có đủ 4 nhóm thực phẩm (tinh bột, đạm, béo, vitamin và khoáng chất); Cần đa dạng hóa bữa ăn, sử dụng thực phẩm tăng cường sắt (nước mắm, bột dinh dưỡng...) hiện có trên thị trường; Điều trị sớm các bệnh nhiễm khuẩn nhất là các bệnh về đường tiêu hóa; Tẩy giun định kỳ 6 tháng một lần đối với phụ nữ và trẻ em trên 2 tuổi; Bổ sung viên sắt, acid folic: phụ nữ có thai uống 60mg sắt nguyên tố 400mcg acid folic/ngày. Uống từ khi có thai đến sau đẻ một tháng; Phụ nữ không có thai uống 60mg sắt nguyên tố 400mcg acid folic/tuần. Uống liên tục trong vòng 16 tuần và nên uống vào ngày nhất định; Trẻ sơ sinh nhẹ cân, đẻ non dự phòng thiếu máu bằng các chế phẩm sắt dạng dung dịch với liều lượng sắt nguyên tố 2mg/kg/ngày.

PGS. BS.

Nguồn: Internet
  • Lịch chủng ngừa tại TT Dinh Dưỡng TPHCM

    Lịch chủng ngừa tại TT Dinh Dưỡng TPHCM
    Mangyte ơi, cho em hỏi ở TPHCM em nên đưa con em đi tiêm chủng ở đâu, thời gian nào có thể đi tiêm được ạ? Công việc của em rất bận nên muốn biết lịch để còn sắp xếp đưa cháu đi tiêm. Mangyte giúp em nhé, em cảm ơn!
  • Thực phẩm phòng sởi hiệu quả cho bé

    Thực phẩm phòng sởi hiệu quả cho bé
    Bên cạnh các biện pháp thông thường như tránh để trẻ đến nơi đông người, vệ sinh cá nhân sạch sẽ, đeo khẩu trang mỗi khi ra đường v.v, để phòng sởi hiệu quả, các mẹ cần chú ý tới chế độ ăn của bé sao cho vừa đảm bảo dinh dưỡng vừa giúp tăng cường hệ miễn dịch.
  • Chăm sóc dinh dưỡng sau ghép thận

    Chăm sóc dinh dưỡng sau ghép thận
    Để có kết quả ghép thận tốt nhất, cần chú ý tới giai đoạn trước ghép với những yếu tố tiên tượng ngoại khoa bao gồm tình trạng dinh dưỡng của người chuẩn bị ghép. Bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối thường gặp tình trạng suy dinh dưỡng do những nguyên nhân:
  • Dinh dưỡng và bệnh ung thư

    Dinh dưỡng và bệnh ung thư
    Hiện nay, tỷ lệ người mắc các bệnh mạn tính không lây, bệnh ung thư (K) ngày càng tăng. Người ta thấy rằng, mặc dù nguyên nhân của nhiều loại ung thư chưa được biết rõ, nhưng sự quan tâm tới mối liên quan giữa chế độ ăn uống và ung thư đã tăng.
  • Những thực phẩm kích thích sự rụng trứng ở chị em

    Những thực phẩm kích thích sự rụng trứng ở chị em
    Nếu rụng trứng không đều, bạn sẽ gặp khó khăn khi mang thai. Khi ấy, một số thực phẩm kích thích sự rụng trứng có thể giúp bạn giải quyết vấn đề này.
  • Dinh dưỡng trong bệnh Alzheimer

    Dinh dưỡng trong bệnh Alzheimer
    Bệnh Alzheimer là một loại bệnh đe dọa tuổi già khó chữa trị. Bệnh có biểu hiện mất trí nhớ hoàn toàn, mất tập trung tư tưởng, sụt cân không giải thích được, khó khăn trong việc đi đứng. Các triệu chứng về dinh dưỡng trong thời kỳ đầu của bệnh là: thay đổi sự nhận xét mùi vị như kêu quá nhạt, thích ăn đồ ăn ngọt và mặn, ăn không biết ngon và hay ăn những loại thực phẩm không thường dùng hàng ngày.
  • Thiên ma trị suy nhược thần kinh

    Thiên ma trị suy nhược thần kinh
    Theo Đông y, thiên ma vị cay, tính bình; vào kinh can, có tác dụng bình can tức phong, hoạt lạc, thông tý.Thiên ma còn gọi là minh thiên ma, xích tiễn, định phong thảo. Bộ phận dùng làm thuốc là rễ củ. Thường để cả củ khô, khi dùng ngâm nước gừng thái lát. Theo Đông y, thiên ma vị cay, tính bình; vào kinh can, có tác dụng bình can tức phong, hoạt lạc, thông tý. Hằng ngày có thể dùng 4 - 12g bằng cách nấu, sắc, ngâm, hãm. Sau đây là cách dùng thiên ma chữa bệnh:
  • Chữa suy nhược thần kinh, mất ngủ với lục lạc ba lá

    Chữa suy nhược thần kinh, mất ngủ với lục lạc ba lá
    Theo Đông y, lục lạc ba lá có vị ngọt, hơi chát, tính mát, có tác dụng bổ can thận, sáng mắt ích tinh. Thân và lá có vị đắng, tính bình có tác dụng tiêu viêm, lợi tiểu.Cây lục lạc ba lá còn có tên gọi là cây sục sạc, rủng rảng, muồng phân, muồng lá tròn, dã hoàng đậu, chư thi đậu…, thuộc họ Cánh bướm Papilionaceae. Là loại cây mọc hoang ở nhiều nơi trên cả nước, thường mọc ven đường đi, bờ sông, đất hoang.
  • Các phương thuốc trị suy dinh dưỡng trẻ em

    Các phương thuốc trị suy dinh dưỡng trẻ em
    Đông y gọi suy dinh dưỡng ở trẻ em là chứng cam tích, mà nguyên nhân thường gặp là do khẩu phần ăn không hợp lý, như: ăn thiếu đạm kéo dài, ăn nhiều chất béo ngọt khiến không tiêu hóa được, tích lại làm tổn thương tỳ vị, cũng có khi do nhiễm nhiều giun...
  • Thuốc Nam và thực phẩm dùng trong bệnh kiết lỵ mùa hè

    Thuốc Nam và thực phẩm dùng trong bệnh kiết lỵ mùa hè
    Mùa hè với tiết trời nắng nóng, oi bức, là điều kiện thuận lợi để gây ra các bệnh của đường tiêu hóa, trong đó bệnh kiết lỵ là thường gặp nhất. Đông y có những bài thuốc hay để điều trị chứng bệnh này.
1  ... Tiếp »